Hoe hoog mag een rolsteiger zijn?

Twee grenzen bepalen de maximale hoogte

De eerste grens is het materieel zelf. Elke rolsteiger heeft een opbouwinstructie waarin per configuratie staat tot welke hoogte je mag stapelen en welke delen daarbij horen. Die instructie is niet vrijblijvend: hij hoort bij de constructie zoals die getest is en beschrijft precies welke schoren, platforms en stabilisatoren op welke laag thuishoren. Wijk je daarvan af, dan staat er iets anders dan wat er beproefd is.

De tweede grens is de plek waar de toren staat. Buiten met wind langs een open gevel kun je minder ver dan binnen in een afgesloten hal, en op zacht gras kun je minder dan op klinkers. Die twee grenzen werken naast elkaar: de laagste van de twee is de hoogte die je die dag mag aanhouden, ongeacht wat er in de folder staat.

In de praktijk komt de vraag meestal andersom binnen. Mensen weten hoe hoog ze moeten werken en willen weten of dat mag. Begin dus bij het werkpunt, reken terug naar de platformhoogte en kijk daarna of die opstelling op jouw locatie veilig te maken is met de middelen die meekomen. Blijkt dat niet zo, dan is een lagere opstelling met een andere werkvolgorde vrijwel altijd de oplossing.

Kerngegevens

Werkhoogte is platformhoogte plus twee meter

De platformhoogte is de hoogte van de vloer waarop je staat. De werkhoogte is de hoogte waarop je nog kunt werken, en die reken je als platformhoogte plus twee meter, de reikhoogte van een volwassene. Een platform op zes meter geeft dus een werkhoogte van acht meter. Verwar die twee niet, want een verschil van twee meter is precies genoeg om een steiger te bestellen die net niet bij de goot komt.

Fabrikanten en verhuurders noemen bijna altijd de werkhoogte, omdat dat de maat is waar de klant iets aan heeft. Bij het opbouwen werk je juist met platformhoogtes, want dat is wat je stapelt. Houd bij elke maat die je tegenkomt dus in je hoofd welke van de twee er bedoeld wordt. De uitleg met rekenvoorbeelden staat in afmetingen en maten.

Meet je werkpunt zo hoog als je echt moet zijn, niet de nok van het dak. Voor een dakgoot is dat de onderkant van de goot, voor kozijnen de bovendorpel, voor zonnepanelen de plek waar de bovenste beugel komt. Haal daar twee meter vanaf en je hebt de platformhoogte die je bestelt. Op werkhoogte staat per meter welke opstelling daarbij hoort.

Het assortiment loopt van 4,2 tot 14,2 meter

Onze rolsteigers dekken werkhoogtes van 4,2 tot 14,2 meter. Aan de onderkant zit je daarmee bij een lage aanbouw of een garage, aan de bovenkant ver boven de goot van een woning met drie verdiepingen. Alles daartussen is een kwestie van het aantal opbouwlagen dat je stapelt, met dezelfde soorten delen. Welke stap er precies bij jouw klus past, zie je op de pagina's per meter, bijvoorbeeld 8 meter of 12 meter.

De MiTower is de uitzondering: dat is een 1-persoons steiger tot zes meter werkhoogte. Daarboven kom je bij de RS51 van 75 centimeter breed of de RS52 van 135 centimeter, allebei met een platformlengte van 245 centimeter. De breedte zegt niets over de maximale hoogte, maar wel over hoeveel ruimte je op het platform hebt en hoe breed het steunvlak onderaan is.

Moet je hoger dan 14,2 meter werkhoogte, dan houdt het gebied van de rolsteiger op en kom je uit bij een vaste gevelsteiger die door een steigerbouwer wordt opgebouwd. Die afweging staat beschreven in rolsteiger huren of steiger laten bouwen en in rolsteiger of gevelsteiger. Tot die grens blijf je met dezelfde delen en dezelfde opbouwmethode werken, wat het verplaatsen langs de gevel een stuk eenvoudiger maakt.

De opbouwinstructie is leidend, niet je gevoel

Ons materieel komt van Altrex en is gebouwd volgens EN 1004, de Europese norm voor rolsteigers. Bij die norm hoort dat er een opbouwinstructie meekomt waarin de volgorde, de benodigde delen en de toegestane opbouwhoogtes staan. Die instructie is het antwoord op de vraag hoe hoog je mag: hij geldt voor de configuratie die je in handen hebt, met de stabilisatoren die erbij zitten. Wat de norm verder regelt, staat in EN 1004 uitgelegd.

Belastingklasse 3 hoort bij hetzelfde verhaal: 200 kilo per vierkante meter platform. Die waarde verandert niet als je hoger bouwt, maar de gevolgen van scheefstand en overbelasting worden op hoogte wel groter. Verdeel het gewicht en laat zware materialen zoveel mogelijk beneden staan tot je ze nodig hebt. Belasting en gewicht gaat daarop door. Houd er ook rekening mee dat je materiaal met je meegroeit naarmate de klus vordert.

