Schoorsteen onderhouden? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor een onderhoudsbeurt aan de kop pak je de RS52, het brede model van 135 cm dat in de verhuur tot 14,2 meter opgebouwd kan worden. Voor deze klus blijft het bij 8 tot 12 meter. Die breedte heb je nodig omdat er van alles meegaat wat blijft liggen terwijl je werkt: een staalborstel, een kitpistool, een rol gaas, een schroevendraaierset en een emmertje voegmortel. Je pakt ze om beurten op, dus alles moet binnen handbereik blijven liggen. Welke uitvoeringen er verder klaarstaan, bekijk je op de pagina met rolsteigers uit de verhuur.

De 245 cm dek die je daarbij krijgt, gebruik je bij dit werk anders dan bij vlakwerk. Je schuift er niet mee langs een gevel, maar je zoekt binnen die lengte de plek waar je het beste zicht op een zijde van de kop hebt. Werk je met zijn tweeën, dan is dat prettig: de een houdt het nieuwe gaas op zijn plaats terwijl de ander schroeft, zonder dat iemand op de rand hoeft te gaan staan.

Loopt de route naar de goede gevel door een steeg of over een smal pad, dan kom je uit bij de RS51 met zijn 75 cm. Hetzelfde werk lukt daar prima op, alleen leg je minder naast je neer en klim je vaker naar beneden voor iets wat je vergeten bent. Weeg dat af tegen het aantal keren dat je bij een schoorsteenbeurt van standplaats wisselt, want die klimmetjes tellen op. Voor binnenwerk zijn er andere modellen; voor een kop op het dak is dit de ondergrens.

Bij onderhoud aan een schoorsteen ligt je hoogste punt boven de dakrand: de bovenste steen of de rand van de kap, want daar moet je met een borstel en een schroevendraaier bij kunnen. Dat is dus hoger dan de goot, waar de meeste andere dakklussen ophouden, en het scheelt zomaar een hele opbouw in wat je reserveert. Bij twee bouwlagen betekent dat een bereik tussen 8 en 12 meter. Welke opbouwen daarbij horen, zie je bij tien meter werkhoogte.

Van bereik naar vloer reken je met ongeveer 2 meter reikhoogte boven op de platformhoogte, maar houd er rekening mee dat je bij een kop niet recht omhoog werkt. Je staat opzij van het object en reikt schuin naar voren, en daardoor kom je minder ver dan dat rekensommetje suggereert. Kies dus liever een opbouw waarbij de bovenste stenen ongeveer op borsthoogte uitkomen dan een waarbij je er nog net bij kunt. Dat verschil van een halve meter bepaalt of je een uur prettig werkt of een uur staat te rekken.

Te laag huren wreekt zich juist bij dit werk. Voegen nalopen met opgeheven armen gaat een kwartier goed, en daarna ga je slordig kijken en slordig vullen; precies de plekken die je overslaat, komen over drie jaar terug. Meet daarom van de grond onder je wielen tot de bovenkant van de kap, en tel een aflopend pad of een verzakte tegel mee. Voor een dak dat begint boven de tweede verdieping huur je een opbouw ruimer dan je vanaf de straat zou inschatten.

Dit is bij schoorsteenonderhoud de lastigste vraag, want een kop heeft vier zijden en jouw opstelling staat er maar aan een. Loop voor je reserveert om het huis heen en bepaal welke gevels dicht genoeg bij de schoorsteen liggen om er vanaf te kunnen werken. Bij een tussenwoning met de kop op de scheidingsmuur zijn dat er meestal twee: de voorkant en de achterkant. De zijkanten van de kop bereik je dan schuin, of niet.

Per standplaats geldt daarna het gewone verhaal: vlakke grond onder de wielen, ruimte voor de stabilisatoren die naar buiten staan, en geen container of schuurtje precies op de plek waar je moet zijn. Achter het huis is die grond vaker zacht dan aan de straat, dus houd stelplaten of stevige planken achter de hand. Een wiel dat na een natte nacht een centimeter wegzakt, zet je hele opstelling scheef. Hoe je een opstelling stevig krijgt op een ondergrond die meegeeft, staat in de uitleg over stabiliseren.

Reken erop dat wisselen van kant tijd kost. Verrijden langs dezelfde gevel gaat vlot, maar van de voorkant naar de achterkant betekent bij de meeste huizen afbreken, dragen en opnieuw opbouwen. Dat is een dagdeel per keer, en het is de belangrijkste reden dat een schoorsteenbeurt meer huurdagen vraagt dan je op grond van het werk zelf zou schatten. Wie dat overslaat in zijn planning, staat op de laatste dag te haasten of moet een kant laten zitten. Bekijk daarom vooraf welke kanten echt nodig zijn.

Het werk aan een zijde is in een paar uur gedaan: afborstelen, voegen nalopen, een uitgesleten stuk bijwerken, de kap en het gaas nakijken en waar nodig vastzetten. Tel je daar het opbouwen, het omzetten naar de volgende kant en het afbreken bij op, dan sta je al snel op drie tot vier huurdagen. Wie alleen de voorkant nakijkt en verder niets, komt met twee dagen toe. Het is dus niet de omvang van het werk die je huurperiode bepaalt maar het aantal kanten dat je wilt aanpakken.

