Welke steiger voor zonnepanelen plaatsen?

Meet van de grond tot de dakrand

Begin met de enige maat die er echt toe doet: de afstand van de grond tot de dakrand waar je de panelen langs legt. Meet vanaf de plek waar de steiger komt te staan, dus niet vanaf het terras als de steiger straks in de border staat. Een verschil van dertig centimeter in maaiveld werkt door in de maat die je nodig hebt.

Meet ook op de plek waar je het hoogste moet komen. Bij een schuin dak leg je vaak de onderste rij panelen vanaf de steiger en klim je voor de rest op het dak, maar bij een plat dak wil je juist met je heupen boven de dakrand uitkomen. Dat scheelt zomaar een halve meter in de gekozen maat. Schrijf beide metingen op, dan zie je meteen welke maatgevend is.

Noteer daarnaast wat er onderweg in de weg zit: een uitbouw, een serre, een dakoverstek of een schotel. Die bepalen niet de hoogte, maar wel of je de steiger op de gewenste plek kwijt kunt. Op de werkhoogtepagina kies je daarna de maat die bij je meting hoort. Zet die obstakels op een schetsje van je gevel, dan weet je vooraf waar hij komt te staan.

Kerngegevens

Werkhoogte is platformhoogte plus twee meter

Werkhoogte en platformhoogte worden vaak door elkaar gehaald, en juist bij dakwerk is dat vervelend. Werkhoogte is de platformhoogte plus twee meter, de reikhoogte van een volwassene. Sta je op een platform van vier meter, dan is de werkhoogte zes meter. Bestel je op werkhoogte terwijl je platformhoogte bedoelde, dan sta je twee meter te laag. Controleer dus altijd welke van de twee in de configurator staat.

Voor zonnepanelen is die twee meter reikhoogte trouwens minder bruikbaar dan bij schilderwerk. Je wilt niet met een paneel boven je hoofd staan reiken, je wilt het op heuphoogte over de dakrand schuiven. Kies daarom liever de maat waarbij het platform net onder de dakrand uitkomt, in plaats van de maat waarbij je er theoretisch bij kunt. Die halve meter maakt het verschil tussen tillen en schuiven.

Het assortiment dekt werkhoogtes van 4,2 tot 14,2 meter, dus vrijwel elke woning is te bedienen. Werk je aan een tussenwoning of een appartement op een hogere laag, dan reken je terug per verdieping in hoe hoog een steiger voor welke verdieping of via de pagina voor de eerste verdieping. Ook een garage of een aanbouw met een lager dak valt daarmee te dekken zonder dat je op een andere manier hoeft te improviseren.

Smalle RS51 of brede RS52 langs de gevel

De RS51 is 75 centimeter breed, de RS52 is 135 centimeter breed, en beide hebben platformen van 245 centimeter. Voor een zonnepanelenklus is die breedte doorslaggevend, want je legt panelen, rails, montageklemmen en gereedschap tijdelijk op het platform neer. Op de RS52 heb je daar ruimte voor zonder over je eigen spullen te stappen. De platformlengte is bij beide gelijk, dus je wint alleen breedte, geen strekkende meter langs de gevel.

De RS51 kies je als de route naar de achtertuin smal is, bijvoorbeeld een poort of een zijpad tussen twee huizen. Je levert werkruimte in, maar je krijgt de steiger wel op de goede plek. Bekijk wat er per model op het platform past bij rolsteiger afmetingen en maten. Een RS51 die op de goede plek staat is beter dan een RS52 die in de poort blijft steken.

Werk je met twee personen, wat bij panelen vrijwel altijd verstandig is, dan wint de RS52 opnieuw. Twee mensen naast elkaar op 75 centimeter werkt niet prettig als er ook nog een paneel tussen jullie in ligt. Wat beide modellen precies inhouden staat op rolsteiger huren. Spreek vooraf af wie waar staat, want op een smal platform lopen twee mensen elkaar de hele dag in de weg als je dat niet doet.

Panelen en materiaal veilig omhoog krijgen

Panelen zijn niet extreem zwaar, maar wel onhandig groot en gevoelig voor windvlagen. Vanaf een ladder is dat geen werk: je hebt geen hand vrij en je kunt niet corrigeren als een paneel gaat zeilen. Vanaf een platform met leuningen sta je stabiel, kun je met twee handen pakken en heb je iemand naast je die meestuurt. Een tweede persoon op het platform is bij paneelwerk geen luxe.

