Rolsteiger bij een schuin dak

Wat je vanaf een steiger aan een schuin dak doet

Het werk aan een schuin dak zit bijna altijd aan de rand. Goten reinigen en repareren, gootbeugels vervangen, boeidelen en windveren schuren en schilderen, loodslabben nakijken, mos van de onderste pannen halen, een vogelwering plaatsen: allemaal klussen die je vanaf een rolsteiger uitvoert terwijl je met beide voeten op het platform staat. Je hebt dan je gereedschap bij je en je hoeft niet met een emmer in je hand een ladder op.

Die randzone is precies het gebied waar een ladder tekortschiet. Op een ladder sta je schuin onder je werk, je kunt niet zijwaarts reiken en je hebt een hand nodig om je vast te houden. Vanaf een platform van 245 cm werk je een flink stuk goot af zonder te verplaatsen, met de kans om je materiaal naast je neer te leggen in plaats van het steeds mee te nemen.

Hoe hoog je moet staan hangt niet af van de nok maar van de goot. Werkhoogte is platformhoogte plus 2 meter, dus je platform komt idealiter net onder de goot te liggen. Sta je te hoog, dan werk je gebukt aan de gootbodem; sta je te laag, dan reik je boven je hoofd. Op werkhoogte kies je de maat die bij jouw gootrand hoort.

Kerngegevens

Waarom je het dakvlak niet op loopt

Een rolsteiger is bedoeld om vanaf te werken, niet om als opstapje naar het dak te dienen. Zodra je van het platform op de pannen stapt, sta je op een schuin, glad vlak zonder leuningen en zonder valbeveiliging, terwijl de steiger achter je onbelast terugveert. Pannen zijn bovendien niet gemaakt om op te lopen: ze schuiven, breken en laten los, en je gewicht komt op een paar latten terecht.

Voor werk op het dakvlak zelf zijn andere voorzieningen nodig, zoals dakladders, ankerpunten en persoonlijke valbeveiliging, of een steiger die om het dak heen wordt gebouwd. Dat valt buiten wat je met een rolsteiger regelt. Wij verhuren rolsteigers om vanaf te werken; het bepalen van de juiste voorziening voor het dakvlak hoort bij de uitvoerder van dat werk. Vraag bij een dakdekker of een gespecialiseerd bedrijf na wat voor jouw dak nodig is voordat je aan het dakvlak begint.

Praktisch betekent dit dat je je klus afbakent tot wat je vanaf het platform met beide voeten kunt bereiken: de goot, de eerste rij pannen, de dakrand, de zijkant van een dakkapel. Alles daarboven plan je anders in. Wat er verder aan regels en gewoontes bij hoort, staat in veilig werken op hoogte. Bakenen betekent hier ook: bepaal vooraf welke pannen je vanaf de steiger kunt bereiken en welke niet, zodat je halverwege niet alsnog in de verleiding komt.

Werkhoogte bepalen vanaf goot en dakrand

Meet vanaf de plek waar de wielen komen te staan tot de bovenkant van de goot of de dakrand. Dat getal is je benodigde werkhoogte. Trek er 2 meter vanaf en je hebt de platformhoogte die je nodig hebt. Zit je meting tussen twee maten in, kies dan de hogere: je legt het platform gewoon een positie lager als het te hoog uitpakt, maar je kunt geen maat bijmaken die er niet is.

De tabel hieronder zet de gangbare combinaties naast elkaar. Gebruik hem als controle op je eigen meting, want een tuin die afloopt of een verhoogd terras verschuift alles. Voor gootwerk staat de keuze verder uitgewerkt in welke steiger voor de dakgoot, en de maten per meter vind je bij 8 meter werkhoogte en de omliggende pagina's. Meet bij twijfel twee keer, een keer bij de laagste hoek van de goot en een keer bij de hoogste, want een goot loopt altijd iets af richting de afvoer.

