Rolsteiger: belasting en gewicht

Wat belastingklasse 3 in de praktijk betekent

Ons materieel is van Altrex en gebouwd volgens EN 1004, in belastingklasse 3. Die klasse staat voor 200 kg per vierkante meter platform. Het is dus geen totaalgetal voor de hele steiger, maar een belasting per oppervlakte. Hoe groter het platform, hoe meer gewicht er in totaal op mag. Wat die norm nog meer regelt, lees je in EN 1004 uitgelegd.

Die 200 kg per vierkante meter klinkt abstract tot je hem invult. Twee volwassenen die naast elkaar op een platform staan, nemen samen een flink deel van de ruimte in beslag, en wat zij dragen telt gewoon mee. Gereedschap, een emmer verf, een kist schroeven en een stapel materiaal komen daar bovenop. In de handleiding staat wat er per platform is toegestaan, en die is leidend.

Waar mensen de mist in gaan, is bij het idee dat een steiger die stevig aanvoelt ook onbeperkt sterk is. Aluminium is stijf en veert weinig, dus je voelt overbelasting niet aankomen zoals bij een houten plank. Ga daarom niet af op gevoel, maar op de klassering en op de verdeling. Meer over de bovengrens vind je in hoeveel gewicht een rolsteiger mag dragen.

Kerngegevens

Je eigen belasting inschatten voordat je omhoog gaat

Voordat je begint, is het handig om even hardop te tellen wat er mee omhoog gaat. Niet met een weegschaal, maar met gezond verstand: personen, gereedschap, materiaal en afval. Bij schilderwerk valt dat mee, bij gevelherstel of het vervangen van kozijnen loopt het snel op. Zeker als je halverwege de dag ook nog een stapel oude delen op het platform legt om later naar beneden te brengen.

Denk daarbij ook aan de dingen die je niet ziet als gewicht. Een emmer water, een kist tegels, een zak mortel en een accuboormachine met twee accu's tellen allemaal mee. Bij binnenwerk komt er soms een kruk of een klein zaagtafeltje bij. Dat mag, zolang het binnen de belasting past en niet in de weg staat bij het luik. Tel ook mee wat er blijft liggen terwijl jij doorwerkt.

Wat je vooral wilt voorkomen, is dat er materiaal op het platform blijft liggen dat je die dag niet meer gebruikt. Dat neemt loopruimte in, verhoogt de belasting en is precies wat over de rand kan schuiven als je erlangs wringt. Neem alleen mee wat je die dag nodig hebt en laat de rest beneden staan. Aan het eind van de dag neem je mee wat je morgen niet gebruikt, dan begin je schoon.

• De personen die tegelijk op het platform staan
• Gereedschap, accu's en een gereedschapskist
• Verf, kit, mortel, water en andere natte materialen
• Bouwmateriaal zoals panelen, boeidelen, isolatie of lood
• Sloopafval en oude delen die je nog naar beneden moet brengen
• Losse hulpstukken zoals een kruk, een zaagtafeltje of een bak gereedschap

Gewicht verdelen in plaats van stapelen

De belangrijkste regel is niet hoeveel, maar waar. Een belasting die netjes over de lengte van het platform is verdeeld, komt heel anders uit dan dezelfde kilo's op één punt. Ons platform is 245 cm lang, dus je hebt ruimte genoeg om spullen uit elkaar te zetten. Leg zware stapels tegen de gevelzijde, waar je zelf niet loopt, en houd de looproute vrij.

Zet niets op de leuning en hang geen emmers aan de leuningbuis. De leuning is er om jou tegen te houden, niet om last te dragen. Hetzelfde geldt voor de kantplanken: die houden gereedschap tegen dat over de rand rolt, maar ze zijn geen opbergrand. Wie daar toch spullen op balanceert, laat vroeg of laat iets naar beneden vallen, met schade of erger als gevolg.

Werk je met zware of lange delen, bijvoorbeeld boeidelen of een kozijn, leg die dan plat en midden op het platform in plaats van rechtop tegen de leuning. Rechtop staande delen vangen wind en kunnen omvallen. Meer over die situatie staat in zware materialen op een rolsteiger. Zet ze bovendien nooit los tegen het luik, want dan kun je er bij het afdalen niet langs.

Met hoeveel personen je tegelijk op het platform kunt

Op de brede RS52 van 135 cm werken twee personen prettig naast elkaar, met materiaal ernaast. Op de smalle RS51 van 75 cm kan het ook, maar dan sta je meer achter elkaar dan naast elkaar en moet je afspreken wie waar staat. Bij beide geldt dat de personen plus hun spullen samen binnen de toegestane belasting moeten blijven. Spreek dat af voordat je omhoog gaat.

De MiTower is uitdrukkelijk een 1-persoons steiger. Die is bedoeld voor werk tot 6 meter werkhoogte waarbij je alleen bent, bijvoorbeeld een lamp monteren, een plafond schilderen of een rookmelder plaatsen. Twee man op een MiTower is niet de bedoeling, hoe verleidelijk het ook is als er even iemand moet aangeven. Bekijk de MiTower als je vooral solo werkt. Voor werk waarbij iemand moet aangeven, kies je dan liever een RS51 of een RS52.