Werk in vaste rondes: eerst alle rails en klemmen omhoog en op het platform leggen, daarna pas de panelen een voor een. Zo hoef je niet halverwege naar beneden voor een vergeten onderdeel en blijft het platform overzichtelijk. Leg niets tegen de leuning aan waar het langs kan glijden. Houd de doorloop naar de ladder of het luik altijd vrij, ook als het platform vol lijkt te passen met nog een rail erbij.

Hoe zo'n dag er verder uitziet en waar je nog meer op let, staat op de toepassingspagina's zonnepanelen plaatsen en zonnepanelen monteren. Daar staat ook per klus welke voorbereiding er bij hoort en welke werkzaamheden je in dezelfde huurperiode kunt meenemen, zoals de bekabeling naar de omvormer of een controle van de dakpannen rond de haken. Zo weet je in een keer wat erbij komt kijken.

Wat mag er op het platform staan

Het materieel is van Altrex en voldoet aan EN 1004 in belastingklasse 3, wat neerkomt op 200 kilo per vierkante meter. Dat is genoeg voor twee personen met panelen en gereedschap, maar het is geen vrijbrief om het hele pallet naar boven te brengen. Verdeel het gewicht over het platform in plaats van alles op een hoek te stapelen. Twee personen met gereedschap is de normale bezetting.

Praktisch betekent dat: haal per keer omhoog wat je in het komende halfuur legt. Een platform vol materiaal is niet alleen zwaarder, het maakt ook je loopruimte kleiner, en juist die ruimte heb je nodig om veilig langs de dakrand te bewegen. Dat geldt dubbel bij een schuin dak, waar je vaak met je rug naar de leuning staat te werken en dus geen tijd hebt om over een stapel rails heen te stappen.

Wat de belastingklasse precies inhoudt en hoe je hem in de praktijk toepast, lees je in rolsteiger belasting en gewicht. De achtergrond bij de norm zelf staat in EN 1004 uitgelegd. Gebruik die twee pagina's ook als je van tevoren wilt inschatten of je materiaal per keer of in een grote lading omhoog gaat, want dat bepaalt hoe vaak je op en neer loopt.

De modellen naast elkaar voor deze klus

In de tabel staat per model waar het bij een zonnepanelenklus op zijn plek is. De keuze valt in de praktijk bijna altijd tussen de RS51 en de RS52, maar de andere twee komen van pas voor het werk dat erbij hoort. Bekijk daarom niet alleen de breedte maar ook de route naar de plek waar de steiger komt te staan, want die twee samen bepalen wat er overblijft aan realistische opties.

Zit de omvormer op zolder of in de meterkast, dan is een kamersteiger voor dat deel handiger dan een rolsteiger die niet door de deur komt. Voor een schuurdak of een garage volstaat vaak een MiTower. Ga je binnen en buiten werken, dan huur je die twee gerust in dezelfde periode, zodat je maar een bezorgdag hoeft in te plannen.

Opstellen op gras, grind en tegels

Zonnepanelen komen zelden boven een keurig terras. Vaker sta je in een border, op grind of op tegels die door boomwortels omhoog zijn gedrukt. De steiger moet waterpas staan en alle wielen moeten dragen, anders zet je een scheve constructie op een hoogte waar je uren gaat werken. Kijk ook naar wat er onder de steiger ligt: een put, een kruipluik of een pas gelegde tegel is geen dragende ondergrond voor een steigerwiel.

Op zachte ondergrond gebruik je onderleggers om te voorkomen dat een wiel wegzakt tijdens de dag. Op een helling stel je bij met de spindels. Rijd nooit door met een steiger die aan een kant zichtbaar zakt. Leg de spindels na afloop niet meteen op de stapel, want je hebt ze bij elke nieuwe positie opnieuw nodig. Zakt er toch een wiel weg, breek dan af tot onder dat niveau in plaats van het met een plankje te corrigeren.

Alle situaties met een lastige ondergrond staan bij elkaar in rolsteiger op oneffen ondergrond, inclusief wat je doet bij een verzakt pad of een schuine oprit. Neem dat rustig door voordat je de eerste keer verrijdt, want een ondergrond die de eerste ochtend nog droog was kan na een nacht regen heel anders reageren. Dat scheelt gedoe halverwege de dag.

