Wat is EN 1004? De steigernorm uitgelegd

Waar EN 1004 precies over gaat

EN 1004 is de Europese norm voor verrijdbare steigers, in het dagelijks spraakgebruik rolsteigers. De norm stelt eisen aan de constructie, de sterkte, de stabiliteit en de veiligheid van zo een steiger, inclusief de aanwezigheid van leuningen en kantplanken. Het gaat dus over het materieel zelf en over de manier waarop de onderdelen samen een geheel vormen dat je gewicht draagt zonder te vervormen of te kantelen.

Het belangrijkste om te snappen is dat een rolsteiger geen verzameling losse onderdelen is die je naar eigen inzicht combineert. De norm gaat uit van een doorgerekende opbouw: bepaalde frames, schoren en platformen horen in een bepaalde configuratie bij elkaar. Wijk je daarvan af, dan gebruik je materieel dat op zichzelf aan de norm voldoet in een opstelling die niet is doorgerekend, en dan zegt die norm niets meer.

Al onze rolsteigers zijn origineel Altrex-materieel volgens EN 1004. Wat dat merk daarbij toevoegt, staat in de vergelijking tussen Altrex en een andere rolsteiger. De korte versie: onderdelen die precies in elkaar passen en een handleiding die bij het materieel hoort dat je daadwerkelijk in handen krijgt. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar bij losse tweedehands onderdelen is het dat allerminst.

Kerngegevens

Belastingklasse 3: 200 kilo per vierkante meter

Ons materieel valt in belastingklasse 3, wat neerkomt op 200 kilo per vierkante meter platform. Dat getal is de reden dat je op een rolsteiger met gereedschap en materiaal kunt werken en niet alleen met jezelf. Belangrijk detail: die 200 kilo is inclusief de personen op het platform. Twee volwassenen met een gereedschapskist zitten al snel in de buurt van die grens, dus reken het door voordat je stapelt.

Verdeel het gewicht bovendien over het platform. Alles in een hoek zetten is iets anders dan hetzelfde gewicht gelijkmatig neerleggen, ook al is het totaal hetzelfde. Zet zware spullen bij voorkeur boven een staander en niet midden op het overspannen deel. Wat dat betekent voor bijvoorbeeld een stapel gevelplaten of een emmer specie, staat uitgewerkt bij belasting en gewicht van een rolsteiger.

De belastingklasse zegt niets over de ondergrond waarop de steiger staat. Die 200 kilo per vierkante meter gaat over wat het platform draagt, niet over wat jouw gazon of terras aankan. Dat zijn twee losse vragen, en alleen de eerste wordt door het materieel beantwoord. De tweede beoordeel je zelf, elke keer opnieuw, op de plek waar de steiger komt te staan.

Onderdelen die je terugziet in een steiger volgens de norm

Als je een rolsteiger uitpakt, valt op dat er weinig onderdelen zijn die je kunt weglaten zonder dat je het merkt. Dat is geen toeval. Elk deel heeft een functie in de constructie, en juist de delen die er het minst spannend uitzien, zoals een horizontale schoor, houden de rest in het gelid. Dit zijn de onderdelen die in vrijwel elke opbouw terugkomen:

De onderdelen die het vaakst blijven liggen zijn de kantplanken en de laatste diagonaalschoor, omdat de steiger er zonder ook prima uitziet. Dat is precies het probleem: het effect van een ontbrekende schoor voel je pas onder belasting of zijwaartse kracht, en dan sta je er al op. Een volledige set staat beschreven bij de onderdelen van een complete rolsteiger.

Tel de onderdelen bij ontvangst, dus voordat je begint. Een steiger die halverwege de opbouw een deel tekortkomt, is vervelender dan een steiger die je een uur later begint op te bouwen. Ontbreekt er iets, meld het dan meteen, dan lossen we het op voordat je klus vastloopt. Sorteer daarbij per soort op de grond, dan zie je in een oogopslag of er ergens een oneven aantal ligt.

• stelvoeten waarmee je de constructie waterpas zet
• wielen met een rem, zodat de steiger niet wegrolt
• staanders en frames die de hoogte opbouwen
• diagonaal- en horizontaalschoren die de constructie verstijven
• platformen, meestal met een luik om doorheen te klimmen
• leuningen rondom het werkplatform
• kantplanken langs de rand van het platform

Waarom de opbouwvolgorde bij de norm hoort

Een rolsteiger is niet alleen als eindresultaat doorgerekend, maar ook als proces. Tijdens het opbouwen sta je namelijk op een constructie die nog niet af is, en de volgorde in de handleiding is er juist op gericht dat je nooit op een deel staat dat nog geen randbeveiliging heeft. Daarom klim je pas omhoog nadat de leuningen van de laag eronder zitten, en niet andersom.

Wij leveren het materieel in delen en bouwen niet voor je op. Je bouwt de steiger zelf, met de handleiding en de instructievideo die je bij de reservering krijgt. Die handleiding hoort bij het model dat je in handen hebt, dus volg die en niet een filmpje van een ander merk. Het stappenplan voor het opbouwen loopt de volgorde stap voor stap door.

