Metselwerk repareren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor herstelwerk aan het metselwerk van een woning met twee lagen huur je de RS51 van Altrex, die 75 cm breed is. Niet vanwege de vloer kies je die maat, maar vanwege de route ernaartoe: kapotte stenen zitten vaak op de kopgevel, bij de schoorsteen of achter langs de uitbouw, en dan moet je met de opbouw langs een poortje, tussen twee schuttingen door of over een tuinpad van nog geen meter. Welke uitvoeringen er in de verhuur klaarstaan zie je in het aanbod rolsteigers dat je kunt huren.

Boven heb je bij dit werk maar weinig om je heen nodig: een beitel, een hamer, een kuipje specie, een troffel en de stenen die je die ronde inzet. Dat past ruim op een smalle vloer, zeker omdat je per keer aan een plek van een halve vierkante meter bezig bent. Wat hier zwaarder telt dan de breedte, is dat je de hele opbouw in je eentje moet kunnen verrijden, want je verplaatst hem bij dit werk vaker op een dag dan bij welke andere gevelklus ook.

Naar de RS52 met zijn vloer van 135 cm grijp je pas wanneer het niet bij losse stenen blijft. Denk aan een compleet muurvlak dat eruit gaat, aan twee metselaars die naast elkaar aan het werk zijn, of aan een voorraad stenen die je liever boven bewaart dan per stuk naar boven sjouwt. Betreft het juist een enkele beschadiging rond de zes meter, dan is de MiTower het overwegen waard: eveneens 75 cm smal, geschikt voor werken in je eentje, met een bovengrens van 6,2 meter werkhoogte.

Loop de gevel eerst af met een verrekijker of met een uitvergrote foto op je telefoon en zoek daarop de bovenste plek die je moet aanpakken. Bij een woonhuis van twee lagen zit die meestal net onder de dakrand of rond de beugel van de regenpijp, en dan kom je op 6 tot 8 meter werkhoogte uit. De vloer hangt daarbij op 4 tot 6 meter, want boven het platform reken je nog ongeveer 2 meter reikhoogte mee. Welke delen daarvoor nodig zijn, kun je nalezen op de pagina over acht meter werkhoogte.

Bij metselwerk repareren telt niet alleen de hoogste kapotte steen, maar ook of je daarboven nog kunt kijken. Om te beoordelen waar een scheur vandaan komt wil je de rij stenen erboven van dichtbij zien, en dat lukt niet wanneer je opbouw precies op ooghoogte van de schade eindigt. Neem daarom je hoogste herstelpunt en tel er een halve meter bij op. Dat verschil zit in de praktijk in een enkel opbouwdeel dat je bij het reserveren van de rolsteiger gewoon meeneemt.

Kies je te krap, dan sta je met je armen omhoog te beitelen, en dat is bij hakwerk dubbel vervelend. Je verliest het gevoel in de hamer en tikt zo de gezonde steen ernaast stuk, terwijl het gruis in je gezicht komt in plaats van voor je voeten. Bovendien moet je voor die laatste rij alsnog een opbouwdeel bijzetten, wat een halve werkdag kost. Zit de schade op de hoogte van de eerste verdieping, ga dan uit van de ruimere van de twee opbouwen.

De strook onder een herstelpunt moet leeg zijn, want alles wat je uithakt komt daar terecht: brokken oude voegspecie, scherven van de kapotte steen en een fijne laag gruis die overal in gaat zitten. Zet er dus geen fiets, geen kliko en al helemaal geen auto neer, en leg een stuk zeil dat je bij elke verplaatsing van de rolsteiger meeneemt. Dat zeil scheelt je later een half uur vegen tussen de klinkers, waar losse specie zich anders in iedere voeg vastzet.

Kijk daarnaast waar de vier stabilisatoren terechtkomen. Ze steken schuin naar buiten en willen alle vier op een stevige ondergrond staan, en juist langs een gevel met beschadigd metselwerk is die strook vaak zacht: een border, een grindpad of een verzakt tegelpad tegen de sokkel aan. Leg daar dan een dikke plank of een losse stoeptegel onder, en controleer met een waterpas of de opbouw echt recht staat. Hoe je met een hellend vlak omgaat staat in de uitleg over een oneffen ondergrond.

Een detail dat bij dit werk telkens terugkomt: schade in metselwerk zit meestal vlak naast een lekkende regenpijp of onder een losgeraakte gootbeugel. Precies daar wil jij nu je opbouw kwijt, en zo'n pijp mag je niet als steunpunt gebruiken en ook niet klem rijden met een wiel. Houd er verder rekening mee dat je bij dezelfde plek nog een tweede keer terugkomt om na te voegen, dus laat de route naar die standplaats de hele huurperiode vrij en beloop haar niet vol met tuinspullen.

Het uithakken en inmetselen zelf gaat sneller dan de meeste mensen denken: een geoefende hand doet vier tot zes stenen op een dag, inclusief het uitborstelen van de holte en het aanmaken van kleine porties specie. Daarna staat het werk stil. De nieuwe steen moet vastzitten voordat je de voeg eromheen kunt aandrukken, anders duw je hem scheef of trek je hem meteen weer los. Voor een woonhuis met een handvol beschadigingen kom je daardoor op drie tot vijf dagen huren uit.