Het dakoverstek en de afstand tot de gevel

Een schuin dak steekt vaak een stuk over de gevel uit. Dat overstek bepaalt hoe dicht je de steiger tegen de muur kunt zetten, want de bovenste frames moeten er langs. Meet daarom niet alleen de hoogte maar ook hoe ver de dakrand uitsteekt, gemeten vanaf de gevel. Bij een overstek van een halve meter sta je met je platform automatisch een halve meter van de muur af, en dat merk je aan je reikafstand.

Los dat niet op door schuin te gaan staan of door een plank uit te leggen. Beter is de steiger recht en waterpas te zetten en te accepteren dat je iets verder van de gevel staat, of de opstelling zo te kiezen dat je onder het overstek doorwerkt. Bij diepe oversteken en dakranden die ver uitsteken helpt de aanpak uit een uitstekende dakrand overbruggen.

Let ook op wat er aan de gevel hangt: een hemelwaterafvoer, een schotel, een buitenlamp of een zonwering. Die dingen zitten vaak precies op de hoogte waar je frame langs moet en zijn zo geraakt. Loop de gevel voor het opbouwen af en haal weg wat weg kan, dan hoef je halverwege niet te demonteren. Zit er een zonwering of markies boven een raam, draai die dan volledig in en zet hem vast, zodat hij niet uitklapt terwijl de steiger ernaast staat.

Opstellen op de ondergrond naast de woning

De steiger komt naast de gevel op de tuin, het terras, de oprit of het trottoir te staan. De ondergrond moet vlak zijn en de puntbelasting van de stelvoeten kunnen dragen. Gras en grind zakken in, zeker na regen, en tuintegels liggen zelden helemaal waterpas. Leg de onderleggers uit de set onder de voeten en stel de onderbouw daarna waterpas met de stelvoeten, voordat je verder omhoog bouwt.

Kijk ook naar wat er onder de grond zit. Een kruipluik, een put, een grindkoffer of een pas aangelegd terras geeft mee onder een steigerpoot. Zet de poten liever een halve meter opzij dan op zo een zwakke plek. Bij twijfel over de ondergrond is rolsteiger op oneffen ondergrond het startpunt, want daar staan de oplossingen per soort ondergrond. Kijk ook of de bezorger met een bestelbus tot bij die plek kan komen, want de delen van 245 cm draag je liever niet door de hele tuin.

Loop de punten hieronder langs voordat je begint. Ze kosten een paar minuten en voorkomen dat je halverwege de opbouw moet stoppen omdat de steiger niet vlak staat of niet langs een obstakel komt. Ze kosten een paar minuten en voorkomen dat je halverwege de opbouw moet stoppen omdat de steiger niet vlak staat, een stabilisator nergens heen kan of een tak precies op platformhoogte hangt. Doe deze ronde bij daglicht, dan zie je ook de verzakkingen in het terras.

• Onderleggers onder alle stelvoeten, ook op tegels
• Waterpas controleren over de lange en de korte zijde
• Kruipluiken, putten en verse bestrating vermijden
• Ruimte vrijmaken voor de stabilisatoren rondom
• Takken en heggen wegsnoeien die langs de dakrand hangen
• Route vrijmaken voor het verrijden langs de gevel

Stabilisatoren en verankeren op dakhoogte

Naarmate je hoger komt, wordt de steiger gevoeliger voor beweging. Stabilisatoren vergroten de standvlak van de steiger en horen erbij vanaf de hoogte die de handleiding aangeeft. Ze steken schuin naar buiten, dus je hebt er ruimte voor nodig aan alle vier de zijden: langs de heg, tussen de auto en de gevel, of op het pad naast het huis. Meet die ruimte voordat je de steiger bestelt.

Op sommige plekken kun je de steiger niet vrij opstellen, bijvoorbeeld in een smalle steeg of tegen een uitbouw. Dan is verankeren aan de gevel de manier om dezelfde stabiliteit te krijgen. Hoe dat werkt en waar de ankers horen staat in rolsteiger stabiliseren en verankeren. Volg daarbij altijd de handleiding die bij de set zit, want die geldt voor het materieel dat je in handen hebt.

