Hemelwaterafvoer vervangen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor deze klus huur je de RS51, de smalle rolsteiger van Altrex met een breedte van 75 cm en een bereik dat van 4,2 meter doorloopt tot 14,2 meter werkhoogte. Die smalle maat is hier geen bijzaak, want een hemelwaterafvoer zit zelden midden op een vlakke voorgevel. Meestal loopt hij weg in een hoek, langs een uitbouw of door de steeg tussen twee woningen, en dan telt elke centimeter breedte. De overige modellen staan bij elkaar in het aanbod rolsteigers voor gevelwerk.

De brede uitvoering van 135 cm biedt je meer vloer, maar je krijgt hem niet door dezelfde doorgangen en je hebt die ruimte bij een pijp niet nodig. Je staat immers steeds op dezelfde plek te werken en niet langs een hele gevel te schuiven. Een kamersteiger valt af: die is bedoeld voor binnenwerk en komt niet in de buurt van de hoogte waarop de gootaansluiting van een hemelwaterafvoer zit. Blijft over: de smalle uitvoering, die je bovendien met minder onderdelen naar achteren draagt.

De platformlengte van 245 cm gebruik je bij dit werk anders dan bij schilderwerk. Je hebt hem niet nodig om ver zijwaarts te reiken, maar wel als legplank: een pijpdeel, de beugels, de boormachine en een emmer met gruis passen er naast elkaar op zonder dat je iets aan de rand hoeft te balanceren. Dat scheelt je op een dag met veel losse onderdelen een flink aantal keren op en af, en dat merk je vooral tegen het einde van de middag.

Het hoogste punt is bij deze klus de plek waar de pijp de goot in gaat: de tuit, de bocht en de bovenste beugel. Bij een huis van twee verdiepingen ligt dat punt op vier tot zes meter, en de opbouw die daarbij past levert 6 tot 8 meter werkhoogte. In dat getal zit namelijk niet alleen je platform maar ook de ruim 2 meter die een volwassene staand nog omhoog reikt. Meer over die opbouw lees je op de pagina met een werkhoogte van 8 meter.

Meet vanaf de tegels of de grond waar de wielen komen, en let daarbij op het afschot. Bestrating rond een woning loopt bijna altijd iets af naar de put toe, en dat is precies de plek waar een hemelwaterafvoer uitkomt. Sta je daardoor een halve tree lager dan de dorpel, dan heb je die halve meter extra ook echt nodig om nog comfortabel bij de goot te kunnen werken. Meet dus op de plek waar de wielen straks staan en niet bij de voordeur.

Te krap kiezen wreekt zich hier meer dan bij ander gevelwerk, omdat het lastigste deel bovenaan zit. De bocht in de goot en de eerste beugel vragen precisie, en die krijg je niet als je met gestrekte armen boven je hoofd staat te richten. De onderste meters pijp haal je desnoods staand op de grond, maar de aansluiting in de goot is geen plek om te improviseren met een krappe opbouw. Neem bij twijfel de hogere stand, want die kost je bij het huren nauwelijks meer.

De voet van je opstelling en het einde van de pijp vechten om dezelfde vierkante meter. Onderaan komt de afvoer uit op een schrobputje, een grondbuis of een gietijzeren pot in de bestrating, en daar wil je geen wiel of stabilisator op zetten. Zet de rolsteiger dus net naast de lijn van de pijp in plaats van er recht voor, zodat je onderaan vrij bij het uitloopstuk kunt en boven toch nog recht voor de goottuit staat.

Kijk daarna naar de hoek waarin de afvoer wegvalt. Bij een erker, een uitbouw of een terugliggend halletje kun je vaak maar van een kant aanrijden, en dan bepaalt die ene kant hoe ver de stabilisatoren uit kunnen. Meet dat voordat je gaat huren, want een steiger die er wel staat maar niet uitgezet kan worden is nutteloos. Soms is een halve meter opschuiven al genoeg om alle vier de poten kwijt te kunnen zonder dat je uit het zicht van de goottuit raakt.

De obstakels bij dit werk staan bijna altijd op dezelfde plek: de buitenkraan, een regenton die op de afvoer is aangesloten, een fietsenrek tegen de gevel en de border die tot aan het metselwerk doorloopt. Ruim dat op voordat de bus voorrijdt. Kijk daarnaast naar de ondergrond, want op losse sierbestrating zakt een stabilisator scheef weg en staat je opstelling niet meer haaks op de gevel. Een plank onder de poot lost dat meestal op.

Een enkele hemelwaterafvoer is met een dag ruim bemeten. De oude pijp gaat eruit, de oude beugels komen los, de gaten in het voegwerk worden gedicht, en daarna boor je de nieuwe beugels en schuif je de delen van boven naar beneden in elkaar. Wie dat een keer eerder gedaan heeft, is in een dagdeel klaar. Toch reserveer je meestal twee dagen, want het opbouwen aan het begin en het afbreken aan het eind van de klus horen daar ook nog gewoon bij.

