Schoorsteenkap vervangen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Bij vervangen liggen er op zeker moment twee platen boven: de oude die je net hebt losgemaakt en de nieuwe die nog moet passen. Daarom valt de keuze op de RS52 van Altrex, met 135 cm tussen de leuningen en een vloerlengte van 245 cm. Daar kun je de oude kap wegleggen zonder dat hij in de weg ligt terwijl je de kop schoonmaakt en de gaten controleert. Een steiger huren voor een schoorsteenkap draait bij deze klus dus om tijdelijke opslag op hoogte.

De smalle RS51 van 75 cm is voor het monteren van een lichte kap nog te doen, maar bij vervangen wringt het. Je moet dan de oude plaat meteen naar beneden brengen voordat je verder kunt, en dat kost een extra ronde met een touw op het verkeerde moment van de dag. Kies smal alleen wanneer de doorgang naar de achterkant je dwingt, en meet dan eerst het smalste punt op. Beide breedtes vind je terug bij het aanbod aan rolsteigers dat je kunt huren.

De kleinere modellen komen bij een kop op het dak niet in de buurt. Een kamersteiger RS44 stopt bij 3 tot 4 meter werkhoogte en is gemaakt voor binnenklussen, met een breedte die vanaf ongeveer 70 cm al door een binnendeur kan. De MiTower gaat tot 6,2 meter en draagt een persoon, wat bij een zware betonnen kap sowieso te weinig is om veilig te werken. De RS52 is met zijn bereik tot 14,2 meter de enige uit de verhuur die je hier serieus kunt inzetten.

Meet niet tot de bovenkant van de oude kap, maar tot de bovenste steen van de kop eronder. Die kap gaat er immers af, en daarna moet je de rand kunnen schoonmaken, de gaten kunnen bekijken en de nieuwe plaat kunnen stellen. Twee bouwlagen brengen je daarmee in de buurt van 8 tot 12 meter werkhoogte, waarbij het platform tussen 6 en 10 meter komt te hangen. Je telt bovenop de platformhoogte immers nog ongeveer 2 meter reikhoogte, en die extra meters bepalen waar je handen uitkomen.

Neem bij deze klus liever een halve laag meer dan minder. Om de oude bevestiging vrij te leggen moet je namelijk onder de rand van de plaat kunnen kijken, en dat lukt niet als je er van onderaf tegenaan staat te turen. Sta je iets hoger, dan zie je meteen of de poten ingemetseld zitten, of er beugels omheen lopen en of er ergens kit is gebruikt. Op de pagina over tien meter werkhoogte staat welke opbouw daarbij past en hoeveel delen dat kost.

Het meetlint begint op de grond waar de wielen komen, niet op de dorpel of het terras. Ligt je achtertuin lager dan de straat, reken dat hoogteverschil dan mee bij het bestellen van je opbouw. Bij een woning waarvan de schoorsteen boven de tweede verdieping uitkomt, zit je vrijwel altijd in het bovenste deel van het bereik. Kom je te kort, dan hangt de oude plaat op borsthoogte terwijl je hem moet laten kantelen, en dat wil je met een zware kap niet meemaken.

De standplaats hangt af van waar de schoorsteen door het dak steekt. Kom je er via de kopgevel bij, dan staat de opstelling langs de zijkant; bij een tussenwoning is dat meestal de achtertuin. Steekt de kop midden uit een schuin dakvlak omhoog, dan kom je er vanaf een rolsteiger niet bij en levert het huren van welke opbouw dan ook niets op. Bekijk dat eerst van een afstand, bijvoorbeeld vanaf de overkant of vanuit een raam aan de andere kant van de straat.

Onder de opstelling wil je vlakke, dragende grond, met aan alle kanten ruimte voor de stabilisatoren. Reserveer daarnaast een plek waar de oude schoorsteenkap terechtkomt zodra hij beneden is: een aanhanger, een kruiwagen of een stuk zeil op het gras. Zonder die plek belandt een zware, vuile plaat midden op je terras of tegen de gevel, en dan sta je hem later alsnog te verslepen. Denk ook alvast na over de afvoer, want zo'n plaat past zelden in een kofferbak.

Houd de strook onder de steiger helemaal leeg zolang de oude kap nog vastzit. Er komen brokken mortel naar beneden zodra je de bevestiging vrijhakt, en soms schiet er een stuk cement mee tot ver buiten de opstelling. Zet er geen fietsen of tuinstoelen neer, laat kinderen er niet spelen en waarschuw de buren wanneer jullie een gedeelde tuin of een smal pad hebben. Komt een poot op het trottoir terecht, vraag dan bij je gemeente na wat daar is toegestaan.

Twee tot drie huurdagen is bij deze klus een verstandige inzet. Opbouwen vult een dagdeel, het losmaken van de oude schoorsteenkap kost een uur wanneer de bouten meewerken en een halve dag wanneer alles is vastgeroest. Daarna komt het schoonmaken van de kop, het herstellen van wat je tegenkomt en pas als laatste het plaatsen en stellen van de nieuwe plaat. Die volgorde laat zich slecht indikken en helemaal niet haasten, zeker niet op tien meter boven de tuin.

