Zonnepanelen plaatsen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Een standaard paneel is ruwweg 175 bij 115 centimeter en weegt rond de twintig kilo. Dat ding moet even ergens kunnen liggen voordat het over de dakrand verdwijnt, en daarvoor huur je de RS52 van Altrex met zijn vloerbreedte van 135 cm. Op die maat past een paneel schuin neer terwijl er nog iemand naast staat. Op een smallere vloer moet je het paneel in één beweging van beneden naar het dak brengen, en dat lukt zelden zonder ergens tegenaan te stoten.

De smalle RS51 van 75 cm en de eenpersoons MiTower vallen hier af, niet omdat ze te laag komen maar omdat er geen tweede paar handen naast past. Bij het plaatsen van zonnepanelen sta je vrijwel altijd met twee mensen op de steiger: één die het paneel aanneemt van beneden en één die het doorschuift. Dat werkt alleen als jullie langs elkaar kunnen. In de rolsteigers die je bij ons huurt is de brede uitvoering daarom de standaardkeuze voor dit werk.

Meet wel even de route naar de plek waar de steiger komt te staan. Een brede rolsteiger van 135 cm gaat niet door elke poort, en juist bij dit werk wil je hem in de tuin hebben waar ook de pallet met panelen staat. Past hij er niet langs, dan lever je in op werkruimte en huur je de smalle uitvoering, met als gevolg dat je de panelen één voor één rechtop moet aangeven. Reken dan op meer tijd per rij, zoals ook staat in de uitleg over doorgangen en steigerbreedte.

Bij het plaatsen kies je je hoogte anders dan bij ander dakwerk. Je hoeft niet tot de nok te reiken, want de monteur op het dak neemt het paneel over zodra het over de goot komt. De opgegeven werkhoogte is altijd de platformhoogte plus ongeveer 2 meter reikhoogte, en juist die reikhoogte gebruik je hier nauwelijks. Wat telt is dat de vloer zelf vlak onder de dakrand uitkomt. Bij een woning van twee bouwlagen levert dat een opbouw op die ergens tussen zes en ruim negen meter werkhoogte blijft steken.

Je meet vanaf het punt onder de wielen tot aan de onderkant van de goot. Ligt je tuin lager dan het trottoir ervoor, dan hoort dat verschil er gewoon bij. Staat er een uitbouw of een serre in de weg, dan moet de steiger daar voorbij en meet je op de plek waar hij werkelijk komt. Welke opbouw bij welk getal hoort zie je op de pagina voor 8 meter werkhoogte, midden in dit bereik.

Te laag huren is bij deze klus vervelender dan te hoog. Blijft de vloer een halve meter onder de goot steken, dan duw je elk paneel schuin omhoog in plaats van horizontaal door te schuiven, en dat merk je na paneel vijf in je schouders. Kom je juist te hoog uit, dan reik je over de dakrand heen naar beneden, wat net zo onhandig werkt en je rug net zo hard aanpakt. Zit je tussen twee opbouwen, kijk dan naar de hoogte van je goot op de eerste verdieping en kies daaromheen.

De standplaats bepaal je bij dit werk vanaf de pallet en niet vanaf het dakvlak. Waar de panelen worden afgeleverd, meestal op de oprit of langs de straat, moet je ze met twee man naartoe kunnen dragen zonder trappetjes of smalle bochten. Zet de rolsteiger dus zo dicht mogelijk bij die stapel, op een vlakke ondergrond die de wielen draagt. Klinkers, beton en stevig grind zijn goed; een pas aangelegd gazon zakt weg zodra je er een paar keer overheen loopt.

Rondom de voet moeten de vier stabilisatoren uit kunnen, en daar bovenop wil je een vrije loopstrook houden waarover jullie de panelen aandragen. Dat is meer ruimte dan mensen vooraf inschatten. Haal daarom tuinmeubels, de barbecue, plantenbakken en de fietsen weg langs de hele route, niet alleen bij de steiger. Struikel je met een paneel in je handen, dan valt er glas. Voor een aflopend terras of zachte grond helpt de uitleg over stabiliseren en verankeren.

Kies de eerste stand aan de kant waar je rij begint, dus meestal in een hoek van het dakvlak. Je schuift daarna telkens in dezelfde richting op, zodat de aanvoerlijn vanaf de pallet steeds korter of steeds langer wordt en nooit kriskras loopt. Laat tussen de leuning en de goot een kleine speling, anders schuurt de bovenste buis langs de gootbeugels zodra je verrijdt. En kijk waar je regenpijp zit, want daar past geen stabilisator omheen.

Het omhoog brengen zelf gaat sneller dan mensen denken: met twee man op de rolsteiger en één op het dak leg je een paneel in een paar minuten op zijn plek. Twaalf tot achttien panelen zijn zo een halve dag werk. Wat de dagen vult is alles eromheen: de opbouw, het uitpakken en controleren van de panelen, het verslepen van de pallet en het opruimen van piepschuim dat overal heen waait als je het niet meteen opbergt.

