Schoorsteen inspecteren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor kijkwerk op deze hoogte is de RS52 van 135 cm breed het prettigst, ook al draag je nauwelijks iets omhoog. Je staat lang stil, leunt met je heup tegen de leuning en houdt een camera of telefoon met twee handen vast; op een smal dek word je dan onrustig. Er is bovendien plek voor een verrekijker, een blocnote en een spiegeltje aan een steel. Wat er verder in het aanbod zit, vind je op de overzichtspagina voor rolsteigers in de verhuur.

Ga je met zijn tweeën kijken, dan is die breedte helemaal welkom. Bij een inspectie wijst de een aan wat hem opvalt terwijl de ander fotografeert, en langs elkaar schuiven op 245 cm dek moet dan gewoon kunnen zonder dat iemand aan de leuning gaat hangen. Die dekmaat bepaalt ook hoe ver je zijwaarts kunt opschuiven om een andere hoek op de kop te krijgen zonder de hele opstelling te verrijden. Twee meter opzij levert bij een schoorsteen soms al een heel ander beeld op.

De smalle RS51 van 75 cm blijft een prima alternatief wanneer de enige route naar de goede kant van het huis via een steeg of een poort loopt. Je levert er wat bewegingsruimte mee in, maar je kijkhoek verandert er niet door. Een kamersteiger als de RS44 valt hier af: die reikt tot 3 a 4 meter en is voor binnenwerk gemaakt, en op die hoogte zie je van een schoorsteen niets. Voor kijkwerk aan een dak begint het pas te tellen boven de goot.

Bij dit werk meet je niet tot een punt waar je bij moet, maar tot een punt waar je overheen wilt kijken. Dat is de goot, en alles wat je daarboven huurt levert je een vlakkere blik op het dakvlak en dus meer zicht op de voet van de schoorsteen. Bij een woning van twee bouwlagen eindig je zo bij een bereik van 8 tot 12 meter. Wat zo'n opbouw inhoudt, staat op de pagina over tien meter werkhoogte.

Van bereik naar opbouw reken je met de vloerhoogte plus ongeveer 2 meter reikhoogte, alleen gebruik je die twee meter hier niet om te reiken maar om overheen te kijken. Wil je de kop echt van bovenaf beoordelen, dan zitten je ogen bij voorkeur ter hoogte van de dakrand of net daarboven, en dat scheelt al gauw een halve opbouw. Begin je meting op de bestrating onder de wielen, en tel een aflopende oprit of een verzakt tuinpad daarin mee.

Te laag huren is bij een inspectie zonde van de dag. Sta je met je hoofd onder de goot, dan zie je de onderste rij pannen en verder niets, en van de schoorsteen alleen de bovenste helft tegen de lucht. Je hebt dan wel gehuurd, gebouwd en afgebroken zonder antwoord op je vraag. Voor een woning met de nok boven de tweede verdieping kies je daarom aan de ruime kant. De frames voor die laatste meter wegen in de huurprijs nauwelijks, een verloren dag wel.

Zoek eerst uit waar de kop op het dak staat. Bij een tussenwoning staat hij vaak op de scheidingsmuur en dus vlak bij de zijkant; bij een vrijstaand huis nogal eens midden op de nok. Hoe verder van de dakrand, hoe schuiner je erop kijkt en hoe minder je van de onderste stenen ziet. Zet je opstelling dus op de gevel die het dichtst bij de schoorsteen ligt, ook als dat de minst handige kant van het huis is.

Daarna komt de gewone vraag: kan de opstelling daar staan. Onder de voet wil je een vlakke ondergrond, en rondom moet er plaats zijn voor vier stabilisatoren die op dit bereik behoorlijk ver uitsteken. Een kijkplek die nergens past, is geen kijkplek. Let bij een zijgevel op de erfgrens, een schuurtje of een oprit van de buren, want de goede kijkplek ligt soms net op andermans grond. Voor een tuin die niet vlak ligt helpt de uitleg over een oneffen ondergrond.

Reken erop dat een volledig beeld twee standplaatsen kost. Vanaf de voorgevel zie je de voorkant van de kop en een deel van een flank; voor de andere flank rijd of bouw je om naar de zijkant. De achterzijde blijft in veel gevallen onzichtbaar, en dat is geen tekortkoming van je opstelling maar van de plek waar de schoorsteen staat. Neem dat mee in je planning voordat je een huurdag vastlegt, want een tweede opstelling kost je een dagdeel en geen half uur.

Kijken kost weinig tijd. Als de opstelling er eenmaal staat, ben je in een half uur klaar met de kop, de kap en het lood, foto's inbegrepen. Het opbouwen kost meer dan het inspecteren zelf, en dat is bij deze klus het enige wat je planning bepaalt. Voor een enkele schoorsteen aan een gewoon huis is een huurdag daarom vaak genoeg, zolang je die dag ook echt vrijhoudt voor opbouwen, kijken en weer afbreken. Ga er niet vanuit dat je er nog een boodschap tussen doet.

