Loodgieterswerk? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Leidingen, afvoeren en zinkwerk zitten bijna altijd op de plek waar het huis het smalst bereikbaar is: het pad tussen twee woningen, de hoek achter de schuur, de strook langs de erker. Daarom is de RS51 van Altrex hier het logische model, met een breedte van 75 cm. Dat model kan in principe veel hoger dan je nu nodig hebt, maar je bouwt hem simpelweg met minder delen op. Welke uitvoeringen er verder bestaan, zie je in het overzicht van te huren rolsteigers.

Op de vloer telt bij loodgieterswerk vooral dat je spullen kwijt kunt. Een kniptang, een felsklem, een soldeerbout, een rol soldeer, een stuk pijp op maat: dat ligt allemaal tegelijk boven en je wilt er niet naar hoeven zoeken. De 245 cm platformlengte biedt daar ruimte voor, zolang je alles aan een kant houdt en de andere kant vrijlaat om te werken. Leg zwaar materiaal tegen een staander aan en nooit los in het midden van je vloer, waar het bij elke stap in de weg ligt.

Ga je met twee man werken, of moet er een hele plaat zink of een lange rol lood mee omhoog, dan is de RS52 van 135 cm comfortabeler. Die extra vloerbreedte betekent wel dat je hem door dezelfde poort moet krijgen, en dat is precies waar deze klus vaak vastloopt. Meet die doorgang met een rolmaat na, en kijk daarbij ook naar een uitstekende regenpijp of een vensterbank halverwege het pad. In een overzicht van de maten zie je wat beide modellen aan ruimte vragen.

Zoek eerst het hoogste punt van je klus op. Bij dit werk is dat meestal de aansluiting van de afvoer op de goot, de bovenste beugel of de rand waar het lood onder de pannen doorloopt. Bij een gewone eengezinswoning zit dat ergens tussen de drie en vier meter, en dan kom je op een opbouw met 4,2 tot 6,2 meter bereik. Wat er in dat gebied aan opbouwen bestaat, staat overzichtelijk bij zes meter bereik.

Die getallen zijn geen platformhoogte. Je vloer komt op ongeveer 2,2 tot 4,2 meter te liggen en daarbovenop reken je nog een kleine 2 meter reikhoogte, want zo ver komen je handen boven de vloer uit. Voor loodgieterswerk wil je juist iets lager staan dan bij schilderwerk: je werkt liever met de aansluiting ter hoogte van je borst dan boven je hoofd, omdat je anders geen kracht kunt zetten op een tang, een felsijzer of een pijpsnijder.

Te hoog kiezen is hier dus net zo hinderlijk als te laag. Sta je een halve meter te hoog, dan hang je de hele dag voorover over de leuning naar je werk toe, en dat houdt niemand een middag lang vol. Kom je juist te kort, dan werk je met gestrekte armen en zie je niet wat je doet. Reken daarom terug vanaf de hoogte waar je handen willen zitten, en tel vanaf het maaiveld waar de wielen komen. Bij een aansluiting op de begane grond blijf je vaak onder de vijf meter.

De plek staat bij deze klus meestal al vast, want je moet bij de leiding of de afvoer zijn en die zit waar hij zit. Dat is vaak een zijpad van nog geen anderhalve meter breed, met een schutting aan de andere kant. Meet die breedte na en houd er rekening mee dat de stabilisatoren aan beide kanten naar buiten steken. Loopt het pad dood, bedenk dan hoe je de onderdelen erlangs krijgt voordat de eerste staander overeind staat.

Onder de voet zitten bij loodgieterswerk verrassend veel obstakels. Een put waar de standleiding op uitkomt, een straatkolk, een buitenkraan met een tegel eromheen, een rooster van de kruipruimte. Een stabilisator die op een putdeksel steunt, staat op een deksel dat kan kantelen, dus verplaats de opstelling liever een halve meter. Ligt de bestrating scheef af van de gevel, dan corrigeer je dat bij het opbouwen; hoe dat gaat lees je bij opstellen op een schuine ondergrond.

Reserveer ten slotte een plek voor je gasfles of je soldeerset, en wel beneden. Die hoort niet op je vloer, maar naast de opstelling op een vlak stuk, met de slang in een ruime bocht omhoog en niet strak langs een staander. Zorg dat je hem daar kunt afsluiten zonder eerst naar boven te klimmen. Ruim die zone ook leeg van karton, doeken en droge planten, want precies daar komen vonken en druppels soldeer naar beneden.

Het echte werk aan een aansluiting is vaak in een halve dag gedaan, maar daar komt van alles omheen. Water afsluiten en aftappen, het oude werk demonteren, passen, solderen of felsen, terugzetten, weer vullen en een tijd laten staan om te zien of het droog blijft. Kom je onderweg een verrassing tegen, zoals een verrotte beugel of een leiding die anders loopt dan gedacht, dan ben je zo een dagdeel verder. Voor een gemiddelde klus aan de gevel huur je daarom een tot twee dagen.