Afbreken gaat in omgekeerde volgorde, en dat is het moment waarop het in de praktijk het vaakst misgaat. Aan het eind van de dag wil iedereen snel klaar zijn en dan verdwijnt de randbeveiliging als eerste. Houd ook hier de volgorde aan, zoals uitgelegd bij veilig opbouwen volgens EN 1004. Haal dus de leuning van de laag waar je op staat als laatste weg en niet als eerste.

Wat er misgaat als je een onderdeel weglaat

Een steiger zonder kantplanken werkt precies zo lekker als een steiger met kantplanken, totdat er een schroevendraaier van de rand rolt terwijl er iemand onder staat. Kantplanken zijn er niet voor jou maar voor de mensen eronder, en dat is de reden dat ze in de opbouw horen en niet in de optielijst. Ze houden bovendien je voet tegen als je achteruit stapt.

Een ontbrekende diagonaalschoor is minder zichtbaar en gevaarlijker. Zonder die schoor kan het frame in zijn vlak vervormen, een beetje zoals een rechthoek die tot een parallellogram inzakt. Onder een verticale belasting merk je dat niet, maar zodra je zijwaarts duwt of de wind aantrekt wel. Meer daarover staat bij stabiliseren en verankeren. Zo een frame komt daarna niet vanzelf terug in de rechte stand, ook niet als je de belasting weghaalt.

Ook een leuning die je even weghaalt om materiaal aan te geven, hoort er meteen weer in. Het klinkt overdreven, maar juist het aangeven van spullen is een moment waarop je vooroverbuigt met je handen vol. Dat is precies de situatie waar de norm en de valbeveiliging op een rolsteiger voor bedoeld zijn. Een paar seconden inhaken weegt niet op tegen het risico van dat ene moment met je handen vol.

Wat de norm regelt en wat jij op de klus regelt

De norm dekt het materieel en de doorgerekende opbouw. Alles wat daarbuiten ligt, van het weer tot de stoep, blijft jouw beoordeling. Dat onderscheid is niet academisch: het bepaalt waar je op moet letten en waar je op mag vertrouwen. In de tabel hieronder staat die verdeling per onderwerp, zodat je weet welke vragen je zelf moet beantwoorden. Neem de tabel door voordat je reserveert, niet pas als de steiger op de stoep ligt.

De rechterkolom is in de praktijk waar de meeste problemen ontstaan. Materieel dat aan de norm voldoet, geleverd in een complete set, gaat zelden mis. Een steiger die op een verzakte tegel staat of die met iemand erop wordt verreden, gaat wel mis. De regels voor werken op hoogte gaan verder in op dat deel. Bijna alles in die kolom kost je een minuut, en bijna alles wat je overslaat kost je een dag.

Wat EN 1004 niet voor je oplost

De norm gaat over de steiger, niet over de omstandigheden waarin je hem gebruikt. Ze kent jouw tuinpad niet, weet niet dat er een kruipruimte onder de bestrating zit en heeft geen mening over de windkracht op donderdag. Dat maakt de norm niet minder waardevol, maar het betekent wel dat je hem niet kunt gebruiken als antwoord op elke vraag over veiligheid.

Ze zegt ook niets over wie er mag opbouwen of hoeveel ervaring je nodig hebt. Wat ze wel doet, is de opbouw voorspelbaar maken: als je de handleiding volgt, krijg je de constructie die is doorgerekend. Dat is precies waarom het volgen van die handleiding zoveel gewicht heeft, ook als je denkt dat je het patroon inmiddels kent. Ook een geoefende opbouwer haalt de handleiding er nog bij zodra hij met een ander model werkt.

Tot slot regelt de norm niet hoe je materieel eruitziet na drie jaar verhuur. Daarom controleren wij het materieel tussen verhuurbeurten en leveren we complete sets. Wat wij daarin doen, lees je op over ons. Zie je bij ontvangst toch iets dat niet klopt, meld het dan voordat je opbouwt. Wat je bij ontvangst zelf nakijkt, is snel gedaan: tel de onderdelen, kijk naar beschadigingen en controleer of de wielen soepel draaien en vastzetten.

Werkhoogte, platformhoogte en het bereik van het assortiment

Werkhoogte is platformhoogte plus twee meter, omdat een volwassene ongeveer twee meter boven het platform reikt. Dat is de rekenregel die je nodig hebt om van een dakgoot of een dakkapel naar een steigermodel te komen. Zit de goot op zes meter, dan hoort daar een platformhoogte van vier meter bij, en dus een steiger die je tot die hoogte opbouwt.

Ons assortiment dekt werkhoogtes van 4,2 tot 14,2 meter. Op de pagina werkhoogte kies je per meter en zie je welk model daarbij hoort. Rond de smalle en brede uitvoering ligt het onderscheid simpel: de RS51 is 75 centimeter breed, de RS52 is 135 centimeter breed, en beide hebben een platformlengte van 245 centimeter. Die 245 centimeter platformlengte is bij beide modellen gelijk, dus je werkbereik per opstelling verandert niet met de breedte.