Ons materieel komt van Altrex en voldoet aan EN 1004, met platformen in belastingklasse 3, oftewel 200 kg per vierkante meter. Die norm gaat uit van een steiger die volgens de handleiding is opgebouwd en gebruikt, inclusief schoren, leuningen, kantplanken en stabilisatoren. Laat je daar delen uit weg, dan geldt dat uitgangspunt niet meer. Controleer daarom bij het opbouwen of alle delen uit de set aanwezig zijn en of niets is blijven liggen in de bus of op de oprit.

Langs de dakrand verplaatsen in etappes

Een dakgoot is meestal langer dan het platform van 245 cm, dus je werkt in etappes. Doe het stuk dat je vanaf je plek kunt bereiken zonder te reiken, klim naar beneden, haal alle materiaal van het platform af, zet de stabilisatoren omhoog, haal de remmen los en rijd op. Zet daarna alles weer vast en controleer opnieuw of de steiger waterpas staat voordat je klimt.

Verplaats de steiger nooit met iemand erop en ook niet met gereedschap of een verfbak op het platform. Bij dakwerk is dat extra van belang, want je rijdt langs een gevel met een uitstekende dakrand boven je: een schuivend voorwerp of een frame dat de goot raakt, brengt de hele steiger uit balans. Rijd rustig, in de lengterichting van de steiger, en met twee personen als het pad niet vlak is.

Plan je etappes zo dat je bij een dakkapel of een schoorsteen niet halverwege je vak zit. Het is prettiger om een opstelling extra te doen dan om vanaf de rand van het platform te werken. Voor een dakkapel zit de bovenzijde bovendien hoger dan de goot, wat je meeneemt in de maatkeuze uit steiger voor een dakkapel plaatsen. Markeer desnoods met tape op de goot waar je vak ophoudt, dan weet je bij het verrijden precies hoe ver je moet opschuiven.

Weer en wind bij werk aan de dakrand

Aan de dakrand sta je vrijer in de wind dan langs een gesloten gevel, zeker als je boven de nokhoogte van de buren uitkomt. Wind om de hoek van het huis kan onverwacht hard aankomen. Bij toenemende wind stop je met werken, haal je losse spullen van het platform en breek je de steiger af of zet je hem laag en verankerd neer. Wat daarbij gebruikelijk is, staat in rolsteiger bij harde wind.

Regen maakt platformen glad en maakt mos op de onderste pannen spekglad. Gootwerk in de regen is bovendien vies werk waarbij je met natte handschoenen aan de leuning hangt. Wacht liever een dag, zeker omdat elke extra huurdag maar 5 procent van het dagtarief kost. Vorst geeft hetzelfde probleem in het klein: rijp op een aluminium platform is verraderlijk in de vroege ochtend.

Laat de steiger niet onbeheerd staan met materiaal erop. Neem gereedschap, verfblikken en losse pannen mee naar beneden aan het eind van de dag, en haal het luik dicht. Dat scheelt schade en het scheelt de verleiding voor anderen om erop te klimmen. Sta de steiger een nacht buiten, breek dan in elk geval de bovenste platformen niet vol met materiaal en zet de wielen op de rem. Bij aanhoudende wind is afbreken of laag zetten de rustigste keuze, zeker in een open tuin.

Materiaal en gereedschap aan de dakrand

Bij dakwerk sjouw je meer dan bij schilderwerk: pannen, gootstukken, beugels, een hogedrukslang, een emmer met mos. Het platform draagt 200 kg per vierkante meter, maar het gaat niet alleen om het gewicht: alles wat op het platform ligt kan bij het verplaatsen schuiven en alles wat over de rand gaat valt naar beneden. Kantplanken houden het meeste tegen, mits je ze rondom hebt geplaatst.

Til zware spullen omhoog met een touw en een emmer in plaats van met een hand aan de ladder. Werk met een gesloten bak voor klein materiaal en leg lange stukken in de lengterichting van het platform. De punten hieronder houden het werkvlak overzichtelijk en voorkomen dat je halverwege naar beneden moet voor het gereedschap dat je vergeten bent. Houd bovendien de zijde waar je klimt vrij, want een emmer naast het luik is precies het obstakel dat je niet ziet als je met je rug naar boven komt.