Bewaar de instructie tijdens de klus bij de steiger en niet in de auto. Bij het afbreken heb je hem net zo hard nodig als bij het opbouwen, omdat je in omgekeerde volgorde werkt en de stabilisatoren pas als laatste weghaalt. Het volledige stappenplan staat in rolsteiger opbouwen. Leg hem droog weg, bijvoorbeeld in de bus onder een plank, zodat hij aan het eind van de week nog leesbaar is.

Binnen kun je meestal hoger dan buiten

Het grootste verschil tussen binnen en buiten is de wind. Binnen staat de lucht stil, dus er is geen zijdelingse kracht op de toren en er komt geen vlaag langs de gevel die aan een steigerdoek trekt. Daardoor is een hogere opbouw binnen eerder verantwoord dan buiten bij dezelfde configuratie, en zijn stabilisatoren buiten eerder aan de orde dan binnen.

Binnen komen er andere beperkingen voor terug. De plafondhoogte is de harde grens, en de vloer moet de wieldruk kunnen dragen zonder te beschadigen of door te buigen. In een trappenhuis of boven een trapgat staan de poten bovendien zelden op hetzelfde niveau, wat om een aparte opstelling vraagt. Binnen gebruiken en opstellen boven een trapgat behandelen dat. Meet de vrije hoogte dus voordat je de eerste laag stapelt.

Buiten telt naast de wind ook de vorm van het gebouw. Een open hoek, een doorgang tussen twee huizen of een vrijstaande gevel op een dijk vangen meer wind dan een beschutte achtertuin. Kijk dus niet alleen naar de weersverwachting maar ook naar de plek zelf, want dezelfde windkracht voelt op twee adressen totaal verschillend. Sta je op een hoek van twee straten, houd dan rekening met vlagen uit wisselende richtingen.

Stabilisatoren vergroten het steunvlak

Een rolsteiger is smal ten opzichte van zijn hoogte, dus de stabiliteit komt van het vlak waarop hij staat. Stabilisatoren zijn de schuine steunen die je aan de onderkant naar buiten zet om dat vlak te vergroten. Vanaf een bepaalde opbouwhoogte staan ze in de instructie voorgeschreven, en ze worden bij de steiger meegeleverd. Zet ze uit tot ze de grond raken, en controleer dat ze de last ook echt dragen.

Werk ze symmetrisch af. Vier stabilisatoren die allemaal even ver uitstaan geven een gelijkmatig steunvlak, terwijl een set die aan een kant is ingekort de toren juist een voorkeursrichting geeft om te kantelen. Kan een stabilisator ergens niet volledig uit vanwege een muur of een plantenbak, dan verplaats je de steiger in plaats van de stabilisator in te korten. Controleer ze ook opnieuw als de zon de bestrating heeft laten werken of het geregend heeft.

• Alle vier de stabilisatoren staan uit en raken de ondergrond
• De toren staat waterpas, gecontroleerd op twee richtingen
• De wielen staan op de rem en de spindels zijn vastgezet
• Diagonaalschoren zitten op elke laag zoals de instructie aangeeft
• Leuningen en kantplanken zijn rondom op de werklaag aangebracht
• Het luik in het platform sluit en blijft dicht tijdens het werk

Verankeren aan de gevel bij hogere opstellingen

Boven een bepaalde hoogte, en zeker bij werk langs een gevel, zet je de toren vast aan het gebouw. Verankeren betekent dat je de steiger op vaste punten koppelt zodat wind hem niet kan laten bewegen. Waar die punten komen en hoe je ze verdeelt, hangt af van de hoogte en van wat de gevel toelaat. Stabiliseren en verankeren beschrijft de opties.

Een verankerde steiger verplaats je niet zomaar. Wil je naar het volgende werkvak, dan maak je de ankers los, verplaats je de toren en zet je hem op de nieuwe plek opnieuw vast. Dat kost tijd, en juist daarom loont het om vooraf te bedenken in hoeveel vakken je de gevel verdeelt. Een langer platform van 245 centimeter scheelt daarbij een verplaatsing per gevelbreedte.

De ondergrond zet een eigen grens

Hoe hoog je verantwoord kunt bouwen, hangt ook af van wat er onder de wielen zit. Klinkers, beton en asfalt dragen de puntlast van de wielen prima. Gras, zand en verse grond doen dat niet: daar zakt een wiel weg, gaat de toren scheef staan en verliest hij precies de vlakke basis die hij nodig heeft. Onderleggers verdelen die last over een groter vlak.

Sta je op een aflopend terrein, een oprit of een stoep met afschot, dan stel je de toren waterpas met de spindels voordat je verder bouwt. Corrigeren op halve hoogte lukt niet meer zonder af te breken. Controleer na een regenbui of de wielen niet alsnog zijn weggezakt, en herhaal die controle bij elke verplaatsing. Oneffen ondergrond loopt de situaties langs.

