Dakpannen vervangen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Bij het vervangen van een hele rij dakpannen huur je de brede rolsteiger, de Altrex RS TOWER 52 van 135 cm breed. Die breedte is hier geen luxe. Elke pan die je losneemt moet ergens naartoe voordat de nieuwe erin gaat, en dat gebeurt op de vloer naast je voeten. Op een smalle vloer kom je binnen een kwartier tussen twee stapels klem te staan en kun je geen kant meer op. In het aanbod van rolsteigers die je kunt huren is de RS52 het model dat je hiervoor nodig hebt.

Naast de breedte telt de lengte van de vloer, 245 cm. Zoveel dakrand bedien je per opstelling, en daarmee bepaal je hoe vaak je moet verzetten voordat het hele vlak vernieuwd is. De smalle RS51 van 75 cm past beter door een poort, maar op die vloer krijg je oud en nieuw materiaal niet gescheiden. Kun je alleen via een nauwe doorgang bij het dak komen, meet die opening dan op voordat je de brede steiger reserveert. Onder de anderhalve meter wordt het met de brede opstelling meestal te krap.

Het verschil met losse dakpannen repareren zit in het volume. Bij een gebroken pan of twee klim je omhoog met de vervanger onder je arm en sta je binnen een uur weer beneden; daarvoor volstaat een smallere opstelling en een enkele huurdag. Bij een complete rij of een heel vlak gaan er honderden kilo's over de dakrand, in twee richtingen. Dat is een andere klus, met een ander model, meer huurdagen en een werkstrook beneden die je vrij moet houden. Hoe je losse dakpannen repareert lees je apart.

Bij dakpannen vervangen meet je niet tot de nok maar tot de dakrand waarover je werkt. Je staat naast het dakvlak en pakt de pannen over de goot heen aan, dus die goot is je referentiepunt. Een woning van twee volle bouwlagen met een kap erop brengt je daarmee in de band van 8 tot 12 meter. Wat een opbouw naar tien meter werkhoogte aan onderdelen vraagt, staat op die pagina. Ligt het dak van een aanbouw ertussen, dan meet je vanaf het maaiveld door.

Reken van die dakrand terug naar de vloer waar je op staat. Bij de hoogte van je platform komt ongeveer 2 meter reikhoogte, want je pakt over de leuning heen nog een flink stuk dakvlak. Wil je op tien meter werken, dan staat je bovenste vloer dus rond de acht meter. Meet vanaf de bestrating onder de wielen en niet vanaf een verhoogd terras of een dorpel, zeker wanneer het terrein afloopt richting de straat. Een halve meter verschil aan de voet betekent boven een halve meter tekort.

Te laag huren valt bij dit werk meteen op. Sta je met je borst onder de goot, dan til je elke pan omhoog in plaats van naar je toe, en dat houd je met een arm vol dakpannen geen halve dag vol. Je platform wil je net onder de dakrand hebben, zodat je het materiaal naar je toe schuift. Kies bij twijfel de hogere opbouw, want die kost bij het huren minder dan een dag extra sjouwen met een verkeerde reikafstand.

De brede rolsteiger komt zo dicht mogelijk langs de gootlijn te staan, en dat is precies de strook waar in tuinen het meeste in de weg staat. Denk aan een regenpijp met een put eronder, een schuurdak dat een halve meter uitsteekt, of een heg die tegen de gevel aan groeit. Ruim die strook leeg voordat de steiger bezorgd wordt, want tussendoor schuiven met een opgebouwde toren vol dakpannen gaat niet. Een halve dag opruimen vooraf verdient zich hier dubbel terug, zeker als de steiger vier of vijf keer moet opschuiven.

De ondergrond moet de opstelling plus je materiaal dragen. Onder elk wiel hoort een vlakke, harde plek: tegels, klinkers of stevig aangetrapt grind. Een gazon dat na een regenbui inzakt is hier extra riskant, omdat je boven ook nog stapels neerzet. De vier stabilisatoren steken schuin naar buiten en vragen aan elke kant ruimte, ook op de plek waar net je afvoerbak zou moeten staan. Staat het terrein op afschot, lees dan de uitleg over een oneffen ondergrond voordat je begint.

Bedenk ook waar de uitgenomen dakpannen terechtkomen. Je wilt beneden een afgezette plek naast de opstelling, een bigbag of een container, zodat je in één beweging kunt lossen. Zet die plek niet recht onder het platform, want daar mag niemand staan terwijl jij boven werkt. Aan de andere kant komt de pallet met nieuw materiaal. Reken samen op een werkstrook van een paar meter breed langs het huis, plus een looppad dat voor de bewoners en de buren vrij blijft. Meld het even bij de buren als je gedeeltelijk op hun erf staat.

Een hele rij dakpannen langs één zijde vervangen kost meestal een dag of twee. Gaat het om een compleet dakvlak, dan zit je al gauw op vier tot vijf dagen, omdat je het werk in opstellingen langs de gevel opdeelt en er tussendoor steeds verzet moet worden. Reken de opbouwdag mee, want die eerste ochtend staat de steiger er nog niet. Ook het afvoeren van het oude materiaal en het opruimen van de werkstrook kosten je aan het eind een heel dagdeel.

