Gevelbekleding vervangen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor dit karwei aan een woning van twee lagen kom je uit bij de smalle RS51 van Altrex, 75 cm over de vloer. Dat klinkt karig voor werk met lang materiaal, maar breder gaan lost hier niets op: een plank van vier meter ligt evenmin op een vloer van 135 cm. Wat je wel wint met smal is gewicht. Een lichte opstelling verplaats je in je eentje, en dat doe je bij het vervangen van gevelbekleding aan de lopende band. Het aanbod vind je bij de rolsteigers die te huur staan.

Er is één situatie waarin de brede RS52 van 135 cm alsnog wint: als jullie met zijn tweeën boven staan en de een de delen op maat houdt terwijl de ander schroeft. Dan wil je naast elkaar kunnen staan zonder over gereedschap te struikelen. Voorwaarde is wel dat de doorgang naar de zijgevel of de achtertuin die breedte aankan, en juist daar zit bij dit soort gevels vaak een poort of een smal pad. Meet die doorgang op voordat je een model vastlegt, want een opstelling die halverwege de tuin blijft steken help je niet.

Wat er per opstelling op de vloer van 245 cm wél een plek krijgt, is je gereedschap: een accuschroevendraaier, een doos schroeven, een breekijzer, een hamer en een korte waterpas. Leg dat in een bak in plaats van los, want los gereedschap schuift bij het verrijden mee en valt er dan af. Een tweede bak voor demontagemateriaal is geen overbodige luxe: oude schroeven en verbogen spijkers wil je niet door je nieuwe beslag heen mengen. Hoe de modellen in maat van elkaar verschillen zie je in de vergelijking van steigerformaten.

Je hoogste punt is de bovenste rij delen, en die eindigt vlak onder de boeiboord of achter een aftimmerlat. Juist daar moet je goed bij kunnen, want die rij zit vaak vast onder een profiel dat je eerst los moet nemen. Bij twee bouwlagen betekent dat 6 tot 8 meter werkhoogte, met de vloer op 4 tot 6 meter; boven het platform tel je ongeveer twee meter reikhoogte mee. Zie daarvoor de opbouw voor acht meter.

Meet het niveau van de wielen, niet dat van je voordeur. Bij gevelbekleding op een zij of achtergevel staat de opstelling vaak op een pad dat lager ligt dan het terras, of op een strook grind naast een verdiepte tuin. Kijk daarnaast of de bekleding tot in de topgevel doorloopt. Zo ja, dan moet je bereik daar ook komen, en dat scheelt zomaar een hele opbouwlaag ten opzichte van een gevel die bij de goot ophoudt.

Krap huren wreekt zich hier op een eigen manier. Monteren doe je met twee handen aan de plank en een schroevendraaier tussen je tanden of aan je riem, en dan wil je niet ook nog op je tenen staan. Een rij die net te hoog zit dwingt je tot een tussenopstelling, en dat kost meer dan de hoogte die je had kunnen huren. Bij een gevel van twee woonlagen kies je dus de ruimere variant.

Rond de voet van de opstelling spelen bij deze klus drie dingen tegelijk: de steiger zelf, de container voor het oude materiaal en de stapel nieuwe planken. Die stapel wil je droog en vlak hebben liggen, niet in het gras en niet in de zon, want kromgetrokken delen krijg je nooit meer strak tegen het regelwerk. Leg ze onder een zeil op latten, op een plek waar je ze langs de gevel kunt oppakken zonder te draaien in een krappe hoek.

De vier stabilisatoren steken schuin uit en willen ruimte die de container niet mag innemen. Zet de container daarom een paar meter verderop, in het verlengde van je werkrichting, en niet strak naast de opstelling. Op zachte grond komen er platen onder de voetpunten, en bij een aflopend pad stel je met de spindels bij. Loop voor de zekerheid rond de opstelling voordat je de eerste delen losbreekt, want zodra het slopen begint komt er niemand meer rustig bij de voetpunten. Meer daarover staat in de uitleg over werken op een ongelijk pad.

Denk ook aan de ruimte die je nodig hebt om een plank te kantelen. Een deel van vier meter draai je niet in een hoek van twee bij twee, dus houd de baan langs de gevel vrij en spreek met de buren af dat je even over hun pad mag als het echt niet anders kan. Zorg tot slot dat er geen ruit, buitenlamp of dakraam in de zwenkcirkel zit; die vind je anders met het uiteinde van een plank.

Reken op meer dagen dan bij welk ander gevelkarwei ook. Het losnemen van een strook oude delen gaat nog vlot, maar daarna komt het werk dat niemand vooraf inplant: schroeven en spijkers eruit, het regelwerk nakijken, folie herstellen, rot hout vervangen en pas dan de nieuwe rijen aanbrengen. Voor een zijgevel van twee lagen huur je de steiger drie dagen; voor een hele woning zit je eerder op een week dan op vier dagen. Tel daar de opbouwdag nog bij op, want die gaat vrijwel volledig op aan de steiger zelf.

