Welke steiger voor het plaatsen van een dakkapel?

Wat het plaatsen van een dakkapel vraagt van je werkplek

Bij het plaatsen of vervangen van een dakkapel gaat het niet om één handeling maar om een reeks: dakpannen weghalen, het gat maken, het frame stellen, het kozijn plaatsen, de zijwangen bekleden en het lood en de kap afwerken. Elke stap vraagt om ander gereedschap en ander materiaal, en je wilt niet voor elk onderdeel opnieuw naar beneden. Een platform waar je spullen kwijt kunt, is daarom geen luxe maar de kern van de klus.

Daar komt bij dat je met twee personen werkt. Een kozijn of een geprefabriceerd element til je zelden alleen op zijn plek. Twee mensen naast elkaar plus materiaal betekent dat je een platform nodig hebt dat lang en breed genoeg is om langs elkaar te kunnen bewegen zonder dat iemand achteruit tegen de leuning loopt. Een platform van 245 centimeter lang geeft die ruimte, ook als er materiaal ligt.

Het derde punt is de duur. Een ladder is misschien genoeg om even te kijken, maar niet om een dag lang met beide handen te werken. Waar de grens precies ligt tussen die twee, staat in de gids ladder of rolsteiger. Voor dakkapelwerk valt die keuze zonder uitzondering op een steiger met een volwaardig platform. Dat geldt zeker als je van tevoren weet dat het werk over meerdere dagen doorloopt.

Kerngegevens

De werkhoogte bepalen bij een dakkapel

Een dakkapel zit meestal op zes tot negen meter werkhoogte, afhankelijk van de woning en de plek in het dakvlak. Meet vanaf de grond tot de onderkant van de dakkapel, dus tot de dakvoet waar je begint met werken, en niet tot de nok. De rekensom is daarna eenvoudig: werkhoogte is platformhoogte plus twee meter, omdat een volwassene ongeveer twee meter boven het platform reikt.

Bij dakkapelwerk werkt die vuistregel iets anders dan bij gevelwerk. Je staat namelijk niet omhoog te reiken maar naar voren en soms iets omlaag, richting het dakvlak. Een platform dat gelijk ligt met de onderkant van de dakkapel of net daaronder werkt daarom vaak prettiger dan een platform dat te hoog staat. Te hoog betekent bukken, en dat houd je een dag lang niet vol.

De maten per hoogte staan op de pagina over werkhoogte. Voor de meest voorkomende situaties kom je uit bij 8 meter werkhoogte of 9 meter werkhoogte. Twijfel je over de maat bij jouw dak, dan helpt de gids over rolsteigerhoogte voor een dakkapel je verder. Reken bij twijfel liever een halve maat ruimer, want te laag staan kost je de hele dag comfort.

Smal of breed: waarom breed bij dakkapelwerk vaak wint

De smalle RS51 is 75 centimeter breed en de brede RS52 meet 135 centimeter; beide hebben een platform van 245 centimeter lang. Bij het plaatsen van een dakkapel is die extra breedte meestal doorslaggevend. Je zet er een paneel neer, je legt gereedschap aan de kant en je staat met twee personen naast elkaar zonder elkaar in de weg te lopen.

De smalle uitvoering blijft interessant als de ruimte het niet toelaat. Achter een rijtjeshuis met een smal tuinpad, tussen een schuur en de woning of langs een erfafscheiding is 75 centimeter soms het enige wat past. Je levert dan werkruimte in, maar je staat wel op de juiste plek. Beide modellen vind je bij rolsteiger huren. Meet dan meteen of de onderdelen bij aflevering langs diezelfde kant naar achteren kunnen.

De keuze maak je met de rolmaat in de hand. Meet de vrije ruimte tussen de gevel en het eerste obstakel en houd rekening met de stabilisatoren, die naar buiten uitsteken. Blijft er ruimte over, kies dan breed. De vergelijking van beide modellen staat in de gids welke steiger voor een dakkapel. Neem in die meting ook de doorgang mee waar de frames doorheen moeten, want die is vaak smaller dan de opstelplek zelf.

De ondergrond bij een dakkapel aan voor- of achterkant

Een dakkapel aan de voorkant betekent meestal opstellen op een stoep, een oprit of een voortuin. Aan de achterkant sta je vaker op tegels, gras of een terras. Beide vragen om onderleggers, want de wielen van een steiger zetten veel gewicht op een klein oppervlak en zakken zonder spreiding weg in zand of in een zachte tuinbodem. Leg de onderleggers klaar voordat de steiger komt, dan sta je niet te zoeken terwijl de chauffeur wacht.

Stel het onderstel waterpas voordat je verder bouwt en controleer het opnieuw als je halverwege bent. Op acht meter hoogte is een centimeter scheefstand onderaan goed voelbaar. Hoe je omgaat met een ondergrond die niet vlak is, staat in de gids over een rolsteiger op oneffen ondergrond. Controleer na het opbouwen of alle vier de wielen echt dragen en niet één ervan vrij hangt.