Let ook op wat er onder de bestrating zit. Een putdeksel, een kelderluik of een net gelegde tuintegel kunnen de last niet altijd aan, en dat merk je pas als de toren al staat. Zet in dat geval de poot een halve meter verder of leg de last af op een steviger punt, ook al betekent dat een extra verplaatsing tijdens de klus.

Van platformhoogte naar werkhoogte in een tabel

De rekensom blijft bij elke hoogte gelijk: platformhoogte plus twee meter. De tabel hieronder zet een aantal gangbare platformhoogtes om naar de bijbehorende werkhoogte, zodat je in een oogopslag ziet welke stap bij jouw werkpunt hoort. De laatste kolom geeft een voorbeeld van het soort werkpunt dat op die hoogte ligt. De cijfers gelden voor een volwassene van gemiddelde lengte die met de armen omhoog werkt.

Gebruik de tabel als vertaalslag en niet als bestellijst. Welke opstelling je uiteindelijk nodig hebt, hangt behalve van de hoogte ook af van de breedte die je kwijt kunt en van de ruimte voor stabilisatoren. Zit je precies tussen twee stappen in, kies dan de hogere: op je tenen staan om net bij de goot te komen is precies waar het misgaat.

Op hoogte verplaatsen doe je gecontroleerd

Een hoge toren verplaatsen is het moment waarop de meeste dingen misgaan. Het platform moet leeg zijn, er mag niemand op staan en losse delen horen eraf voordat je duwt. Duw onderaan tegen de frames en niet bovenin, en rij alleen over een vlakke, verharde ondergrond zonder drempels, kabels of putranden op de route. Werk bij voorkeur met twee personen, zodat er iemand meekijkt op de route.

Bij grotere hoogtes en langere afstanden is afbreken tot een lagere stand vaak sneller en veiliger dan wringen met een volle toren. Dat lijkt omslachtig, maar de delen klikken zonder gereedschap los en je bent binnen enkele minuten weer op hoogte. Ga na het verplaatsen de hele controle opnieuw langs: wielen op de rem, waterpas, stabilisatoren uit, schoren compleet. Reken daarbij op een paar minuten per laag die je afneemt en weer terugzet.

• Platform leeg, niemand op de steiger, gereedschap naar beneden
• Route vooraf schoonvegen en drempels of kabels wegnemen
• Onderaan duwen, nooit trekken vanaf het platform
• Stabilisatoren mee verplaatsen en daarna opnieuw uitzetten
• Na afloop opnieuw waterpas stellen en de wielen vastzetten

Wind, regen en vorst bepalen de dag

Bij toenemende wind gaat de hoogte als eerste omlaag. Stop met werken zodra je merkt dat de toren beweegt of dat je moeite hebt om je evenwicht te houden, en laat het platform leeg achter. Blijft het waaien, dan breek je af tot een lagere stand of helemaal, want een lege maar hoge toren blijft gevoelig voor vlagen. Zet ook het materiaal dat beneden staat vast of leg het plat neer.

Regen en vorst raken vooral het platform en de sporten. Nat aluminium is glad, en bij vorst kan er een dun laagje ijs op liggen dat je pas voelt als je er al op staat. Maak het platform droog voor je begint en klim rustig, met beide handen aan de sporten. Steiger huren in de winter gaat verder in op werken bij lage temperaturen.

Laat de steiger tussen twee werkdagen niet met materiaal erop staan. Verf, gereedschap en zeilen zijn de dingen die bij een nachtelijke bui of windvlaag naar beneden komen. Een leeg platform met dichtgeklapt luik is aan het eind van de dag de standaard, ook als je de volgende ochtend meteen weer verdergaat. Neem zeilen en steigerdoek er in dat geval helemaal af.

De juiste hoogte bestellen en laten leveren

Bestel je voor 15:00 uur, dan wordt de steiger de volgende werkdag geleverd, in heel Nederland. Bezorgen en ophalen zitten in een vast bedrag per provincie, te vinden op bezorgkosten. Zelf afhalen kan gratis en op afspraak aan het Zeeburgerpad 89 in Amsterdam, mits je vervoer hebt waar delen van 245 centimeter in passen. Plan het ophalen alvast in bij het bestellen, dan hoef je daar later niet achteraan.

De eerste huurdag reken je tegen het volle dagtarief en elke volgende dag kost 5 procent van dat dagtarief, dus een paar dagen extra plannen is bij hoog werk zelden een dure keuze. Wat jouw opstelling kost, rekent de configurator op prijzen uit, met de toelichting op rolsteiger huren kosten. De borg is 500 euro bij bezorgen van een RS51 of RS52 en 1000 euro bij zelf afhalen.

Twijfel je tussen twee hoogtes of over wat op jouw locatie kan, stuur dan een foto van de gevel via WhatsApp met de hoogte van je werkpunt erbij. Wij zeggen welke opstelling past en waar je op moet letten. Verder lezen kan in de kennisbank, en de praktische vragen staan op veelgestelde vragen. Vermeld daarbij ook de ondergrond, want die bepaalt vaak meer dan de hoogte zelf.