Die dagen wil je bovendien aaneengesloten hebben. Een gevel die halverwege open ligt is kwetsbaar voor regen en wind, dus je begint niet aan een strook die je niet dezelfde dag weer dicht krijgt. Plan daarom per opstelling een hoeveelheid werk die binnen een dag past, en houd het weerbericht in de gaten. Nieuwe delen monteer je bij voorkeur droog, want vocht dat je meebouwt zit er daarna jaren tussen. Een strook van twee meter breed en een verdieping hoog is voor de meeste mensen een realistische dagtaak.

De huurregeling helpt bij zo'n langere periode. Alleen het eerste etmaal wordt vol berekend; van elke dag daarna gaat 95 procent af, waardoor een week huren veel minder oploopt dan je op grond van die eerste dag zou verwachten. Reserveer dus met marge, want een strook die je niet dicht krijgt kost je meer dan een extra dag steiger. Werk je aan een gevel waarvan je de staat pas ziet als de eerste delen eraf zijn, dan is die marge geen luxe. In het stuk over huurperiodes staat hoe je dat berekent.

Dit is het punt waar deze klus om draait. De vloer meet 245 cm in de lengte, en een gevelplank is dat vaak niet. Een deel van vier meter leg je er dus niet op: het steekt aan beide kanten uit, het kantelt zodra je er middenin op stapt en het duwt de leuning weg. De praktische route is om beneden op maat te zagen en per opstelling alleen delen omhoog te nemen die binnen de lengte van de vloer blijven, met de naden op een regel.

Kan dat niet, bijvoorbeeld omdat je juist doorlopende delen wilt zonder zichtbare naad, dan werk je met twee opstellingen naast elkaar of met een tweede persoon op een tweede steiger. Je tilt de plank dan langs de gevel omhoog, laat hem op twee punten rusten en schroeft hem vanaf beide kanten vast. Dat vraagt overleg en rust, en het is de reden waarom veel mensen deze klus met zijn tweeën doen in plaats van alleen.

Het oude materiaal gaat de andere kant op. Laat het zakken in plaats van het te gooien, want een deel met spijkers erin stuitert onvoorspelbaar en neemt onderweg een ruit of een plantenbak mee. Een emmer aan een touw werkt voor kleine stukken, voor de rest gebruik je een tweede persoon beneden. Spreek af dat er niemand onder de steiger loopt zolang er materiaal zakt. Loopt de gevel over in gemetselde delen, dan is de aanpak anders; kijk daarvoor bij het repareren van een gevel.

De rolsteiger arriveert in delen, geteld en compleet, en dat is bij dit karwei de eerste van drie stapels. Wijs er alvast een plek voor aan die niet samenvalt met die van de container of van je nieuwe planken, anders sta je op de opbouwdag alles heen en weer te schuiven. Komt het uit met je planning, bestel dan op een werkdag ruim voor drie uur in de middag; de levering volgt dan de eerstvolgende werkdag.

Bezorgdatum en ophaaldatum stel je zelf in. Zet de levering een dag voor je eerste sloopdag, zodat je rustig kunt opbouwen zonder dat de gevel al open ligt. En zet de ophaal ruim na je laatste montagedag, want juist bij dit werk komt er altijd nog een lat, een hoekprofiel of een kitrand bij. Zet je bezorging bovendien niet op dezelfde ochtend als de levering van het nieuwe hout, want twee vrachtwagens op een oprit werkt niet. Hoe lang de opbouw duurt lees je in het stappenplan voor het opzetten.

Zitten de laatste delen op hun plek, dan komt de bus de rolsteiger weer ophalen. Demonteren en compleet klaarleggen doe jij. Kijk vooraf of er geen schroeven, spijkers of stukjes hout tussen de vloerdelen zijn blijven steken, want die vallen er tijdens het inladen alsnog uit. Veeg de delen ook even af als je met kit hebt gewerkt, dan hoef je later niets te schrapen. Wat het brengen en het weer ophalen per provincie kost, lees je bij de kosten voor bezorging.

Op de vloer mag 200 kg per vierkante meter staan, en dat is belastingklasse 3, de klasse die EN 1004 aan deze rolsteigers toekent. Bij verbouwwerk is die grens dichterbij dan bij schoonmaken: een bundel planken, een kist gereedschap en twee personen tikken snel aan. Zet daarom nooit een heel pakket nieuwe delen op de vloer om het later te verwerken, maar neem mee wat je in dat uur nodig hebt. De uitleg staat in de toelichting op deze norm.

De basisregels blijven staan: de wielen geblokkeerd voordat iemand opstapt, de opstelling niet verrijden met een persoon of met materiaal erop, en niet doorwerken bij harde wind. Dat laatste is bij dit karwei extra van belang, want een losse plank van vier meter in je handen werkt als een zeil en trekt je mee. Controleer bij elke nieuwe strook de vier stabilisatoren en de spindels voordat je de eerste schroef zet. Dat is ook het moment om te kijken of er niets van de vorige strook op de vloer is blijven liggen.

Het risico dat bij vervangen hoort is wat er valt. Oude spijkers, afgebroken stukken en een schroevendraaier die van de vloer glijdt komen allemaal in dezelfde strook terecht. Zet die strook af, laat er niemand doorlopen en zaag beneden in plaats van op het platform. Draag handschoenen tegen splinters en roestige punten, en berg je gereedschap op zodra je afdaalt. Een plank die je even tegen de leuning zet, staat daar niet meer als je terugkomt. De overige voorschriften staan in de regels voor hoogtewerk.