• Losse of verzakte tegels precies onder een wiel
• Een terras met afschot richting de tuin of het riool
• Grasveld of borders die na regen zacht worden
• Een put, kolk of grindstrook langs de achtergevel
• Een aanbouw, serre of veranda tussen de gevel en je opstelplek
• Ruimte voor de stabilisatoren, die naar buiten uitsteken

Opstellen ten opzichte van de dakrand en het dakvlak

Het lastigste bij een dakkapel is dat je werkpunt niet recht boven je opstelplek ligt. De goot en de dakrand steken naar voren uit, en daaronder wil je met je platform juist dicht bij de gevel staan. Het gevolg is dat je de laatste meter naar het dakvlak moet overbruggen zonder ver te reiken. Hoe ver die overstek precies uitsteekt, meet je het makkelijkst met een lat vanaf de gevel.

Zet de steiger daarom zo dicht mogelijk tegen de gevel, met de stabilisatoren zo geplaatst dat ze niet tegen een uitbouw of een raamdorpel botsen. Kom je met de overstek niet uit, dan is er een vaste aanpak voor; die staat in de gids over een uitstekende dakrand overbruggen. Plan die oplossing voordat je begint te bouwen, en niet pas als je al op hoogte staat.

Werken vanaf het dakvlak zelf is een apart verhaal. Een schuin dak is geen werkvloer en vraagt eigen maatregelen; wat daarbij komt kijken, staat in de gids over een rolsteiger op een schuin dak. Bij het plaatsen van een dakkapel werk je in de praktijk vanaf de steiger naar het dak toe, en niet andersom. Spreek vooraf met je maat af wie er wel en niet op het dakvlak stapt.

Panelen, kozijnen en gereedschap omhoog krijgen

Een dakkapel bestaat uit onderdelen die groot en onhandig zijn maar niet extreem zwaar: zijwangen, een voorpaneel, een kozijn, isolatiemateriaal en de afwerking. Die krijg je met twee personen omhoog, maar je hebt wel een plek nodig waar ze kunnen liggen zonder dat ze over de rand steken. Een platform van 245 centimeter lang biedt die ruimte. Houd bij het inrichten rekening met het luik in het platform, want daar moet je omheen blijven werken.

Leg zwaar materiaal in het midden van het platform en niet tegen één rand, en verdeel het over de lengte. Kantplanken houden klein gereedschap tegen, maar een paneel dat schuin tegen de leuning staat, kan wel degelijk naar buiten glijden. Zet dat soort onderdelen plat neer of zet ze vast. Kleine schroeven en kit berg je op in een emmer of kist, zodat er niets langs de kantplank kan rollen.

Wat je precies mee omhoog kunt nemen, staat in de gids over belasting en gewicht van een rolsteiger. Het materieel is van Altrex en gebouwd volgens EN 1004 in belastingklasse 3, wat neerkomt op 200 kilo per vierkante meter platform. Twee personen met materiaal blijven daar in de praktijk onder, mits je het gewicht spreidt. Zet gereedschap dat je even niet gebruikt aan de kant waar je niet loopt.

Stabilisatoren en verankering op dakkapelhoogte

Op zes tot negen meter werkhoogte is een steiger niet meer iets wat je even neerzet. De opbouwinstructie schrijft voor vanaf welke hoogte stabilisatoren verplicht zijn en wanneer je daarnaast aan de gevel verankert. Houd die instructie aan, ook als de steiger stabiel voelt; het gaat om wat er gebeurt als er wind opsteekt terwijl jij aan het werk bent.

Verankering betekent dat de steiger op vaste punten met de gevel wordt verbonden. Bij een woning kan dat vaak aan een kozijn in plaats van in het metselwerk, wat schade voorkomt. Plan de punten voordat je begint met bouwen, want achteraf verankeren betekent dat je een deel weer moet afbreken. Noteer waar de punten komen op een schets van de gevel, dan weet je bij het afbreken ook waar je moet afwerken.

De volledige aanpak staat in de gids over stabiliseren en verankeren. Let er ook op dat de stabilisatoren ruimte innemen op de grond: een fietsenschuur, een heg of een regenton op de verkeerde plek dwingt je soms tot een andere opstelling of een smaller model. Ruim die plekken vooraf leeg, want een stabilisator die schuin staat, doet zijn werk niet.

Met twee personen op het platform werken

Dakkapelwerk doe je zelden alleen, en dat verandert de manier waarop je de steiger inricht. Spreek af wie waar staat en houd een looproute vrij over de lengte van het platform. Alles wat op de vloer ligt terwijl je met een paneel manoeuvreert, is een struikelrisico op zeven meter hoogte. Ruim gereedschap dat je even niet gebruikt meteen op in plaats van het te laten liggen. De volledige opbouwvolgorde staat in de gids rolsteiger opbouwen.