Voor binnen en voor eenpersoonswerk zijn er andere modellen. De RS44 kamersteiger past door een standaard binnendeur vanaf ongeveer 70 centimeter, wat je terugvindt op de pagina kamersteiger huren. De MiTower is een eenpersoonssteiger tot 6 meter werkhoogte, bedoeld voor werk waarbij je in je eentje opbouwt en werkt. Beide modellen zijn net als de grote rolsteigers origineel Altrex-materieel volgens dezelfde norm.

Controleren of je een complete steiger hebt gekregen

De norm helpt je alleen als de steiger die voor je staat ook echt compleet is. Loop daarom bij ontvangst de set na, voordat je het eerste frame optilt. Dat kost een paar minuten en voorkomt dat je halverwege ontdekt dat er een schoor mist en je de dag met een halve steiger doorkomt. Leg de onderdelen daarbij op soort gesorteerd naast elkaar.

Dit is waar je op let bij het uitpakken, en het gaat sneller als je de bundels per soort uit elkaar legt. Vergelijk het aantal met de hoogte die je hebt gereserveerd, want de set is daarop samengesteld. Loop de zeven punten hieronder af voordat je het eerste onderdeel omhoog tilt. Mist er iets, dan hoor je dat liever nu dan als je op vier meter staat.

Kom je er iets tekort of zie je schade, bel of app dan meteen. De volledige lijst voor de hele huurperiode, van ontvangst tot retour, staat in de checklist voor het huren van een rolsteiger. Wat je bij het inleveren nog moet doen, staat apart beschreven bij het afbreken en inleveren. Doe dat voordat je het eerste frame optilt, dan hoef je niet halverwege af te breken.

• alle frames en staanders voor de hoogte die je hebt gereserveerd
• de diagonaal- en horizontaalschoren die bij die opbouw horen
• platformen met een werkend luik en een sluiting
• leuningen voor elke laag waarop je gaat werken
• kantplanken rondom, dus ook aan de korte zijden
• stelvoeten die soepel draaien en wielen waarvan de rem pakt
• de handleiding, zodat je de volgorde bij de hand hebt

Zelf opbouwen met handleiding en instructievideo

Je bouwt de steiger zelf op. Wij leveren de onderdelen af op de afgesproken plek en bouwen niet voor je op, dus reken de opbouwtijd mee in je planning. Bij de reservering krijg je een handleiding en een instructievideo waarin de volgorde wordt doorlopen, van het onderstel met de stelvoeten tot de bovenste leuning. Kijk die video liefst voordat de steiger er staat.

Met zijn tweeen gaat het opbouwen merkbaar sneller, vooral vanaf de tweede platformlaag, omdat je onderdelen kunt aangeven in plaats van steeds af te dalen. Alleen opbouwen kan ook, maar houd er rekening mee dat je vaker op en neer gaat. Bij binnenwerk in je eentje is de MiTower daarom vaak een praktischer keuze dan een grote rolsteiger. Spreek vooraf af wie boven staat en wie aangeeft, dan hoef je niet elke keer te overleggen.

Twijfel je tijdens de opbouw of iets goed zit, stop dan even en kijk het na in de handleiding in plaats van door te bouwen. Kom je er niet uit, dan kun je ons bereiken via WhatsApp. Veel losse vragen over opbouwen, gebruik en retour zijn ook beantwoord bij de veelgestelde vragen. Een verkeerd geplaatste schoor is in twee minuten hersteld, een scheve opbouw van drie lagen niet.

Materieel volgens de norm huren: levering, borg en retour

Bestel je voor 15:00, dan leveren wij de volgende werkdag, in heel Nederland. Bezorgen en ophalen zitten in een vast bedrag per provincie, dus je weet vooraf wat je betaalt voor het transport. Wat dat voor jouw regio betekent, staat op de pagina bezorgkosten. Zelf afhalen kan gratis op afspraak aan het Zeeburgerpad 89 in Amsterdam. Wij zetten het materieel af op de plek die je bij de reservering doorgeeft.

De borg bij bezorgen is 500 euro voor de RS51, de RS52 en de MiTower en 150 euro voor de kamersteiger. Haal je zelf op, dan is de borg 1000 euro voor de RS51 en de RS52, 750 euro voor de MiTower en 150 euro voor de kamersteiger. Binnen een werkdag na retour staat de borg terug, zoals toegelicht bij de borg bij steiger huren.

De huurperiode werkt eenvoudig: de eerste huurdag is vol tarief en elke volgende dag kost 5 procent van dat dagtarief. Daardoor is een steiger die een paar dagen blijft staan zelden een probleem, en hoef je een klus niet op te jagen. De actuele tarieven per model staan op de prijzenpagina. Bekijk daar ook de vergelijking tussen een korte en een langere huurperiode voor jouw klus.