Schoorsteen repareren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Repareren aan een schoorsteenkop is sjouwwerk in het klein. Naar boven gaan een hakbeitel, een klopboor of hamer, een bak aangemaakte specie, een voegspijker en een lege emmer waarin het uitgehakte voegwerk verdwijnt. Bij dat gezelschap hoort de brede Altrex RS52, die 135 cm tussen de staanders meet. Een rolsteiger huren voor schoorsteenherstel gaat dan ook vooral over vloeroppervlak: alles hoort naast je te passen zonder dat je er telkens overheen moet stappen. De maten van alle rolsteigers uit de verhuur staan online naast elkaar.

De smalle RS51 van 75 cm haalt dezelfde hoogtes, maar zet je voor een keuze: of de kuip specie staat naast je, of de emmer met puin. Bij voegwerk grijp je afwisselend naar allebei, en zodra er iets weg moet levert dat een gang omlaag op. Neem die smalle uitvoering alleen als de doorgang naar de achterkant van je huis niets breders doorlaat. Meet die poort of dat tuinpad op voordat je iets vastlegt, want een set van 135 cm wringt zich daar niet doorheen.

De overige uitvoeringen komen bij dit werk niet in aanmerking. De kamersteiger RS44 blijft steken op 3 tot 4 meter en is bedoeld voor binnen, waar hij vanaf ongeveer 70 cm door een binnendeur rolt. De MiTower draagt een persoon en reikt tot 6,2 meter, wat voor een lamp of een luifel volstaat maar niet voor een kop boven de nok. De RS52 laat zich daarentegen doorbouwen tot 14,2 meter, ruim over het dak van een gewone rijtjeswoning heen.

Het meetpunt ligt bij deze klus hoger dan bij welke gevelklus dan ook: niet de goot en niet de nok, maar de bovenste steen van de kop. Daar hak je de laatste voeg uit, dus daar wil je met je schouders bovenuit komen. Twee verdiepingen plus een kop leveren een bereik op dat van 8 tot 12 meter werkhoogte loopt, afhankelijk van hoever de schoorsteen boven de pannen uit torent. De vloer hangt dan op 6 tot 10 meter, want boven de platformhoogte telt ongeveer 2 meter reikhoogte mee. Vergelijk desnoods met tien meter werkhoogte.

Je begint te meten op het maaiveld waar de wielen straks staan, en dat vlak valt bijna nooit samen met je voordeurdrempel. Achtertuinen liggen dikwijls een halve meter lager dan het trottoir, terwijl een opgehoogd terras juist in je voordeel werkt. Weet je niet hoever de kop uit steekt, ga dan aan de overzijde staan en houd hem naast het raam van de tweede verdieping of naast een dakkapel. Een halve meter misrekenen betekent hier al gauw een hele opbouwlaag verschil.

Te laag reserveren voel je bij hakwerk meteen in je schouders. Kom je met je hoofd net onder de bovenrand uit, dan sla je met de beitel boven je gezichtshoogte, valt het gruis in je kraag en blijft de bovenste voegrij ongelijk. Juist die bovenste rij heeft het meeste weer gehad en verdient dat je er recht voor staat. Een opbouwlaag extra huren kost een half uur montagewerk; opnieuw moeten reserveren omdat je niet bij de kop kwam, kost je een week planning.

De kop staat boven op het dak en de rolsteiger komt op de grond, en die twee liggen zelden op een lijn. Zet hem daarom langs de gevel waar de schoorsteen het dichtst bij de dakrand uitkomt: bij een kopgevel is dat de zijkant, bij veel tussenwoningen de achterkant. Staat de kop pal midden op een schuin dakvlak, dan reikt geen enkele rolsteiger daar zinnig bij en heb je ander materieel nodig. Bekijk dat vooraf, desnoods met een foto vanaf de overkant van de straat.

Onder de vier poten hoort vlakke, dragende grond, met rondom meer ruimte dan de opstelling zelf inneemt omdat de stabilisatoren schuin naar buiten wijzen. In een achtertuin komt dat er meestal op neer dat je eerst tegels bijlegt of een stevige plank onder een voet schuift. Kijk daarna wat er langs die gevel in de weg staat: een berging, een regenton, een uitbouw of een conifeer die net te breed is uitgegroeid. Over een aanbouw heen werken lukt hier niet.

Houd ten slotte de strook onder je werkvlak leeg. Uithakken geeft vallend gruis, hoe voorzichtig je ook te werk gaat, en een steen die je verkeerd beetpakt komt met vaart beneden aan. Zet er dus geen fietsen, tuinstoelen of auto's neer en waarschuw de buren wanneer jullie een gedeeld pad of een gemeenschappelijke tuin hebben. Belandt een deel van de opstelling op de stoep of in een parkeervak, informeer dan vooraf bij de gemeente wat daar is toegestaan.

Voor een gewone kop op een rijtjeswoning zijn drie tot vier huurdagen realistisch. Het eerste dagdeel verdwijnt in het opbouwen en in het van dichtbij bekijken van de kop, want pas op een meter afstand zie je welke voegen werkelijk los zitten en welke stenen bewegen. Daarna volgt het uithakken, stoffig werk dat trager gaat dan gedacht, en pas op schone, natgemaakte voegen begin je met invoegen. Moeten er stenen terug, dan schuift alles nog een halve dag op.