De opbouw zelf gaat ook sneller met z'n tweeën. Je bouwt de steiger zelf op met de meegeleverde handleiding en de instructievideo, want Steigertaxi levert niet opgebouwd en bouwt niet voor je op. De vaste volgorde is: onderstel waterpas, wielen op de rem, frames, schoren, platform met luik, en dan leuningen en kantplanken. Leg de onderdelen op volgorde naast de opstelplek voordat je begint, dan loopt de opbouw door.

Verplaats de steiger alleen met een leeg platform en zonder personen erop. Bij een dakkapel schuif je meestal een of twee keer op, bijvoorbeeld om de andere zijwang te bereiken. Zet daarna opnieuw waterpas en controleer of alle wielen weer op de rem staan. Bij een dakkapel die breder is dan het platform, plan je die verplaatsing meteen in je werkvolgorde in.

• Spreek vooraf af wie aan welke kant van het platform werkt
• Houd de looproute over de lengte van het platform vrij
• Leg zwaar materiaal in het midden en verdeel het over de lengte
• Verplaats alleen met een leeg platform en zonder personen erop
• Stel na elke verplaatsing opnieuw waterpas met de stelvoeten
• Controleer dat alle vier de wielen op de rem staan voordat je klimt

Planning: levertijd, huurdagen en het weer

Een dakkapel plaatsen loopt vrijwel altijd over meerdere dagen, al is het maar omdat het dak tussendoor dicht moet en de afwerking tijd kost. Reken daarom niet krap: laat de steiger staan tot de klus helemaal af is, inclusief het schilderwerk en het opruimen. De eerste huurdag betaal je het volle dagtarief en elke volgende dag nog maar 5 procent daarvan, dus extra dagen wegen licht.

Het weer is bij dakwerk een grotere factor dan bij gevelwerk. Een open dak en regen gaan niet samen, en bij harde wind stop je met werken op hoogte. Plan een reservedag in, zodat je niet met een half geopend dak zonder steiger komt te zitten. Moet het snel, kijk dan bij steiger huren met spoed. Houd er ook rekening mee dat een open dak 's nachts afgedekt moet blijven.

Bestel je voor 15:00 uur, dan wordt de steiger de volgende werkdag geleverd, in heel Nederland. De bedragen per regio staan bij de bezorgkosten, en de opbouw van de huurprijs vind je bij de kosten van een rolsteiger. In Amsterdam kun je op afspraak ook zelf ophalen aan het Zeeburgerpad 89. Geef bij het bestellen door waar de chauffeur kan lossen, dan hoeft er ter plekke niet gezocht te worden.

Afwerken en schilderen vanaf dezelfde steiger

De steiger die je voor het plaatsen gebruikt, is precies de steiger die je daarna nodig hebt voor de afwerking. Het schilderen van de zijwangen, het aanbrengen van kit langs het kozijn en het controleren van het lood gebeuren op dezelfde hoogte. Laat hem dus staan tot dat werk klaar is in plaats van hem twee keer te laten komen.

Voor het schilderwerk zelf is de toepassingspagina dakkapel schilderen het startpunt, en voor de plaatsing zelf staat alles bij elkaar op een dakkapel plaatsen. Denk er ook aan dat verf droogtijd nodig heeft tussen de lagen; dat zijn dagen waarop de steiger blijft staan maar er weinig gebeurt. Plan die dagen mee in je huurperiode, zodat je voor de laatste laag geen nieuw materieel nodig hebt.

Wie tegelijk de goot of de boeidelen wil aanpakken, doet dat het handigst in dezelfde huurperiode. Je staat er toch al, de opbouw is al gesteld en verankerd, en verplaatsen langs de gevel kost een paar minuten per positie. Ook het schoonmaken van de goot of het vervangen van een boeideel is dan een kwestie van opschuiven. Voor dat werk kijk je bij boeidelen schilderen.

Afbreken, inleveren en de borg terugkrijgen

Afbreken gaat in omgekeerde volgorde van opbouwen: eerst kantplanken en leuningen, dan het platform, dan de schoren en frames, en als laatste het onderstel. Geef losse onderdelen naar beneden aan in plaats van ze te laten vallen, ook al gaat het om een lichte schoor. Leg alles op één stapel bij elkaar op de plek waar de chauffeur kan laden.

Tel bij het afbreken de onderdelen na aan de hand van de lijst die je hebt gekregen. Eén kantplank die in de tuin blijft liggen, houdt de afwikkeling van je borg op. De praktische kant staat in de gids over een rolsteiger afbreken en inleveren. Berg kleine onderdelen zoals kantplanken en luikplaten apart op, want die raken tijdens een klus het snelst zoek.

De borg krijg je binnen één werkdag na retour volledig terug als de steiger compleet en onbeschadigd is. Voor de RS51 en RS52 is dat bij bezorgen 500 euro; de bedragen voor de andere modellen en voor zelf afhalen staan op de pagina over de borg. Twijfel je over de maat of de opstelling, stuur dan een foto via WhatsApp.