Dakkapel schilderen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor schilderwerk aan een kapel volstaat de RS51 van Altrex, het model dat 75 cm breed is. Je draagt bij deze klus namelijk bijna niets omhoog: een blik lak, een kwast, een rolletje, wat schuurpapier en een doek. Die passen makkelijk naast je voeten op een smalle vloer. De winst van dit model zit ergens anders, namelijk in de route naar de plek waar de kapel zit. Een poort, een tuinhek of een pad langs de erfgrens laat een set van 75 cm meestal wel door en een bredere niet.

Sta je met twee schilders tegelijk boven, of ga je eerst uitgebreid herstellen met plamuur en hout, dan kun je de brede RS52 van 135 cm overwegen. Die geeft je een werkvloer waarop je materiaal kunt neerzetten zonder dat het in de weg staat. Voor een enkele dakkapel is dat meestal luxe. Vraag jezelf af of je gaat schilderen of eerst gaat timmeren, want dat antwoord bepaalt welke breedte je huurt. Wat de modellen onderscheidt in breedte, hoogte en gewicht staat overzichtelijk in de vergelijking van rolsteigermaten.

Belangrijker dan de breedte is bij dit werk dat je de opstelling kunt verzetten. Een dakkapel heeft een voorkant en twee wangen, en die drie vlakken benader je vanaf verschillende posities. Een smalle rolsteiger rol je in je eentje een paar meter opzij; een brede krijg je over een tuinpad veel minder makkelijk verplaatst, zeker als er tegels ontbreken of een boomwortel omhoog komt. Kijk in het overzicht van modellen die je kunt huren voor buitenwerk welke maat bij jouw tuin past.

Het hoogste punt bij deze klus is de bovenrand van het boeiboord, en dat ligt lager dan veel mensen denken. Bij een woning met een verdieping en een kap zit die rand vaak rond de 5 tot 7 meter boven de tuin, en dan is 6 tot 8 meter werkhoogte precies genoeg. Staat de kapel in het dak van een hoger pand, dan schuift die maat mee omhoog en kies je een grotere opbouw. Meet dus voordat je huurt, met een lange rolmaat of vanaf een raam op de verdieping.

Wat je bij het reserveren invult is de hoogte waar je kwast komt, en niet de vloer waar je zelf op staat. Er zit ongeveer twee meter verschil tussen die twee, dus wie op acht meter werkhoogte huurt, staat zelf op een meter of zes. Bij lakwerk wil je die vloer net onder het vlak hebben dat je afwerkt, zodat je van boven naar beneden kunt strijken en de laag gelijkmatig blijft. Hoeveel opbouwdelen daarbij horen, zie je bij acht meter werkhoogte.

Sta je te laag, dan strijk je de bovenste strook van het boeiboord af met gestrekte armen boven je hoofd. Dat levert lopers op, druppels in je nek en een ongelijke laagdikte precies daar waar het regenwater langs loopt. Te hoog is bij lakwerk overigens ook onhandig, want dan sta je de hele dag te bukken naar je werk. Neem in twijfelgevallen de ruimere opbouw en hang de bovenste vloer een tandje lager als dat tijdens het werk prettiger blijkt te zijn.

Onder een dakkapel ligt zelden een keurig vlak terras. Vaker is het een border, een schuin aflopend tuinpad of een strook grind langs de gevel. Zoek daarom de plek waar de wielen op iets hards en vlaks staan: tegels, een oprit of een aangetrapt pad. Op zachte grond leg je stevige platen onder de voeten, anders zakt de opstelling ongelijk weg zodra jij erop staat te werken. Controleer dat opnieuw na een dag regen, want een ondergrond die maandag nog droog en hard was, is dat woensdag lang niet altijd meer.

Reken vervolgens op de ruimte voor de stabilisatoren, die je aan vier kanten uitzet. Bij schilderwerk komt daar nog een kleine zone bij voor je verfblikken, je afplaktape en de emmer met water waar je je kwasten in zet. Zet dat spul niet op de vloer boven waar je niet meer bijkomt, maar op een tafeltje naast de opstelling. Staat de opbouw op een lastig plekje, lees dan hoe je hem stevig krijgt in het artikel over verankeren.

Kijk ten slotte naar wat er onder je hangt of groeit. Een uitgebouwde erker, een pergola, een leilinde of een schuurdak houdt de steiger van de gevel af, en elke halve meter afstand betekent verder reiken met je kwast. Snoei die tak liever een week eerder dan dat je op de eerste schilderdag met een zaag in de weer bent. Een tuin die vooraf is opgeruimd, scheelt je bij het huren zomaar een halve dag werk.

Het schilderen zelf gaat snel; het wachten kost de tijd. Een gemiddelde kapel is in een uur of twee gegrond, en een laklaag zit er in ongeveer dezelfde tijd op. Maar daartussen moet het hout schoon, droog en geschuurd zijn, en tussen twee lagen zit een periode waarin je niets kunt doen. Tel daarbij het herstelwerk aan de wangen en het bijwerken van kale plekken, en je komt op drie tot vier dagen waarop de opstelling er moet staan.