Die dagen zijn niet allemaal werkdagen, en dat is precies het punt. Reken op een dag hakken en metselen, dan een dag waarop je die plekken met rust laat, en daarna een halve dag navoegen en nalopen. Vriest het, of blijft het metselwerk nat van een dag regen, dan schuift dat ritme verder op, want verse specie en vorst gaan niet samen. Omdat je bij het reserveren zelf de eerste en de laatste huurdag aanwijst, zet je die wachtdagen er meteen bij in.

Voor je portemonnee valt dat wachten mee. Het volle bedrag geldt uitsluitend voor je eerste 24 uur; iedere volgende huurdag gaat met 95 procent korting mee, waardoor een ruime periode je maar een fractie kost van wat een tweede montagebeurt aan tijd en geld vraagt. Op de pagina met vaste tarieven lees je hoe de huurprijs per opbouw uitvalt. Krap boeken en dan toch nog een keer terug moeten komen is bij herstel van metselwerk veruit de duurste route.

Met een vloerlengte van 245 cm bestrijk je zonder verzetten een strook metselwerk van ruim twee meter breed. In de hoogte kom je vanaf een vaste opstelling bij ongeveer anderhalve meter gevel, en dat rechthoekje is het vak waarin je je herstelpunten groepeert. Liggen twee kapotte stenen dicht bij elkaar, doe ze dan in dezelfde opstelling, ook al scheelt dat maar een halve meter zijwaarts. Iedere verplaatsing die je zo overslaat is een half uur winst, en die uren tellen op tot hele huurdagen.

Ga met een compleet gevuld emmertje naar boven en niet met losse spullen in je zakken: beitel en hamer, een borstel om de holte uit te vegen, een spons, wat water en net zoveel specie als je binnen het uur opmaakt. De nieuwe stenen draag je apart naar boven en leg je tegen de kopse kant van de vloer, nooit los langs de rand. Een baksteen die van vijf meter naar beneden komt is niet alleen zelf kapot, hij is ook levensgevaarlijk voor wie er onderdoor loopt.

Waar mensen bij deze klus vaak naast zitten, is het aantal keren dat ze de ladder op en af gaan. Vergeten specie, een steen van het verkeerde formaat en een beitel die beneden ligt kosten samen makkelijk een uur per dag, en dat gaat rechtstreeks van je huurperiode af. Loop je rijtje daarom hardop na voordat je opstapt. Gaat het herstel over in het opnieuw voegen van het metselwerk, tel dan meteen extra opstellingen en extra dagen mee.

Wat er bij je wordt afgezet is een pakket losse onderdelen, nageteld en compleet, en dus geen kant en klare toren. Bepaal van tevoren waar die stapel mag komen en laat juist de strook onder je herstelpunten leeg, omdat daar straks het puin belandt. Een oprit, een stuk gazon of de voortuin is prima, mits je er met een kruiwagen langs kunt. Een order die op een doordeweekse dag binnenkomt voor 15:00 uur, rijden wij de eerstvolgende werkdag naar je toe.

De dag waarop alles komt en de dag waarop het weer weggaat prik je zelf. Bij metselwerk repareren is dat prettig, want je wilt monteren op een moment dat je nog niet hoeft te hakken: eerst rustig opbouwen, dan de gevel van dichtbij bekijken en pas de volgende ochtend de eerste steen eruit halen. Monteren staat op jouw lijstje, met het boekje en het instructiefilmpje binnen bereik. Samen met iemand anders kost dat een dagdeel, en dat dagdeel hoort net zo goed in je planning als het hakwerk zelf.

Zodra het herstelwerk gedaan is demonteer je de opbouw en leg je de delen bij elkaar op een droge plek, waarna wij langskomen om ze mee te nemen. Wacht daarmee tot je laatste voegen droog aanvoelen, anders veeg je natte specie langs de buizen en sta je later te schrapen. Het tarief voor het halen en brengen in jouw provincie staat op de pagina met de kosten van bezorging, zodat die post je achteraf niet verrast.

Belastingklasse 3 uit EN 1004 laat op deze vloerdelen 200 kg per vierkante meter toe, en dat is de grens waar je het mee moet doen. Uitgerekend bij dit werk nader je die grens ongemerkt, want een kuip vol specie, een stapeltje gevelstenen, je hakgereedschap en jij samen wegen meer dan het lijkt. Spreid die last daarom over de hele vloerlengte uit in plaats van alles tegen een leuning op te tasten, en breng naar beneden wat je deze ronde niet meer gebruikt.

Bij hakwerk gelden dezelfde afspraken als altijd, en juist dan zijn ze makkelijk te vergeten omdat je maar even bij die ene steen wilt. Blokkeer de wielen voordat je opstapt, rol de rolsteiger geen halve meter op zolang er iemand boven staat of je kuip er nog op staat, en stap eraf zodra de wind echt toeneemt. Controleer telkens na het verrijden of alle vier de stabilisatoren weer stevig onder spanning staan. Wat de norm verder verlangt, staat in het artikel over deze steigernorm.

Het risico dat echt bij het vervangen van stenen hoort, speelt boven en beneden tegelijk. Boven werk je met hamer en beitel vlak bij je gezicht, dus een veiligheidsbril en stevige handschoenen zijn hier geen overbodige luxe. Beneden ligt de zone waar scherven en brokstukken neerkomen, en die zet je af met een lint of een paar pionnen voordat je de eerste klap geeft. Waarschuw ook de buren als je dicht bij de erfgrens werkt, want gruis waait verder dan het zeil reikt.