In die periode zitten wachtmomenten. Nieuwe voegmortel of een kitnaad wil rustig uitharden voordat er regen op komt, en bij vorst begin je er niet aan. Ook een schoorsteenveger die dezelfde week langskomt, kan een dagdeel kosten waarin jij niet omhoog kunt. Plan een onderhoudsbeurt daarom in het najaar of het vroege voorjaar, en houd rekening met een dag waarop het weer je tegenhoudt. Dat is geen verloren dag zolang je hem vooraf hebt ingeboekt in plaats van achteraf te moeten bijvragen.

Ruimer boeken is bij deze klus goedkoop. Het eerste etmaal telt tegen het volle tarief en op alle dagen erna zit 95 procent korting, dus de dag waarop je door de regen niets doet, kost je weinig. Wat wel duur uitpakt is een tweede transportrit omdat je halverwege moest stoppen, want dan betaal je opnieuw voor brengen en halen en bouw je alles nog een keer op. Zet je einddatum dus achter de kant die je als laatste wilt doen. Hoe je zo'n periode inschat, lees je in het stuk over huurdagen.

Begin elke standplaats met kijken en pas daarna met werken. Ga de voegen langs met een schroevendraaier: waar de punt zo naar binnen zakt, is de voeg toe aan bijwerken. Borstel de kop af zodat je ziet wat er onder het mos zit, en let op stenen die verkleuren omdat ze vocht opnemen. Wat je vandaag niet aanpakt, noteer je voor de volgende beurt, met een foto erbij zodat je over drie jaar weet waar je moet kijken.

De kap en de vogelwering vragen daarna hun eigen aandacht. Controleer of de kap nog vast en waterpas op de kop staat, of de bevestiging niet is doorgeroest en of het gaas nog dicht is; een gat waar een vogel doorheen kan, betekent een nest in je kanaal. Neem nieuw gaas, roestvaste schroeven en kit in een emmer mee omhoog en hang die aan de leuning, zodat je vloer vrij blijft om op te staan.

Wat je vanaf een rolsteiger niet doet, is het dakvlak op stappen om de verre zijde te halen. Kom je er schuin niet bij, dan verplaats je de opstelling of laat je die kant voor wat hij is tot een volgende keer. Zit er voegwerk bij waar beitel en hamer aan te pas moeten komen, dan heet dat geen onderhoud meer en verandert ook je huurperiode. Wat daarbij komt kijken, lees je bij schoorsteenherstel met beitel en specie.

De onderdelen komen los bij je aan, nageteld en compleet, en bij deze klus blijven ze niet op een plek liggen. Omdat je onderweg omzet naar een andere gevel, kies je een verzamelplek waar de stapel tussendoor kan staan zonder de doorgang naar achteren te blokkeren. Rond je de boeking op een werkdag af voordat de klok 15:00 uur passeert, dan wordt er de eerstvolgende werkdag geleverd. Dat is handig als je een beurt wilt inplannen zodra het weer een week meezit.

De dag van bezorging en die van ophalen bepaal je zelf bij het reserveren, en bij deze beurt kies je ze met het weerbericht ernaast. Voor onderhoud aan de schoorsteen zet je de bezorging een dag voor je eerste werkdag, want het opbouwen van een hoge opstelling kost met twee personen een dagdeel. Dat opbouwen, het omzetten naar elke volgende kant en het afbreken zijn jouw werk; handleiding en video wijzen de weg. Hoe die volgorde loopt, staat in het stappenplan voor opbouwen.

Is de laatste zijde klaar, dan haal je de opstelling uit elkaar en zetten wij hem weer op de bus. Wacht daarmee tot je verse voegen en kitnaden een nacht hebben gehad, zodat je er niet met een frame langs schuurt. Tel de delen terwijl je stapelt, dan blijft er niets tussen de struiken in de achtertuin liggen. Het transport heen en terug kent per provincie een vast tarief; dat lees je na bij de kosten van bezorging.

Wat je huurt valt onder belastingklasse 3 van EN 1004, waarmee de vloer per vierkante meter 200 kg mag hebben. Bij schoorsteenonderhoud kom je daar dichterbij dan je zou denken zodra er twee mensen boven staan met een emmer water, een emmer mortel en een kist gereedschap ernaast. Verdeel dat gewicht en zet niet alles in een hoek bij elkaar. Meer over wat die klasse betekent, lees je bij de uitleg over deze steigernorm, inclusief het verschil met lichtere klassen.

Boven de nok staat bijna altijd meer wind dan beneden aan de gevel, en dat merk je met een plaat gaas in je handen. Stop bij harde vlagen en werk niet door met natte handschoenen aan een kap die je moet vasthouden. De vaste regels gelden onverkort: eerst de wielen vastzetten en dan pas omhoog, nooit iemand of iets aan boord terwijl je verrijdt, en bij iedere nieuwe standplaats de stabilisatoren weer netjes afstellen. Bij dit werk wissel je vaak, dus die controle keert steeds terug.

Denk tot slot aan wat er naar beneden kan vallen. Bij onderhoud aan een kop komt er gruis, mos en oud gaas los, en dat belandt op de plek waar je ladderopstap staat of waar iemand langsloopt. Leg een zeil neer, zet de doorgang eronder af en gooi niets naar beneden, ook geen los stukje mortel. Laat de emmer met afval liever aan een touw zakken. Welke afspraken er verder gelden, vind je terug in het artikel over veilig werken op hoogte.