Het weer heeft bij dit werk het laatste woord. Lakken doe je niet in de volle zon op een zuidgevel, niet in de regen en niet bij ochtenddauw op het hout. In de praktijk betekent dat: beginnen als de kapel is opgedroogd en stoppen ruim voor de avond koelte invalt. Dat maakt de werkbare uren per dag korter dan je zou willen, waardoor het aantal dagen dat je de rolsteiger vasthoudt oploopt zonder dat je meer uren maakt.

Gelukkig weegt alleen die eerste dag zwaar. Over het eerste etmaal betaal je het volle bedrag, en op iedere volgende huurdag krijg je 95 procent korting, waardoor een schilderklus met veel droogtijd verrassend gunstig uitpakt. Reserveer daarom meteen een hele week in plaats van drie losse dagen bij elkaar te puzzelen en te hopen dat het weer meewerkt. Hoe zo'n verdeling uitpakt over een langere periode, staat uitgelegd in de vergelijking van huren per dag of per week.

Met een vloer van 245 cm lang sta je voor de volle breedte van de meeste kapellen. Dat is precies wat je wilt, want een boeiboord in een keer doorstrijken geeft een strakkere lijn dan een boeiboord in twee helften met een aanzet in het midden. Begin bovenaan bij het boeiboord, werk daarna de wangen af en eindig bij de kozijnen, zodat je nooit over vers werk hoeft te leunen. Verzet de opstelling pas als een heel vlak af is.

Neem per ronde mee wat je echt nodig hebt en niet meer. Een blik dat openstaat op een smalle vloer is een blik dat een keer omvalt, dus giet in een klein bakje af en laat de rest beneden staan. Hang je kwast met een haakje aan de leuning, in plaats van hem op de rand van de vloer te leggen. Alles wat naar beneden valt, valt bij dit werk boven op je eigen tuin of op het pad waar je zelf loopt.

Onderschat het aantal keren dat je op en neer gaat. Schuren, stofvrij maken, gronden, nakijken, plamuren, opnieuw schuren en dan pas lakken: dat zijn zeven rondes langs precies hetzelfde vlak, en elke ronde begint met omhoog klimmen. Juist daarom werkt een opstelling met een vaste opstap prettiger dan een ladder die je telkens moet verplaatsen. Pak je in dezelfde week ook de dakgoot met de kwast aan, houd de rolsteiger dan meteen een paar dagen langer aan.

Wat er geleverd wordt is een complete set losse delen, geteld en nagekeken: staanders, vloeren, schoren, leuningen en stabilisatoren. Reserveringen die op een werkdag voor 15:00 uur zijn afgerond, worden de eerstvolgende werkdag bezorgd. Bedenk vooraf waar die stapel mag liggen, want tijdens een schilderklus staat je schuur of garage meestal al vol met blikken, kwasten en afdekmateriaal. Een hoek van de oprit of een stuk gras naast het pad is prima, mits het er niet dagenlang nat blijft liggen.

Wanneer de set komt en wanneer hij weer opgehaald wordt, leg je bij de reservering vast. Bij lakwerk stem je die af op de weersverwachting: laat de set komen aan het begin van een reeks droge dagen en niet op de zaterdag dat er buien staan aangekondigd. Zit er in die reeks een dag waarop je toch niet kunt schilderen, dan is dat je opbouwdag of je schuurdag. Zo verlies je geen huurdagen aan wachten op beter weer.

Na de laatste laag komen wij de spullen weer bij je ophalen. Jij breekt de opstelling af, legt de delen bij elkaar en laat ze bereikbaar liggen voor de chauffeur. Doe dat pas als de lak echt hard is, want een steiger tegen een vers geschilderde wang aan schuiven is precies de fout waar je de hele week voor hebt opgepast. Wat het brengen en halen kost, lees je op de pagina met de tarieven per provincie.

Bij schilderwerk zit je nooit in de buurt van de 200 kilo per vierkante meter die de vloer volgens belastingklasse 3 van EN 1004 aankan. Het gewicht is hier het probleem niet; je eigen gedrag wel. Mensen leunen bij dit werk over de leuning om net dat laatste hoekje van de wang te halen, in plaats van af te dalen en de opstelling een meter te verplaatsen. Blijf met je middel binnen de leuning en verzet liever een keer extra dan dat je reikt.

De vaste afspraken blijven staan: wielen op de rem voordat je opstapt, niemand op de opbouw terwijl hij verrijdt, en niet doorwerken als het hard waait. Wind is bij lakwerk sowieso je vijand, want stof, zaad en blad plakken meteen in de natte laag en zijn er niet meer uit te halen. Controleer na elke verplaatsing alle vier de stabilisatoren, ook wanneer je maar een meter bent opgeschoven; juist bij die korte verzetjes blijft er weleens eentje omhoog staan.

Het risico dat bij deze klus hoort is een gladde vloer. Verf, water uit je kwastemmer en schuurstof maken een platform verraderlijk, zeker met gladde zolen. Leg er karton op en vervang dat als het doorweekt raakt. Zet een blik verder nooit op de rand van de vloer en houd de grond eronder leeg, want de tuinstoel die je vergat weg te zetten is precies het meubel waar zo'n blik op landt. Alle overige afspraken vind je terug in de richtlijnen voor veilig werken op hoogte.