De onzekerheid zit in wat je onder de oude schoorsteenkap aantreft. Losse stenen, een verweerde afdeklaag of een gat waar water door naar binnen liep, betekenen dat er eerst gemetseld of gesmeerd moet worden voordat de nieuwe kap erop kan. Verse mortel wil bovendien uitharden voor je er iets zwaars op zet, en dat kost een nacht of langer. Reken daarom op minstens een extra dag speling, ook als je denkt dat de klus binnen een ochtend geklaard is.

Die speling is te betalen omdat elke dag na het eerste etmaal 95 procent goedkoper uitvalt. Een dag extra achter je planning zetten kost daardoor veel minder dan opnieuw laten bezorgen en opnieuw opbouwen omdat de oude schoorsteenkap tegenviel. Zet je ophaaldag dus achter de dag waarop je denkt gereed te zijn, en niet op diezelfde dag. Elk tarief staat met btw erbij vermeld bij de huurprijzen per model, zodat je die afweging vooraf met echte bedragen kunt maken.

Begin met kijken in plaats van trekken. Loop de vier zijden langs en zoek uit hoe de kap vastzit: op poten met bouten, met beugels om de kop, of met poten die in het metselwerk zijn gemetseld. Draai bouten los in plaats van ze los te wrikken en slijp ze door wanneer ze vastzitten. Zitten de poten ingemetseld, hak de mortel er dan omheen weg. Trekken aan een vastzittende kap neemt de bovenste stenen mee, en dan heb je er een metselklus bij.

Ligt de kap los, dan gaat hij gecontroleerd naar beneden en niet over de rand. Knoop er een touw omheen, kantel hem voorzichtig op de vloer en laat hem langs de buitenzijde zakken terwijl iemand beneden begeleidt en de zone in de gaten houdt. Een betonnen plaat weegt tientallen kilo's en breekt bij een val in scherven die alle kanten op vliegen. Neem de tijd voor dat ene moment, want dit is het gevaarlijkste kwartier van de hele klus aan de kop.

Daarna komt het deel dat je vooraf niet kon plannen: schoonmaken en beoordelen. Borstel de kop af, kijk of de bovenste rollaag nog vastligt, controleer of er water in de kanalen liep en herstel wat los zit voordat de nieuwe schoorsteenkap erop gaat. Precies hierin verschilt vervangen van het plaatsen van een eerste kap, waar je op een kop begint die je vooraf al hebt kunnen opmeten en beoordelen vanaf dezelfde steiger. Hier weet je het pas als de plaat beneden ligt.

Je ontvangt de steiger als een complete, getelde stapel losse onderdelen; opgebouwd afleveren zit niet in het aanbod. Kies een plek voor die stapel die niet samenvalt met de plek waar de oude schoorsteenkap straks belandt, want die twee dingen tegelijk op de oprit werkt niet. Reserveringen die doordeweeks binnen zijn voordat de klok 15:00 uur aanwijst, leveren wij de eerstvolgende werkdag uit. Plan de bezorging het liefst nadat de nieuwe kap bij je is afgeleverd, dan hoef je niets te stallen.

Het opbouwen blijft jouw taak, met de handleiding erbij en de opbouwvideo binnen handbereik. Twee personen hebben daar een dagdeel voor nodig, inclusief het uitzetten van de stabilisatoren en het controleren van de leuningen rondom het platform. Doe dat niet op dezelfde ochtend waarop je de oude kap wilt losmaken, want dan begin je aan het zwaarste deel van de klus met een halve dag werk in je armen. Een aparte opbouwdag is hier geen luxe maar planning.

Na afloop breek je de steiger weer af, tel je de delen na en zet je alles klaar op de afgesproken plek, en daarna komen wij het weer halen. Kijk voor het zover is of er geen slijpstof of cementresten op de vloeren zijn achtergebleven van het losmaken van de oude schoorsteenkap. Een emmer water en een borstel volstaan daarvoor, mits je het niet laat indrogen. Wat het brengen en ophalen per provincie kost, lees je terug bij de bezorgkosten, inclusief btw.

Belastingklasse 3 uit EN 1004 staat 200 kg toe op iedere vierkante meter, en dat is de klasse waarin deze vloeren vallen. Bij vervangen is dat relevanter dan bij ander werk, want er ligt op enig moment een oude betonplaat naast een nieuwe kap, met twee personen en een kist gereedschap ertussen. Breng de oude plaat daarom naar beneden voordat je de nieuwe naar boven haalt, in plaats van beide tegelijk op de vloer te laten liggen wachten.

Wind speelt bij twee losse platen dubbel op. Zowel de oude als de nieuwe schoorsteenkap vangt als een zeil zodra je hem kantelt, dus stel het los- en vastzetten uit bij harde wind en laat de platen tot dat moment plat liggen. Verder gelden de bekende afspraken: eerst de remmen vast en dan pas omhoog, geen mens en geen materiaal op de vloer wanneer je de steiger verrolt, en na elke verplaatsing de stabilisatoren opnieuw uitzetten en nalopen voordat je opstapt.

Het grootste gevaar bij dit werk is de kop zelf. Een schoorsteenkap die twintig jaar heeft vastgezeten, kan met metselwerk en al meekomen als je hem loswrikt, en dan valt er meer naar beneden dan alleen een plaat. Werk daarom altijd vrijmakend en nooit trekkend, en houd de zone eronder leeg zolang je bezig bent met de bevestiging. De algemene regels staan bij veilig werken op hoogte, inclusief wat je bij wind wel en niet moet doen.