Wat het langer maakt is de gevel. Zacht voegwerk, verweerde baksteen of een geveldeel dat eerder gerepareerd is dwingt je om beugels te verplaatsen en gaten te vullen. Loopt er een tweede pijp aan de achterkant, of moet je meteen de tuit in de goot vernieuwen, dan komt daar een halve dag bij. En de gevel staat tijdens die uren open: een bui midden in het werk betekent water tegen het metselwerk in plaats van in de put.

Ruim boeken kost daarom weinig en levert veel op. Het volle tarief betaal je enkel over het eerste etmaal, en op alles wat daarna komt zit 95 procent korting, zodat een extra dag amper terugkomt in je huurprijs. Zet je ophaaldatum daarom een dag achter je laatste geplande werkdag, en niet er precies op. Zo hoef je een aansluiting die nog lekt niet in het donker of tijdens een bui af te maken, en hou je tijd over om de bestrating aan te vegen.

Begin boven en werk naar beneden. Zet eerst de bocht en de bovenste beugel vast bij de goot, want dat punt bepaalt de hele lijn die daaronder volgt. Hang van daaruit een schietlood of span een dun touw langs de gevel, dan boor je elke volgende beugel precies onder de vorige. Loopt die lijn scheef, dan zie je dat over zes meter meteen, en dan mag je gaten dichten in metselwerk dat er net weer netjes uitzag.

Het verzetten gaat bij deze klus omlaag in plaats van opzij. Je werkt het bovenste stuk af vanaf de hoogste stand, en voor de onderste meters stap je een platform lager of gewoon op de grond. Ruim voordat je iets verandert eerst het platform leeg: losse beugels, schroeven en een stuk pijp horen niet op een steiger die je gaat aanpassen. Neem per keer een pijpdeel mee omhoog en niet de hele stapel tegelijk, want een losse pijp op een platform rolt sneller weg dan je denkt.

Boren op hoogte kost meer kracht dan je op de grond gewend bent, zeker in harde baksteen. Neem een accu extra mee, en een doosje pluggen in twee maten voor het geval het gat uitloopt. Houd verder rekening met het gruis dat uit elk boorgat komt: dat valt langs de gevel naar beneden en komt precies terecht op de tegels waar je zo weer met een pijpdeel loopt. Veeg tussendoor even aan, dan glijd je later niet weg.

Wij brengen de rolsteiger als losse, vooraf getelde onderdelen: staanders, platformen, schoren, leuningen en wielen. Wijs een plek aan waar die stapel mag liggen en houd de strook onder de afvoer daarbij vrij, want daar sta je straks te sjouwen met pijpdelen. Een oprit of een stuk voortuin werkt beter dan het pad langs de gevel. Zet je de reservering door op een werkdag, met 15:00 uur als uiterste tijd, dan staan de onderdelen er de eerstvolgende werkdag klaar.

Jij bepaalt de aankomstdag en de dag waarop alles weer vertrekt. Handig is om de steiger te laten komen op de ochtend waarop ook je nieuwe pijp, beugels en bochten binnen zijn, zodat je alles in een keer klaarlegt. Opbouwen doe je zelf, met de handleiding en het filmpje erbij; met twee personen sta je binnen een uur op hoogte. Kies bij voorkeur een droge dag, want een gevel zonder afvoer wil je niet in de regen laten staan.

Zodra de nieuwe afvoer hangt, komen wij de onderdelen weer weghalen. Jij breekt af, telt tijdens het uit elkaar halen alles na en zet de complete set neer op de plek die je hebt afgesproken. Controleer voor die tijd of de nieuwe afvoer echt waterdicht is, want dat wil je liever vanaf het platform van de gehuurde steiger bekijken dan later met een ladder. De kosten van brengen en halen per provincie staan bij de bezorgtarieven inclusief btw.

Het platform onder je voeten hoort bij belastingklasse 3 binnen EN 1004 en mag daarmee 200 kg per vierkante meter dragen. Bij dit werk vul je dat sneller dan bij verfwerk: jij, een boormachine, een doos beugels, een emmer met oud materiaal en een stuk pijp tellen bij elkaar op. Leg de zware spullen daarom in het midden van het platform en niet allemaal tegen dezelfde leuning, zeker niet als je zelf ook aan die kant staat te boren met je gewicht naar voren.

De standaardregels gelden hier onverkort. Rem de wielen zodra je opstapt, verplaats de rolsteiger nooit zolang er iemand boven staat of er materiaal op het platform ligt, en stop bij harde wind. Dat laatste is bij deze klus extra van belang, want een pijpdeel van drie meter dat je met gestrekte armen omhoog houdt vangt wind als een zeil en trekt je zo uit balans. Wat er verder geldt staat bij elkaar in de regels voor werken op hoogte.

De eigen risico's van dit werk zitten in scherpe randen en in vallende delen. Oude zinken pijp snijdt, dus werk met handschoenen en laat de losgenomen stukken niet naar beneden vallen maar geef ze aan of laat ze zakken. Houd de zone onder je vrij, zeker als het putje open ligt. Boorgruis maakt het platform bovendien glad in plaats van stroef, dus veeg het weg voordat je je omdraait met een pijpdeel van drie meter in je handen.