Schoorsteenwerk? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Zolang je nog niet weet wat er moet gebeuren, neem je meer mee omhoog dan bij een klus die vastligt: gereedschap om te kijken, iets om mee schoon te maken, en vaak alvast materiaal voor het geval het meevalt. Dat pleit voor de brede RS52 van Altrex, met 135 cm vloerbreedte en een platform van 245 cm lang. Een steiger huren voor schoorsteenwerk betekent in de praktijk dat je ruimte huurt om te kunnen beslissen op hoogte, zonder eerst weer naar beneden te moeten.

Voor een nauwe weg naar de achterkant bestaat de RS51, die met 75 cm breedte overal langs komt. Werkruimte lever je daarmee wel in, en dat voel je zodra er twee mensen boven staan of zodra er een emmer bij komt te staan. Meet daarom eerst het smalste punt van je route en beslis pas daarna over de breedte van je opstelling. Alle maten en bereiken vind je bij elkaar op de pagina over rolsteigers huren, inclusief de opbouwhoogtes die per model haalbaar zijn.

De andere modellen vallen voor werk aan een kop af. Een RS44 kamersteiger reikt 3 tot 4 meter en hoort bij binnenklussen, met een breedte die al vanaf ongeveer 70 cm door een deuropening gaat. De MiTower draagt een persoon tot 6,2 meter en komt bij een dak van twee bouwlagen simpelweg tekort, hoe handzaam hij verder ook is. Blijft over de RS52, die tot 14,2 meter door te bouwen is en dus ook boven de nok van een hoger huis nog uitkomt zonder dat je iets hoeft te improviseren.

Het handige aan schoorsteenwerk is dat het meetpunt altijd hetzelfde blijft, wat de klus ook wordt: de bovenste steen van de kop. Meet daar naartoe en je opbouw klopt of je nu gaat kijken, voegen, een kap monteren of lood nalopen. Bij een doorsnee tussenwoning met twee verdiepingen levert dat een werkhoogte van 8,2 tot 12,2 meter op; de vloer hangt dan op ruim 6 tot ruim 10 meter. Op de platformhoogte tel je namelijk nog ongeveer 2 meter reikhoogte, want je armen komen boven de leuning uit.

Die getallen springen in stappen omdat je een rolsteiger per opbouwlaag hoger maakt, telkens zo'n twee meter tegelijk. Je kiest dus niet exact negen en een halve meter, maar de eerstvolgende opbouw daarboven. Bij twijfel is dat altijd de hogere, want vanaf een te lage vloer kun je wel kijken maar niet werken, en dat merk je pas als de steiger staat. Op de pagina met werkhoogtes staat per opbouw hoeveel platformhoogte je krijgt, zodat je die stap vooraf kunt uitrekenen.

Begin te meten op de grond waar de wielen straks komen en niet op je dorpel. Een achtertuin ligt vaak lager dan de straat, en bij een hoekwoning verschilt het niveau soms per zijde van het huis. Weet je de hoogte van de kop niet, ga dan aan de overkant staan en vergelijk hem met het raam van de tweede verdieping of met de dakkapel ernaast. Liever een opbouwlaag over dan een klus die je halverwege moet staken omdat je er net niet bij kunt.

De plaats van de kop op het dak bepaalt of een rolsteiger hier het juiste gereedschap is. Steekt de schoorsteen uit de kopgevel of vlak bij de dakrand omhoog, dan zet je de opstelling langs die gevel en werk je vanaf het platform naar de kop toe. Zit hij midden op een schuin dakvlak of pal op de nok van een diep huis, dan blijft er een dakvlak tussen jou en de kop dat je niet mag betreden. Kijk dat eerst na voordat je iets reserveert.

Onder de steiger hoort een vlakke, dragende ondergrond met ruimte voor de vier stabilisatoren. Tegels, een oprit of aangetrapt grind voldoen; een gazon dat na regen wegzakt niet. Let ook op hoogteverschillen tussen terras en tuin en op alles wat tegen de gevel is gebouwd, zoals een serre, een uitbouw, een fietsenberging of een dichte haag die je niet zomaar weghaalt. Zulke obstakels bepalen soms dat je aan de andere kant van het huis moet opbouwen, met een langere loopafstand naar je materiaal als gevolg.

Komt de opstelling op straat te staan, dan speelt de gemeente mee: in veel straten mag je een parkeervak of een deel van de stoep gebruiken, maar niet zonder melding vooraf. Regel dat ruim voor de bezorging, zeker als je in een drukke wijk woont waar iedere plek bezet is en er handhaving rondrijdt. Houd verder de zone onder je werkvlak vrij, want bij vrijwel elke schoorsteenklus komt er iets naar beneden, of dat nu gruis, een dopje of een stuk oude kit is.

Reserveer bij een onbekende klus liever een periode dan een dag. Begin met een dagdeel voor de opbouw en een uur om de kop rustig te bekijken; pas daarna weet je of je aan een middag genoeg hebt of dat er materiaal bij moet komen. Voor de meeste schoorsteenklussen komt de praktijk uit op twee tot vier dagen, waarbij het wachten op mortel, kit of een bestelde kap net zo goed meetelt als het werk aan de kop zelf.