Houd er daarom rekening mee dat de rolsteiger twee tot drie dagen blijft staan. Daar zit ook het wachten in: de installateur die de kabels en de omvormer aansluit werkt op zijn eigen agenda, en bij regen leg je een pallet met panelen niet open. Verzetten kost je per stand een kwartier, inclusief stabilisatoren uitklappen en weer intrekken. Bij een dakvlak dat over de hele breedte volgelegd wordt, kom je op drie of vier standen uit, en dan is een extra dag geen luxe.

Plan je huurperiode rond de leverdatum van de panelen en niet rond je eigen vrije dagen. Komt de vracht een dag later, dan staat de steiger opgebouwd te wachten op werk. Andersom is ook niet fijn: panelen die dagen op de oprit liggen zijn niet verzekerd tegen alles. Omdat je bezorgdag en ophaaldag allebei zelf invult, kun je de rolsteiger precies om die levering heen plannen. Meer over de lengte van een huurperiode staat bij huren per dag of per week.

Met 245 cm platformlengte sta je per stand voor ongeveer twee paneelbreedtes gevel. Dat is precies genoeg om een hele kolom van boven naar beneden af te werken zonder te verrijden. Leg het paneel eerst plat op de vloer neer met de lange zijde naar de gevel, pak het daarna met twee man bij de korte zijden en schuif het over de dakrand. De monteur op het dak trekt het laatste stuk. Zo hoeft niemand het gewicht boven zijn hoofd te houden.

De volgorde van de rijen bepaalt hoe vaak je verzet. Begin met de onderste rij over de volle breedte en werk daarna naar boven, want een paneel dat al ligt kun je niet meer passeren. Wie halverwege bedenkt dat de bovenste rij toch anders moet, tilt panelen terug naar beneden. Spreek voor je begint met de monteur af welke rij als eerste vol komt en welke kant je opgaat, en houd dat vol tot het dakvlak dicht is.

Wat er verder mee omhoog gaat is beperkt: handschoenen met grip, een paar zuignappen als je die hebt en een touw om een paneel te zekeren. Al het gereedschap voor het bevestigen ligt al boven, want het monteren van zonnepanelen hoort bij de rails en de klemmen en niet bij de aanvoer. Mensen verkijken zich vooral op hoe vaak ze de ladder op en neer moeten; bij achttien panelen zijn dat er zomaar dertig, en die tellen op in je benen.

De steiger komt in delen aan die je zelf stapelt: staanders, platformen, leuningen, schoren en een set wielen met rem, nageteld tot de laatste bout. Bestel op een werkdag en blijf onder 15:00 uur, dan komt de bus de eerstvolgende werkdag langs. Kies voor die stapel een plek die niet samenvalt met de plek waar straks de pallet panelen komt te liggen; die twee vechten om dezelfde vierkante meters op de oprit. Een strook langs de schutting is meestal de beste plek, uit de looproute van de aanvoer.

De opbouw komt voor jouw rekening, waarbij de handleiding en de instructievideo je stap voor stap meenemen. Voor deze hoogte ben je met twee personen ongeveer een dagdeel bezig, dus laat bezorgen op de dag voor je begint. Bezorgdatum en ophaaldatum vul je zelf in bij het reserveren, wat bij deze klus prettig is omdat de panelen en de installateur allebei hun eigen datum hebben en zelden op dezelfde dag uitkomen. Loop de volgorde na in het stappenplan voor opbouwen.

Aan het eind breek je de rolsteiger zelf af en leg je alle delen op één overzichtelijke stapel; wij halen ze op de afgesproken dag weer weg. Doe het afbreken pas als het laatste paneel vastzit, want een half leeggelegd dak vraagt vaak nog om één extra stand. Wat bezorgen en ophalen samen kosten hangt van je provincie af; die bedragen staan bij de bezorgkosten per provincie. Naar de Waddeneilanden of over de grens rijden wij niet, dus houd daar rekening mee bij een vakantiewoning.

Twee mensen en een paneel op één platform is geen probleem: de vloer is goed voor 200 kg per vierkante meter, en in de termen van EN 1004 is dat belastingklasse 3. Toch is het slim om niet meer dan één paneel tegelijk boven te hebben. Niet vanwege het gewicht, maar omdat je met twee panelen naast elkaar geen plek meer hebt om je voeten te zetten. Leg ze dus één voor één aan en laat de rest beneden op de pallet liggen.

Voordat er iemand op de ladder stapt staan alle wielen op de rem, en er staat niemand op de rolsteiger als hij verrijdt. Dat laatste is bij het aangeven extra belangrijk, want de verleiding om even een halve meter op te schuiven met een paneel in je handen is groot. Waait het harder dan een stevige bries, dan stopt het aangeven: een paneel werkt als een zeil zodra je het rechtop houdt. Klap ook na elk verzetten de stabilisatoren weer uit.

Twee dingen gaan bij het plaatsen het vaakst mis. Het eerste is glas: een paneel dat tegen een leuning tikt breekt niet altijd meteen, maar krijgt haarscheurtjes die je pas maanden later in de opbrengst ziet. Het tweede is de zone onder de steiger, waar niemand hoort te staan zolang er iets over de dakrand gaat. Zet er een kruiwagen dwars voor als markering. Verder lees je de basisregels op de pagina over werken op hoogte.