Praktisch gezien werkt het meestal beter om met twee personen te werken waarvan er één beneden blijft. Die geeft aan, houdt overzicht en houdt de omgeving vrij. Dat scheelt belasting op het platform en het scheelt vooral heen en weer klimmen. Meer hierover staat in hoeveel personen op een rolsteiger. Dat is ook prettiger bij het aanpakken van lange delen en bij het afvoeren van afval.

Hoeveel een rolsteiger zelf weegt

Het gewicht van de steiger zelf hangt af van het model en van de hoogte waarop je hem opbouwt. Een opbouw naar 4 meter werkhoogte bestaat uit veel minder onderdelen dan een opbouw naar 12 meter, en dat verschil voel je bij elk frame dat je aanpakt. Op de pagina werkhoogte zie je per maat hoe de opbouw eruitziet. Ook de breedte speelt mee: een RS52 heeft bredere frames en platforms dan een RS51.

Belangrijker dan het totaalgewicht is dat je nooit de hele steiger in één keer tilt. Je werkt met losse onderdelen: frames, diagonaalschoren, platforms, leuningen, kantplanken en stabilisatoren. Elk onderdeel is zo gemaakt dat een volwassene het kan aanpakken en doorgeven. Dat is precies de reden dat deze steigers van aluminium zijn en niet van staal. Ga dus niet zoeken naar een totaalgewicht, maar kijk naar het aantal onderdelen dat je moet dragen.

Wil je weten waarom die materiaalkeuze zo veel uitmaakt voor sjouwen en vervoeren, lees dan aluminium of stalen steiger. Kort gezegd: aluminium is licht genoeg om alleen te dragen en sterk genoeg voor de belastingklasse waarin het materieel is gebouwd. Dat betekent dat je een complete opbouw met twee personen op een ochtend rond hebt, zonder kraan of lift, en dat je hem na de klus net zo makkelijk weer afbreekt en stapelt.

Tillen en dragen tijdens de opbouw

Wij bouwen de steiger niet voor je op en leveren hem niet opgebouwd. Je krijgt het complete pakket geleverd, met een handleiding en een instructievideo, en bouwt hem zelf op. Dat betekent dat je alle onderdelen een keer in je handen hebt: van de aanhanger of de stoep naar de opstelplek, en daarna omhoog naar de plek waar ze horen.

Doe dat met twee personen als het even kan. Eén beneden die aangeeft en één boven die monteert, is de snelste en de rustigste manier. In je eentje werkt het ook, maar dan klim je veel vaker op en neer en til je onderdelen boven je hoofd. Bij de hogere opbouwen is dat de reden om toch iemand te vragen.

Leg de onderdelen bij aankomst gesorteerd neer op een droge, vlakke plek naast de opstelplek. Frames bij elkaar, schoren bij elkaar, platforms plat. Dat scheelt zoeken tijdens de opbouw en voorkomt dat je met een arm vol buizen tussen de spullen door moet stappen. Het volledige stappenplan voor de opbouw loopt de volgorde met je door. Zorg ook dat de looproute vanaf de stapel naar de steiger vrij blijft van gereedschap en verpakking.

De ondergrond draagt alles bij elkaar

Het gewicht van de steiger, de personen en het materiaal komt uiteindelijk op vier wielen terecht. Dat is een klein oppervlak, dus de druk per wiel is hoog. Op tegels, klinkers en beton is dat geen probleem. Op gras, zand, verse grond of een net aangelegd tuinpad wel, want daar zakt een wiel weg zodra er belasting op komt. Kijk daarom altijd waar precies de vier wielen komen te staan, niet alleen naar het terrein als geheel.

In die gevallen leg je onderleggers onder de wielen. Die spreiden de druk over een groter oppervlak, zodat de steiger blijft staan waar je hem hebt neergezet. Hoe je dat aanpakt, staat in onderleggers onder een rolsteiger en in is de ondergrond sterk genoeg. Leg ze plat en volledig onder het wiel, zodat het wiel niet half over de rand hangt en alsnog kan wegzakken. Controleer ze halverwege de dag nog een keer, want een onderlegger kan zich in zachte grond langzaam indrukken.

Let ook op wat er onder de ondergrond zit. Een kelderdek, een garagevloer, een dakterras of een houten vloer binnen heeft een eigen draagvermogen dat je niet ziet. Bij twijfel zet je de steiger boven een draagmuur of een balk in plaats van midden in een overspanning, en anders vraag je het na bij degene die het pand kent. Dat kost vijf minuten en voorkomt schade die je niet meer terugdraait.