Er zitten wachtmomenten in die je met harder werken niet inhaalt. Specie wil niet in de brandende zon en evenmin in de stromende regen, en na het invoegen moet de kop rustig doorharden voordat je hem afwerkt of afdekt. Vriest het, of staat er op tien meter een stevige wind, dan verschuif je een dagdeel. Prik je einddatum daarom op het moment waarop je zeker klaar bent, niet op het moment waarop het theoretisch kan.

De opbouw van het tarief werkt daarbij in je voordeel. Alleen over de eerste 24 uur reken je vol af; iedere dag die je daar achteraan hangt kost 95 procent minder. Een uithardingsdag reserveren merk je dus amper, terwijl te krap boeken betekent dat de bus voorrijdt terwijl de bovenste voegen nog open liggen. Wat een opbouw per hoogte en per uitvoering kost, staat inclusief btw bij de tarieven voor het huren, zodat je die dag extra van tevoren kunt inschatten.

Met 245 cm platformlengte heb je langs een schoorsteenkop meer vloer dan kop, en dat betekent dat je per opstelling twee zijden compleet kunt afwerken. Hak eerst beide zijden helemaal uit, borstel ze schoon en maak ze nat, en vul ze daarna in een ronde. Zo staat er nooit specie te verstijven terwijl jij nog aan het beitelen bent. Voor de resterende twee zijden verrijd je de opstelling, het liefst aan het begin van een dagdeel en niet middenin verse mortel.

Neem in een keer mee wat boven nodig is: beitel, hamer, borstel, kwast, water en een bescheiden hoeveelheid aangemaakte specie. Kleine porties werken hier beter dan een volle kuip, want die kuip wordt boven geen kilo lichter en moet uiteindelijk ook weer omlaag. Het uitgehakte gruis gaat in een emmer die je aan een touw langs de staander laat zakken. Over de rand kieperen lijkt sneller, maar dan sta je daarna het grind of het gras uit te zoeken.

Waar bijna iedereen zich op verkijkt is het aantal keren dat je de ladder in duikt. Een vergeten troffel, water bijvullen, een steen die alsnog vervangen moet worden: bij schoorsteenherstel ga je zo tien keer op en neer. Richt beneden dus een vaste hoek in met alles wat je nodig kunt hebben en hang je emmers al klaar voordat je opstapt. Pak je meteen de aansluiting op de pannen mee, kijk dan bij het vervangen van loodslabben wat dat aan hoogte vraagt.

De rolsteiger arriveert als getelde set losse onderdelen, compleet en niet opgebouwd. Wijs van tevoren aan waar die stapel neer mag, want de strook langs de gevel raakt bij deze klus al bezet door je kuip, je zakken specie en de emmers met puin. Een oprit of een hoek van de voortuin bevalt beter dan het looppad dat je straks tien keer per uur neemt. Bestel je op een gewone werkdag met de klok nog voor 15:00 uur, dan heb je de set een werkdag later in je tuin liggen.

Twee data vul je bij het reserveren zelf in: die van de levering en die van het ophalen. Bij metselwerk raadpleeg je daarvoor eerst de buienradar. Laat de onderdelen bij voorkeur een dag voor je eerste hakdag brengen, zodat je rustig opbouwt en kunt beginnen zodra het droog blijft. Opbouwen hoort bij jouw deel van de afspraak: dat doe je met de handleiding ernaast en de opbouwvideo op je telefoon. Twee mensen zijn daar een dagdeel zoet mee.

Zit het werk erop, dan schroef je de opstelling los en stapel je buizen en vloeren netjes op de oprit; wij komen langs om alles weer in te laden. Spoel vloeren en buizen af voordat gemorste specie steenhard wordt, want opgedroogde mortel bikken kost meer moeite dan het voegwerk zelf. Natellen doe je tijdens het afbreken, zo merk je of er geen schoor in het gras blijft liggen. Wat het rijden in jouw provincie kost, staat bij de bezorgkosten per provincie vermeld, zodat je dat bedrag meteen in je begroting meeneemt.

De vloer waarop je straks staat valt onder EN 1004 in belastingklasse 3: iedere vierkante meter mag 200 kg dragen. Bij schoorsteenherstel kruip je daar dichter naartoe dan bij schilderwerk, omdat twee man samen met een bak specie, een emmer nat gruis en een aangebroken zak cement hard optellen. Spreid dat gewicht dus uit over de vloer in plaats van het bij een van de leuningen op te stapelen, en laat volle emmers zakken zodra ze zwaar worden.

Aan de gewone regels verandert een schoorsteen niets. Zet de wielremmen vast voor je de eerste sport neemt, schuif de steiger alleen op als de vloer helemaal leeg is, en ga naar beneden zodra het echt begint te waaien. Boven de dakrand staat meer wind dan beneden op straat, wat je meteen voelt met een emmer aan je onderarm. Controleer na iedere verplaatsing of alle vier de stabilisatoren opnieuw uit staan en werkelijk op de ondergrond drukken, ook wanneer je maar een halve meter opzij bent geschoven.

Een gevaar hoort alleen bij deze klus: de schoorsteen zelf deugt niet. Je staat er nu juist omdat er stenen los zitten en het voegwerk uit elkaar valt, dus gebruik de kop nooit als handvat, als steunpunt of als bevestiging voor een lijn. Stap vanaf de vloer evenmin het pannendak op om er nog net bij te kunnen, want dakpannen zijn niet gemaakt om jouw gewicht te dragen. Hoe je verder veilig blijft staat bij de regels voor werken op hoogte.