• Leg zwaar materiaal bij de frames, niet midden op het platform
• Gebruik kantplanken rondom, ook aan de gevelzijde
• Hijs emmers en pannen omhoog met een touw
• Houd de klimzijde en het luik vrij van materiaal
• Ruim het platform leeg voor elke verplaatsing
• Neem gereedschap aan het eind van de dag mee naar beneden

Smal of breed: welk model bij welk dakwerk

De RS51 is 75 cm breed en komt door poorten, steegjes en langs een auto op de oprit. Dat is de keuze voor gootwerk aan een achtergevel of een tussenwoning met een smalle doorgang. De RS52 is 135 cm breed en geeft ruimte om te knielen, materiaal neer te leggen en met twee personen te werken. Beide hebben een platformlengte van 245 cm, dus in de lengte werk je even veel gevel af.

Voor gootreiniging, mos verwijderen en schilderwerk aan boeidelen volstaat de smalle uitvoering meestal. Ga je pannen vervangen, panelen aanbrengen of loodwerk maken, dan is de brede versie prettiger omdat je materiaal naast je kwijt moet. Ga je zonnepanelen aanbrengen aan de dakrand, kijk dan eerst in welke steiger voor zonnepanelen wat er verder bij komt kijken. Ga je met twee personen tegelijk aan de goot werken, dan is de brede uitvoering ook prettiger omdat je elkaar niet hoeft te passeren op het platform.

Klussen die je vanaf de steiger aan het dak doet

De meeste dakonderhoudsklussen aan een woonhuis blijven binnen het bereik van een rolsteiger, zolang je bij de rand blijft. Het schoonmaken van goten en het controleren van de beugels doe je een of twee keer per jaar; schilderwerk aan boeidelen en windveren komt met langere tussenpozen terug. Beide zijn typisch werk waarbij je in etappes langs de gevel opschuift. Het loont om die klussen in een keer te combineren, zodat je de steiger maar een keer hoeft op te bouwen en te verplaatsen.

Loop de lijst hieronder langs om te bepalen of jouw klus binnen dat bereik valt. Staat je klus er niet bij en zit hij hoger op het dakvlak, dan is een rolsteiger niet het juiste gereedschap. De klusbeschrijvingen staan bij dakgoot reinigen, boeidelen schilderen en dakpannen reinigen. Zit je klus op de grens, bijvoorbeeld een schoorsteen net boven de dakrand, kijk dan eerst of je hem met beide voeten op het platform kunt bereiken. Kan dat niet, dan hoort de klus niet bij een rolsteiger.

• Dakgoot legen, spoelen en de afvoer controleren
• Gootbeugels en hemelwaterafvoer vervangen
• Boeidelen, windveren en dakrandprofielen schilderen
• Mos van de onderste rij pannen verwijderen
• Zijkant en voorzijde van een dakkapel afwerken
• Vogelwering of gootrooster aanbrengen

Huren, leveren en de borg

Bestel je voor 15:00 uur, dan wordt de steiger de volgende werkdag geleverd, in heel Nederland. Bezorgen en ophalen zitten samen in een vast bedrag per provincie, dat je op bezorgkosten terugvindt. De eerste huurdag betaal je het volle tarief en elke volgende dag nog 5 procent van dat dagtarief, dus een dag wachten op beter weer is niet duur. De opbouw per werkhoogte staat op wat een rolsteiger huren kost.

Wij bezorgen de set en zetten hem op een afgesproken plek neer; opbouwen doe je zelf met de handleiding en de instructievideo. Zelf afhalen kan gratis op afspraak aan het Zeeburgerpad 89 in Amsterdam. De borg is 500 euro voor de RS51, RS52 en MiTower bij bezorgen en staat binnen 1 werkdag na retour terug. Twijfel je over de maat bij jouw dakrand, stuur dan een foto via WhatsApp of neem contact op.