Dakventilator monteren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Neem voor deze montage de RS52, waarvan het loopvlak 135 centimeter breed is. De reden is simpel: er moet iets neergezet worden. Een dakventilator is een doos van tientallen centimeters met een kraag eraan, en daarnaast heb je een doorvoerplaat, een gatzaag, een accuboormachine, kitkokers en een haspel bij je. Op een krappe vloer staat dat allemaal in je looplijn. Welke uitvoeringen er nog meer klaarstaan, vind je op de pagina over rolsteigers huren, inclusief de opbouwen die per type mogelijk zijn.

Daar komt bij dat je dit werk vrijwel nooit alleen doet. Eén persoon houdt het toestel vast terwijl de ander de kraag uitlijnt of de kabel doorvoert, en dat moet naast elkaar kunnen zonder dat er iemand achteruit stapt. Op 135 centimeter is daar plek voor, inclusief de kist gereedschap tussen jullie in. De smalle uitvoering van 75 centimeter komt pas in beeld als je door een poort van minder dan een meter naar de achterkant moet.

Let erop dat het model iets anders is dan de opbouw. Het model zegt hoe breed en hoe lang je vloer wordt, de opbouw zegt tot welke hoogte je komt. Dezelfde RS52 kun je laag opbouwen voor een dakventilator op een garagedak en hoog voor eentje op een woonhuis, dus vink bij het reserveren allebei bewust aan. Wie alleen op het model let, staat op de eerste ochtend soms een meter tekort. De maten van elk type staan naast elkaar in de uitleg over afmetingen.

Het meetpunt is hier niet de plek waar de ventilator komt te zitten, maar de rand waar jij aan het werk staat. Zit de doorvoer een paar meter het dakvlak op, dan verandert dat niets aan de hoogte die je reserveert: je meet tot de goot of de dakrand naast je opstelling. Bij een woning van twee bouwlagen betekent dat een opbouw met een werkhoogte van 8 tot 12 meter, gemeten vanaf de bestrating waarop de wielen komen.

Die werkhoogte bestaat uit twee delen: de hoogte van de vloer waarop je staat plus ongeveer twee meter armlengte. Voor deze klus wil je dat de vloer relatief hoog uitkomt, want een dakventilator til je liever op heuphoogte over de rand dan boven je schouders. Een toestel met een kraag dat je met gestrekte armen omhoog moet duwen, gaat scheef hangen en schuurt langs de dakbedekking die je heel wilt houden. Reken dus terug van de goothoogte naar de vloerhoogte die je wilt, en neem liever de stand erboven dan die eronder.

Te laag reserveren wreekt zich dus in het zwaarste moment van de klus. Sta je een halve meter te laag, dan houd je twintig kilo boven schouderhoogte in balans terwijl je ook nog moet richten. Een stand hoger huren is bij het reserveren niet meer dan een vinkje; een beschadigde dakpan of een gescheurde kraag kost je een nieuwe rit naar de bouwmarkt. Bekijk bij twijfel wat er hoort bij een dakrand op de tweede verdieping voordat je kiest.

Anders dan bij werk langs de hele dakrand heb je hier één standplaats nodig, en die kies je met zorg. Zet de opstelling zo dicht mogelijk bij de plek waar de doorvoer komt, en aan de kant waar de kabel naar binnen loopt. Meestal is dat de achterzijde of de zijkant naast de uitbouw. Sta je aan de verkeerde kant, dan sleep je het toestel over het dak of trek je een kabel dwars door de woning.

Voor die ene plek gelden wel strengere eisen dan wanneer je vaak verzet. Hij moet vlak zijn, dragend blijven na regen en genoeg ruimte laten om de vier steunen volledig uit te zetten. Kijk uit voor een put, een kruipluik, een betonrand van het terras of de schuine wand van een aanbouw. Loopt de tuin af, dan lees je bij een rolsteiger op afschot hoe je dat opvangt zonder de opstelling scheef te zetten. Een halve tegel als onderlegger is geen oplossing; die kantelt bij het eerste gewicht dat je erop zet.

Denk ook aan wat er beneden bij je opstelling hoort te liggen. Het toestel wil je droog en beschut neerzetten totdat het omhoog gaat, en je hebt stroom nodig voor de haspel. Reserveer daarom naast de voet van de opstelling een stuk waar een tafel of een pallet past. Staat de opstelling aan de straatkant, vraag dan bij de gemeente na wat er op de stoep mag. Je staat hier een paar dagen op dezelfde plek, en dat valt de buurt sneller op dan een opstelling die dagelijks verschuift.

Op papier is dit een klus van een dag. In de praktijk reserveer je er twee tot drie, en dat komt door de volgorde. De eerste dagdelen gaan op aan opbouwen en aan alles klaarleggen. Pas daarna zaag je het gat, plaats je de kraag, werk je de bedekking af en trek je de kabel. De elektrische aansluiting en het afmonteren vallen bijna altijd op de tweede dag, zeker als je nog een groep in de meterkast moet vrijmaken.

De harde regel bij deze klus is dat je het dakvlak niet open laat staan. Zaag je het gat, dan wil je het diezelfde dag dicht en waterdicht hebben. Dat betekent dat je je opendag in een droog venster legt en niet begint als er tegen de middag buien staan aangekondigd. Daarom is de datum waarop je de rolsteiger laat komen minstens zo belangrijk als het aantal dagen dat je hem houdt. Kijk daarom eerst naar de weersverwachting en pas daarna naar je eigen agenda.