Er zitten bovendien wachtmomenten in die je niet kunt versnellen. Een gelijmde verbinding moet uitharden voordat je er druk op zet, een gesoldeerde naad moet afkoelen voordat je hem belast, en een lekcontrole doe je pas als alles weer onder druk staat. Regen speelt ook mee: nat zink en een natte brander gaan slecht samen, en op een glad platform wil je geen hete onderdelen hanteren. Reserveer dus liever een dag extra dan dat je moet stoppen met de leiding open.

Die extra dag valt in de huurprijs nauwelijks op. Alleen het eerste etmaal reken je vol; op elke dag die je daarna aan je periode toevoegt krijg je 95 procent korting. Een tweede bestelling voor hetzelfde karwei kost daarentegen opnieuw het volle tarief plus een rit. Wie zijn periode ruim neemt, houdt bovendien de mogelijkheid open om de dag erna nog even terug te klimmen voor een laatste controle op de aansluiting. Hoe je die inschatting maakt, staat bij het bepalen van het aantal huurdagen.

Anders dan bij schilderwerk verplaats je hier weinig. Je werkt op een punt, of op een korte lijn: de goottuit, een beugelrij, een aansluiting bij de doorvoer. Met een vloer van 245 cm sta je vaak over de hele breedte van dat werkgebied, zodat je gereedschap aan de ene kant ligt en het werk aan de andere kant gebeurt. Pas als je van de goot naar het maaiveld zakt, breek je een niveau af in plaats van de opstelling opzij te rijden.

Denk goed na over wat je in een keer meeneemt. Een gevulde gereedschapskist, een stuk pijp, beugels, schroeven, de brander en een emmer om oude delen in te leggen: dat is meer gewicht dan het lijkt en je wilt er niet drie keer voor naar beneden. Hijs zware spullen omhoog met een touw langs de buitenkant in plaats van ze in je hand mee de ladder op te nemen. Zo houd je tijdens het klimmen twee handen over voor de sporten en hoef je nergens naar te grijpen.

Wat mensen onderschatten is de tijd die het losmaken kost. Vastgeroeste beugels, verf over een klemband, een pijp die vastzit in de tuit: dat zijn de minuten die je dag opeten, niet het solderen zelf. Reken die minuten mee, want ze bepalen of je aan het eind van de dag klaar bent of dat je de leiding open moet laten staan. Ga je aansluitend de hele regenpijp vernieuwen, dan werk je van boven naar beneden en laat je de opstelling zo lang mogelijk op zijn plek staan.

Wat er bij je bezorgd wordt is een geteld pakket losse delen: staanders, schoren, vloerdelen, leuningen en wielen. Kies alvast een hoek voor die stapel en denk daarbij aan de smalle route naar achteren. Op een zijpad kun je de onderdelen niet naast elkaar leggen, dus laat ze liever op de oprit of aan de straatkant achter en draag ze in delen naar binnen. Denk daarbij ook alvast aan de plek waar je de oude pijpdelen en beugels kwijt moet zolang de klus loopt.

Bij het reserveren geef je twee datums door: een leverdatum en een ophaaldatum. Wordt er op een werkdag besteld en is het op dat moment nog geen 15:00 uur, dan volgt de levering op de eerstvolgende werkdag. Voor dit vak is dat prettig, want een lekkage of een losgeraakte aansluiting kan zelden een week wachten. Het opbouwen regel je zelf, bij voorkeur samen met iemand anders, en de handleiding met de bijbehorende video loopt de stappen rustig met je door.

Ben je klaar en is alles getest, dan demonteer je de opstelling en stapel je de onderdelen ergens waar de chauffeur erbij komt; wij nemen ze mee terug. Laat er geen soldeerresten of afgezaagde stukken pijp tussen achter, want die tellen niet mee en zorgen alleen voor verwarring tijdens het natellen. Het bedrag voor een rit naar jouw provincie en weer terug vind je op de pagina met tarieven voor bezorging, zodat het niet later alsnog opduikt.

Je vloer is gemaakt voor 200 kg op elke vierkante meter, wat in EN 1004 belastingklasse 3 heet. Bij loodgieterswerk kom je daar sneller in de buurt dan bij schilderwerk, want een kist gereedschap, een rol lood en een tweede persoon tellen samen flink op. Verder gelden de vaste afspraken: eerst de wielen op de rem en dan pas opstappen, geen mens en geen materiaal aan boord tijdens het verrijden, en naar beneden bij aantrekkende wind.

Het risico dat hier bovenaan staat is vuur. Werk je met een brander, leg dan een vlamwerend doek achter je werkstuk, houd een blusmiddel binnen handbereik en zorg dat er onder je niets ligt dat kan vlam vatten. Een vonk valt verder dan je denkt en kan uren later nog gaan smeulen in droog blad of in isolatie achter een plaat. Loop na afloop de plek onder je platform en de omgeving van je gasfles nog een keer na voordat je opruimt.

Let ook op wat er heet is en wat er valt. Een net gesoldeerd stuk pijp voelt lang warm aan en brandt zich zo door een kunststof vloerdeel of door je slang heen. Leg zulke stukken op een steen of in een metalen bak, niet los op de vloer. Houd de zone beneden vrij van mensen, want een tang die van 4 meter valt is gevaarlijk. Bij de regels voor werken op hoogte staat de rest op een rij.