Het weer bepaalt meer dan je zou willen. Op een nat dakvlak zijn pannen glad en op een vriesdag laat je ze beter liggen; bij harde wind stopt het werk sowieso. Je huurperiode moet daardoor langer zijn dan de optelsom van je werkuren. Kijk naar de verwachting voor de hele week en zet je ophaaldatum daar een dag achter, niet op de datum waarop je in het gunstigste geval klaar zou zijn. Twee droge dagen achter elkaar zijn bij dit werk meer waard dan vier losse.

Ruim reserveren is bij deze klus goedkoop. Je betaalt het hele tarief uitsluitend over de eerste 24 uur; iedere huurdag die daarop volgt zakt met 95 procent. Een reservedag achter de hand kost je dus bijna niets, terwijl opnieuw boeken met opnieuw bezorgen en opnieuw opbouwen wel degelijk geld en tijd kost. Laat de ophaaldatum vallen na de dag waarop het laatste stuk dicht ligt. Wil je die periode voor een groot dakvlak scherper inschatten, kijk dan bij de uitleg over huurdagen inschatten voordat je de datums definitief vastzet.

Met een platform van 245 cm bedien je per opstelling ruim twee meter dakrand. In de praktijk werk je van beneden naar boven in het vlak: je haalt de onderste rij dakpannen weg, legt de nieuwe erin en schuift daarna pas op. Zo houd je het lopende werk binnen armbereik van de leuning en hoef je niet over het dakvlak te lopen, wat op oude panlatten toch al onverstandig is. Dat scheelt niet alleen tijd maar ook beschadigde panlatten onder je knieën.

Verzetten is hier het echte tijdverlies. Voordat je de steiger verrijdt moet de vloer helemaal leeg zijn: geen losse pannen, geen gereedschap, geen emmer met haken. Daarna zet je de wielen weer op de rem en breng je de vier stabilisatoren opnieuw uit. Reken op een kwartier per verplaatsing en tel dat bij je planning op. Wie langs een gevel van tien meter werkt, doet dat vier keer per laag en is er per dag ruim een uur mee kwijt.

Waar mensen zich op verkijken is het gewicht dat mee omhoog gaat. Nieuwe dakpannen komen op een pallet en die pallet krijg je niet in één keer boven. Je neemt ze in kleine stapels mee, of iemand geeft ze aan vanaf de vloer eronder. Houd op het platform altijd een vrije looproute open tussen de opstap en de plek waar je werkt, anders sta je met een pan in je handen over je eigen voorraad heen te stappen.

De rolsteiger komt als een complete, getelde set losse onderdelen bij je aan. Bestel je doordeweeks voor 15:00 uur, dan komt de set de eerstvolgende werkdag, op een datum die je zelf hebt vastgelegd. Plan de bezorging een dag voor je eerste dakdag, zodat het opbouwen niet met het pannenwerk in de knel komt. Laat de pallet met nieuwe pannen daarna komen en niet ervoor. De bezorgkosten per provincie staan inclusief btw vermeld, zodat je dat bedrag vooraf in je begroting voor de dakklus kunt meenemen.

Het opbouwen is jouw deel van het werk; handleiding en instructievideo horen bij de set. Pak het met zijn tweeën aan, want de onderdelen van een brede opstelling naar 12 meter zijn te log om alleen naar boven te werken. Wijs vooraf een plek aan waar de delen mogen liggen, en houd die los van de plek waar straks de pallet komt. Een oprit of een stuk stoep werkt beter dan een border, want je moet er tijdens het opbouwen omheen kunnen lopen en de delen op volgorde kunnen leggen.

Na afloop halen wij de rolsteiger weer op, op de datum die jij hebt gekozen. Jij breekt hem af en legt de onderdelen compleet klaar, ergens waar de chauffeur er met een steekwagen bij kan. Tel tijdens het afbreken meteen na, zodat er geen schoor, koppeling of vloerdeel in de tuin of achter de container blijft liggen. Veeg ook gruis en mosresten van de platformen; bij dakwerk blijft dat altijd achter en het hoort niet mee terug de bus in. Een bezem en tien minuten zijn genoeg.

Belastingklasse 3 binnen EN 1004 betekent dat iedere vierkante meter platform 200 kg mag dragen. Dat klinkt ruim, maar bij dakpannen vervangen zit je er sneller aan dan bij ander werk: jijzelf, een tweede persoon en twee stapels materiaal tellen bij elkaar op. Verdeel dat gewicht over het hele platform en zet niet alles tegen de leuning, en laat nooit de inhoud van een hele pallet tegelijk boven staan. Twee overzichtelijke stapels werken beter dan één hoge.

De vaste regels wegen hier zwaar. Zodra je opstapt gaan de wielen op de rem, en je verplaatst de steiger nooit met materiaal of iemand erop, ook niet die ene meter. Bij harde wind stop je, want een dakvlak zonder pannen vangt de wind heel anders dan een gesloten dak. Loop na elke verplaatsing de stabilisatoren en de koppelingen na voordat de eerste pan weer omhoog gaat, en controleer of de vloerluiken echt dicht liggen.

Het gevaar dat bij dit dakwerk hoort is vallend materiaal. Een pan die van de dakrand schuift komt met kracht beneden aan, dus houd de zone onder het platform leeg en zet hem af als er buren of kinderen langslopen. Werk niet over de leuning heen hangend maar verzet de opstelling liever een keer extra dan dat je een halve meter te ver reikt. De rest van de afspraken vind je in de regels voor werken op hoogte.