Ruim plannen is bij ons goedkoop. Alleen het eerste etmaal reken je vol af; daarna loopt er 95 procent korting op iedere volgende huurdag. Een reservedag inbouwen voor slecht weer of voor een kabelroute die tegenvalt kost je dus nauwelijks iets. Boek je te krap, dan staat de bus voor de deur terwijl jij nog aan het afmonteren bent. Hoe je die periode inschat vind je bij het bepalen van je huurperiode, en de bedragen zelf staan op de pagina met tarieven.

Je hebt 245 centimeter vloerlengte tot je beschikking, en die gebruik je hier als werkbank in plaats van als looproute. Leg de doorvoerplaat er plat op, zet het toestel ernaast en houd de laatste meter vrij als opstapzone. Zo hoef je niets in je handen te houden terwijl je omhoog of omlaag klimt. Dat is bij deze klus het belangrijkste verschil met een ladder, waar alles wat je meeneemt onder één arm moet en niets een plek heeft om te blijven liggen.

Neem het toestel als laatste mee omhoog en niet als eerste. Eerst gaan kit, kraag, gereedschap, kabel en de nieuwe stukken bedekking naar boven, en pas als alles klaarligt komt de ventilator. Til hem met twee mensen: een beneden die aangeeft en een boven die overneemt, of gebruik een touw met een lus als het toestel zwaar is. Loslaten boven een open dakvlak is geen optie. Spreek van tevoren af wie er lost en wie er vasthoudt, zodat er halverwege geen discussie ontstaat terwijl het toestel al over de rand hangt.

Wat je vanaf een rolsteiger wel en niet doet, is hier ook een kwestie van verwachtingen. Je werkt vanaf de rand en over de rand heen, maar je gebruikt de opstelling niet als opstapje om verder het dakvlak op te lopen. Zit de doorvoer hoger op het schuine vlak, dan hoort daar ander materieel bij dan een rolsteiger, en dat zoek je uit voordat je iets reserveert. Lees daarvoor de uitleg over een rolsteiger bij een schuin dak.

Alles komt los en nageteld bij je aan, zodat je zelf bepaalt waar de stapel ligt. Kies daarvoor niet de plek waar straks je toestel en je haspel moeten staan, want die ruimte heb je aan de voet van de opstelling nodig. Komt je bestelling nog vóór 15:00 uur op een werkdag binnen, dan staat de levering op de eerstvolgende werkdag. Welke datum dat is en wanneer de delen weer vertrekken, geef jij aan tijdens het reserveren.

Het samenstellen van de opstelling blijft aan jou. In de meegeleverde handleiding en de bijbehorende video staat welk deel wanneer aan de beurt is; met twee personen staat de eerste opstelling binnen een dagdeel. Ruim dat dagdeel apart in, want op je opbouwdag kom je vrijwel nooit meer toe aan het zagen van het gat, hoe vroeg je ook begint. Voor een montage waarbij het dak opengaat is het bovendien prettig als de bezorgdag aan het begin van een droge reeks valt.

Als de ventilator draait en het gat dicht zit, breek je de opstelling af en rijden wij nog eenmaal voor om alles mee te nemen. Zet de delen compleet en bereikbaar neer, en tel tijdens het demonteren mee zodat er niets in de struiken achterblijft. Welk bedrag hoort bij een rit heen en een rit terug naar jouw adres, staat vermeld bij de tarieven per provincie, zodat je die post meteen in je begroting meeneemt en niet achteraf verrast wordt.

De vloer waarop je staat hoort in belastingklasse 3 volgens EN 1004, wat neerkomt op 200 kg per vierkante meter. Bij deze montage tel je sneller op dan je denkt: twee personen, een toestel, een accuset, een haspel en een kist met kit en gereedschap. Spreid die spullen uit over de volle lengte, want alles bij de opstap stapelen belast steeds hetzelfde veld, en juist bij de opstap sta je zelf ook. Achtergrond en rekenvoorbeelden staan bij gewicht op een rolsteiger.

Verder gelden de bekende afspraken: remmen erop voordat er iemand klimt, niet verrijden zolang er iemand of iets op staat, en bij harde wind stoppen. Die windgrens telt hier dubbel, want een losse doorvoerplaat of een stuk dakbedekking vangt wind als een zeil. Loop na elke verplaatsing de vier steunen na. Zet de opstelling bovendien stil zodra iemand van jullie half over de dakrand hangt. Een opstelling die tijdens dat moment ook maar een centimeter kan rollen, is precies het scenario dat je wilt uitsluiten.

Bij een dakventilator komen er twee gevaren bij die je elders niet hebt. Het eerste is de elektra: haal de groep eraf en controleer dat voordat je een draad aanraakt, en leg de haspel zo dat niemand erover struikelt. Het tweede is het open gat: gereedschap dat je op een schuin dakvlak legt glijdt weg en komt naast de opstelling naar beneden. Houd die zone vrij en waarschuw wie er beneden bezig is. De volledige lijst met afspraken vind je bij werken op hoogte.