• Tegels, klinkers en beton: onderleggers meestal niet nodig
• Gras, zand en losse grond: altijd onderleggers gebruiken
• Aflopende ondergrond: waterpas stellen met de spindels
• Binnenvloeren: kijk of de vloer de puntlast van de wielen aankan
• Dakterras of kelderdek: eerst nagaan wat de constructie draagt

De modellen en hun maten naast elkaar

De tabel hieronder zet de modellen naast elkaar op de punten die met belasting en formaat te maken hebben. De maten zijn die van ons eigen materieel, dus wat je bij een levering ook echt krijgt. Voor de volledige maatvoering per model kun je verder lezen in rolsteiger afmetingen en maten. Zo weet je vooraf welk model je nodig hebt, in plaats van dat je het bij de levering pas ontdekt.

Let bij het kiezen niet alleen op de breedte van het platform, maar ook op de weg ernaartoe. Een breed platform dat je niet in de achtertuin krijgt, helpt je niet. En een smal platform waarop je met twee man en een stapel materiaal moet staan, wordt al snel te vol. Kijk daarom eerst naar de smalste doorgang op de route en pas daarna naar het comfort op het platform.

Wat er misgaat bij te veel of verkeerd verdeeld gewicht

Overbelasting leidt zelden tot een dramatisch bezwijken van het platform. Wat je in de praktijk ziet, is iets anders: een steiger die uit het lood komt te staan omdat het gewicht aan één kant zit, een platform dat niet meer netjes op de sponningen ligt, of een luik dat klemt. Dat zijn de signalen die je serieus neemt. Zodra je zoiets ziet, haal je eerst gewicht van het platform voordat je verder werkt.

Een tweede risico is kantelen. Een rolsteiger blijft staan doordat de voet breed genoeg is en de stabilisatoren de basis verbreden. Zet je al het gewicht aan één zijde, dan verplaats je het zwaartepunt naar die kant. In combinatie met wind of met iemand die over de leuning leunt, wordt dat merkbaar. Zie ook stabiliseren en verankeren. Verdeel het gewicht dus bewust over de lengte.

Het derde risico is het simpelst: spullen die naar beneden vallen. Een emmer die op de rand staat, een boormachine op de kantplank, een plank die tegen de leuning leunt. Houd de vloer beneden vrij en werk niet onder iemand die boven bezig is. In valbeveiliging op een rolsteiger staat waar leuningen en kantplanken precies voor zijn. Zet gereedschap dat je even niet gebruikt in een bak in plaats van los op het platform.

Materiaal omhoog en omlaag krijgen

Klimmen met een volle emmer in één hand is de meest voorkomende manier om iets fout te laten gaan. Je klimt aan de binnenkant omhoog door het luik, en dat gaat het beste met twee vrije handen. Laat materiaal daarom aangeven of hijs het omhoog in plaats van het mee naar boven te dragen. Klim ook nooit aan de buitenkant omhoog om sneller boven te zijn, want daar zit geen leuning.

Voor kleine spullen werkt een emmer aan een touw prima. Voor lange delen zoals boeidelen of panelen is het handiger om ze met zijn tweeën aan te geven vanaf een lagere platformlaag. Neem daar de tijd voor en zorg dat de persoon boven eerst stevig staat voordat er iets wordt aangepakt. Spreek af wie loslaat en wie vasthoudt, zodat er nooit twee mensen tegelijk iets anders doen.

Afval breng je op dezelfde manier naar beneden, niet door het over de rand te gooien. Oude delen, verpakkingsmateriaal en steenbrokken laat je zakken of geef je aan. Dat scheelt schade aan de tuin en het houdt de zone rond de steiger veilig voor iedereen die er langsloopt. Houd er ook rekening mee dat scherpe delen een emmer of een zeil kunnen beschadigen tijdens het zakken.

Vervoer, bezorging en borg

Omdat de onderdelen los zijn, kun je een steiger in principe zelf vervoeren. Wel zijn de frames en de platforms lang, dus een gewone personenauto is meestal te klein. Wat er praktisch bij komt kijken, lees je in een steiger vervoeren. Zelf afhalen kan gratis op afspraak aan het Zeeburgerpad 89 in Amsterdam. Reken bij zelf afhalen ook op hulp bij het laden en op ruimte om thuis uit te laden.

De eenvoudigste route is bezorgen. Bestel je voor 15:00, dan leveren we de volgende werkdag, in heel Nederland. Bezorgen en ophalen zitten samen in één vast bedrag per provincie, dat je terugvindt op de pagina bezorgkosten. Je hoeft dan zelf niets te laden en de onderdelen komen compleet bij je aan. Zorg wel dat er iemand aanwezig is en dat er een vrije plek is om de onderdelen neer te leggen.

Voor de borg gelden vaste bedragen. Bij bezorgen is dat 500 euro voor de RS51, de RS52 en de MiTower en 150 euro voor de kamersteiger. Haal je zelf af, dan is het 1000 euro voor de RS51 en RS52, 750 euro voor de MiTower en 150 euro voor de kamersteiger. Na retour staat de borg binnen 1 werkdag terug, zoals beschreven bij borg bij steiger huren.