Verplaatsen langs de dakrand tijdens de montage

Een paneelrij leg je zelden vanaf een vaste positie. Je schuift steeds een stukje op langs de gevel, en dat is precies het moment waarop het misgaat als je slordig wordt. Haal het platform leeg voordat je verrijdt, laat niemand op de steiger staan en zet daarna de wielen weer op de rem. Verplaats bij voorkeur met twee personen, een die duwt en een die kijkt of er niets achterblijft of blijft haken.

Controleer bij elke nieuwe positie of de stabilisatoren weer goed staan en of je nog waterpas bent. Op een tuinpad met een lichte afschot verandert dat per meter. Het kost je telkens een minuut of twee, en dat is een fractie van de tijd die het je kost om een omgevallen steiger op te ruimen. Doe die controle hardop, dan slaat niemand hem per ongeluk over.

Hoe je stabilisatoren en verankering aanpakt bij hogere opstellingen, staat in rolsteiger stabiliseren en verankeren. Bij een dakrand die ver uitsteekt, plan je de posities vooraf zodat je niet steeds moet corrigeren. Loop de gevel van tevoren af en bepaal om de hoeveel meter je een positie nodig hebt, dan weet je hoe vaak je verrijdt en leg je de panelen in de goede volgorde klaar.

• Haal gereedschap, rails en panelen van het platform
• Laat niemand op de steiger staan tijdens het verrijden
• Duw onderaan het frame, nooit boven aan de leuning
• Zet de wielen daarna direct weer op de rem
• Stel de stabilisatoren opnieuw af op de nieuwe positie
• Controleer met een waterpas of de steiger nog recht staat

Wat je klaarzet voor de montagedag

De opbouw gaat sneller als het terrein klaar is voordat de steiger arriveert. Je bouwt de steiger namelijk zelf op, met de meegeleverde handleiding en een instructievideo, dus je wilt niet halverwege nog tuinmeubels aan het verslepen zijn. Reken op een half uur voor het vrijmaken van de strook langs de gevel, en wat langer als er nog een schutting of een haag in de weg staat.

Loop de punten hieronder de dag ervoor langs. Een complete voorbereiding voor het huren zelf vind je in de checklist voor het huren van een rolsteiger, en wat je op hoogte aan beveiliging nodig hebt staat in valbeveiliging op een rolsteiger. Die twee pagina's samen dekken zowel het bestellen als het werken op hoogte, zodat je niet halverwege de dag ontdekt dat er iets ontbreekt.

• Maak de strook langs de gevel vrij van planten, meubels en fietsen
• Leg onderleggers klaar voor gras, grind of losse tegels
• Zorg voor een vlakke plek om de panelen op de grond te stallen
• Spreek af met wie je optilt en wie er boven staat
• Check de weersverwachting op wind, want panelen vangen veel wind
• Zet stroom en verlengsnoer klaar op het punt waar je gaat werken

Bestellen, bezorgen en weer inleveren

Bestel je voor 15:00 uur, dan staat de steiger de volgende werkdag klaar, in heel Nederland. Bezorgen en ophalen zitten samen in een vast bedrag per provincie, dat je terugvindt op de pagina met bezorgkosten. Zelf afhalen kan gratis en op afspraak aan het Zeeburgerpad 89 in Amsterdam. Zorg dat er iemand aanwezig is op het afgesproken tijdvak, anders schuift de klus alsnog een dag op.

De eerste huurdag geldt het volle tarief en elke volgende dag kost vijf procent daarvan, dus een klus die uitloopt naar het weekend hoeft geen probleem te zijn. Borg is bij bezorgen 500 euro voor een RS51, RS52 of MiTower en 150 euro voor de kamersteiger. Bij zelf afhalen is dat 1000 euro voor de RS51 en RS52 en 750 euro voor de MiTower. De details staan op de borgpagina.

Twijfel je over de maat, stuur dan een foto van de gevel met je meting mee via WhatsApp. Met de afstand tot de dakrand en het aantal panelen erbij is er meestal in een paar berichten een model te noemen dat past. Vermeld daarbij ook op welke ondergrond de steiger komt te staan, want dat bepaalt of je onderleggers nodig hebt.

Kom je later terug voor onderhoud, dan gebruik je dezelfde maat. Voor zonnepanelen reinigen, zonnepanelen onderhouden en optimizers monteren sta je op precies dezelfde plek, alleen zonder panelen te tillen. Noteer daarom welk model en welke hoogte je nu kiest, dan bestel je de volgende keer in twee minuten. Bewaar die notitie bij de garantiepapieren van de installatie, dan vind je hem terug.