Die aanpak is betaalbaar doordat alleen het eerste etmaal tegen het volle tarief gaat en elke volgende huurdag met 95 procent korting meetelt. Een periode ruim inzetten kost dus weinig, terwijl twee keer bestellen betekent dat je twee keer bezorging betaalt en twee keer zelf opbouwt met alles wat daarbij komt kijken. Wat een opbouw kost, zie je per model en hoogte bij de tarieven, allemaal inclusief btw en zonder posten die pas achteraf opduiken.

Weet je al wat er speelt, dan kun je scherper plannen. Voor het uithakken en opnieuw vullen van voegen staat een andere duur dan voor het monteren van een kap, en het beoordelen van een kop kost maar een fractie daarvan. De pagina over het repareren van een schoorsteen noemt per stap wat realistisch is, inclusief de wachttijden voor uithardende specie die je niet kunt inhalen. Plan die dagen liever te ruim dan te krap, dat voorkomt gehaast werk op de laatste dag.

Vanaf het platform werk je aan alles wat je vanaf de dakrand kunt aanraken: het metselwerk van de kop, de voegen, de afdekking, de kap en de aansluiting van het lood rond de basis, mits die aan jouw kant zit. Je kunt er ook prima vanaf inspecteren, foto's maken en maten opnemen. Dat is precies waarom veel mensen eerst een dag huren voordat ze een aannemer bellen: met maten en beelden is een gesprek over de kop een stuk concreter en vaak ook goedkoper.

Wat je niet doet, is vanaf de vloer het dakvlak op stappen om er net bij te komen. Dakpannen zijn niet gemaakt om je gewicht te dragen en een schuin vlak is geen looppad, hoe klein de afstand ook lijkt. Even zo min gebruik je de schoorsteen om de steiger aan vast te binden of om jezelf aan op te trekken, want een kop die aandacht nodig heeft is per definitie niet betrouwbaar. Meer daarover staat in het stuk over een rolsteiger op een schuin dak.

Blijft er een deel van het werk over dat je van onderaf niet bereikt, dan is dat een teken dat deze klus ander materieel vraagt. Gevelsteigers, systeemsteigers en hoogwerkers horen niet bij ons aanbod, dus dan zoek je verder. Wel handig om te weten: voor het jaarlijkse nalopen en schoonhouden van een kop bij de dakrand volstaat de opstelling meestal ruim. De pagina over schoorsteen inspecteren gaat daar dieper op in, met de aandachtspunten per onderdeel van de kop.

Je krijgt de steiger in losse delen aangeleverd, nageteld en volledig, en zet hem daarna zelf in elkaar met de handleiding en de opbouwvideo binnen bereik. Twee mensen doen daar een dagdeel over bij deze hoogtes, en dat dagdeel plan je apart van het werk aan de kop. Bestel je op een werkdag terwijl het nog voor 15:00 uur is, dan staat alles de eerstvolgende werkdag bij je op de stoep of op de oprit klaar.

Welke dag de bezorging plaatsvindt en wanneer de set weer wordt opgehaald, vul je tijdens het reserveren in; bij schoorsteenwerk hangt die keuze vooral aan het weer. Regen hindert het beoordelen van een kop nauwelijks, maar mortel, kit en verf willen droog werk, en op 12 meter waait het altijd harder dan beneden in de tuin. Kijk dus verder dan een dag vooruit en zet je startdatum liever aan het begin van een rustige periode dan op de laatste droge middag ervan.

Na afloop haal je de steiger uit elkaar, leg je de delen bij elkaar en komen wij ze weer ophalen; opbouwen of afbreken doen wij niet voor je. De kosten voor het rijden liggen per provincie vast en staan inclusief btw bij de bezorgkosten vermeld, zodat je ze meteen in je begroting kunt zetten en niet achteraf hoeft bij te tellen. Wie zelf met een aanhanger komt, kan de set na afspraak zonder kosten meenemen vanaf het Zeeburgerpad in Amsterdam, zolang alle delen in een rit passen.

De vloeren voldoen aan EN 1004 en horen bij belastingklasse 3, waarmee 200 kg op elke vierkante meter is toegestaan. Bij schoorsteenwerk is de valkuil dat je bij twijfel alles maar meeneemt: gereedschap, een zak specie, een kap, een emmer water en een tweede persoon die ook nog ergens moet staan. Neem liever twee keer iets mee dan alles in een keer, en houd de vloer vrij genoeg om je te kunnen omdraaien zonder ergens tegenaan te schoppen of te stoten.

Op deze hoogte telt wind zwaarder mee dan bij gevelwerk lager langs het huis. Boven de dakrand staat vrijwel altijd meer wind dan beneden in de tuin, en alles wat een vlak heeft gaat daarin meebewegen, van een kap tot een stuk zeil dat je even had neergelegd. Rem de wielen voordat je de ladder in gaat, verplaats de opstelling nooit met iemand of iets erop, en loop na iedere verplaatsing de stabilisatoren langs om te zien of ze alle vier de grond weer raken.

Kijk ook naar wat er onder je gebeurt. Bij werk aan een kop komt er vroeg of laat iets naar beneden, en de mensen die er lopen weten dat niet. Zet de zone af, waarschuw de buren en werk niet boven een pad dat iedereen gebruikt zonder dat er iemand meekijkt of het even afzet met een lint. De algemene voorschriften voor werken op hoogte staan in de kennisbank, samen met wat je bij wind en regen beter kunt uitstellen tot de dag erna.