Twee dagen boeken is verstandig zodra je meer wilt zien dan een kant. Wil je van twee gevels kijken, dan bouw je tussendoor om, en dat kost een dagdeel extra. Ook het weer telt mee: bij regen op de lens en grijs licht op het metselwerk zie je een haarscheur eenvoudigweg niet. Een dag met scheve zon levert je veel meer op, en met een ruime reservering kun je die rustig afwachten in plaats van hem te forceren.

Financieel valt die tweede dag mee. Voor het eerste etmaal geldt het gewone tarief en daarna zakt iedere huurdag met 95 procent, zodat een reservedag in je huurprijs nauwelijks doorwerkt. Wat je juist wel voelt is een rit die opnieuw gemaakt moet worden omdat je te vroeg klaar dacht te zijn en de andere gevel toch nog wilde bekijken. Reserveer daarom met een dag speling en lever gerust eerder in. Hoe je zo'n korte periode inschat, staat in het stuk over het aantal huurdagen.

Wees eerlijk over wat zo'n opstelling je oplevert. Vanaf een rolsteiger langs de gevel zie je de kant van de kop die naar jou toe staat, meestal een flink deel van de twee flanken, en de bovenrand als je hoog genoeg staat. Wat je niet ziet is de achterzijde, het lood aan de dakkant en de bovenkant van de kap wanneer die boven je oogpunt uitkomt. Dat hoort erbij; het maakt je inspectie niet waardeloos, maar wel onvolledig.

Haal er daarom uit wat er in zit. Zoom in met je telefoon in plaats van dichterbij te willen komen, gebruik een spiegeltje aan een steel om achter de kap te kijken en maak per zijde eerst een overzicht en dan een detail. Noteer wat je ziet zolang je boven staat, want beneden weet je niet meer welke scheur bij welke hoek hoorde. Een tweede persoon die vanaf de straat met een verrekijker meekijkt, ziet vaak net het stukje dat jij mist.

Wat je in geen geval doet, is overstappen op de pannen om dat laatste stuk alsnog te bekijken. Een pannendak is geen looppad, je zakt door of je glijdt weg, en de rolsteiger die je huurt is bedoeld als werkplek aan de rand en niet als opstap naar het dakvlak. Kom je er zo niet uit, dan is het moment gekomen om iemand te laten kijken die met dakladders en zekering werkt. Dat is geen zwaktebod maar de grens van wat een rolsteiger je kan bieden.

Je krijgt de onderdelen los aangeleverd, nageteld en compleet, en die stapel moet even ergens kunnen liggen. Bij een inspectie is dat zelden een probleem, want je bouwt de boel meestal dezelfde ochtend nog op en dan is de stoep weer vrij. Rond je je reservering op een werkdag af terwijl de klok nog voor 15:00 uur staat, dan wordt er de eerstvolgende werkdag geleverd. Zo kun je een inspectie inplannen zodra je iets ziet wat je niet vertrouwt.

Welke dag er gebracht wordt en welke dag er gehaald wordt, geef je zelf op; bij kort huren leg je die het liefst rond een droge dag. Houd er rekening mee dat opbouwen bij deze hoogte met twee personen een dagdeel vraagt, terwijl het kijken een half uur duurt. Doe dat dus niet in je eentje aan het eind van de middag. De volgorde staat stap voor stap in het stappenplan voor de opbouw, met een instructievideo erbij.

Ben je klaar met kijken, dan demonteer je alles en zet je de delen bij elkaar; het ophalen doen wij. Neem eerst je foto's door voordat je afbreekt, want een vergeten hoek betekent anders opnieuw bouwen. Tel de delen na terwijl je stapelt, dan sta je niet later een schoor te zoeken in de heg. Voor het transport geldt per provincie een vast bedrag, en dat staat op de pagina over de kosten van brengen en halen.

Op de vloer mag per vierkante meter 200 kg staan, de grens die EN 1004 belastingklasse 3 noemt. Bij een inspectie gebruik je daar maar een fractie van, want verder dan een camera, een verrekijker en misschien een statief komt het niet. Toch is dat geen vrijbrief. Juist daarom is de verleiding groot om met zijn drieën tegelijk te gaan kijken; houd het bij twee. Wat die klasse betekent, legt de uitleg over de norm verder uit.

Het risico bij kijkwerk is niet gewicht maar houding. Je staat stil, je tuurt, en voor je het weet leun je over de leuning om net iets meer te zien. Doe dat niet: verplaats liever de opstelling een meter, ook al kost dat tien minuten. Rem de wielen voordat je opstapt, verrijd nooit terwijl er iemand boven staat en stel de vier stabilisatoren na elke verplaatsing opnieuw af voordat je weer omhoog klimt. Dat kost je bij elke kijkpositie een paar minuten.

Let daarnaast op wind en op wat er onder je gebeurt. Op twaalf meter staat er meer wind dan op straat, en een telefoon die uit je hand glijdt komt op de stoep terecht waar mensen langslopen. Gebruik een polskoord en berg losse spullen op voor je afdaalt. Verder gelden de gewone afspraken uit het stuk over veilig werken op hoogte, ook al sta je er maar een half uur op. Kort boven zijn maakt de hoogte niet minder hoog.