Dak inspecteren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor een inspectie werkt de brede uitvoering van Altrex het prettigst, met 135 cm tussen de staanders en een platformlengte van 245 cm. Niet omdat je veel gewicht meeneemt, maar omdat je met beide handen bezig bent terwijl je over de rand hangt te kijken. Op een ruime vloer kun je je camera, een zaklamp en je notitieblok neerleggen en tegelijk een stap opzij doen om vanuit een andere hoek te kijken. Dat laatste maakt bij beoordelen echt verschil.

Kom je alleen langs de zijkant van het huis met een pad van een meter, dan huur je de smalle RS51 van 75 cm. Je staat dan krapper, maar voor kijkwerk is dat te doen: je legt gewoon minder neer en houdt je spullen in een schoudertas. Wat je wel afweegt is dat je vaker met de tas heen en weer klimt. In de verhuur van rolsteigers staan beide breedtes met hun bereik naast elkaar.

Wat hier niet nodig is, is een zwaar of hoog opgebouwd geheel dat je met stalen kabels moet verankeren. Je gebruikt de steiger een dag, je kijkt, je fotografeert en je gaat er weer af. Kies dus op bereik en op de doorgang naar de plek waar je wilt staan, en niet op draagvermogen. De maten van beide modellen vind je terug in het overzicht met afmetingen, inclusief de breedte die de stabilisatoren aan weerszijden innemen bij het opbouwen.

Het punt waar je bij moet is de goot en de rand daarboven, want daar begint bijna elk dakprobleem. Je wilt met je ogen boven die rand uitkomen, anders kijk je tegen de onderkant van de pannen aan en zie je niets van het vlak erachter. Bij een woning met twee bouwlagen zit die goot ergens tussen 6 en 8 meter, waarmee je op een werkhoogte van 8 tot 12 meter uitkomt. Wat je als werkhoogte opgeeft is je platformhoogte met ruim 2 meter reik erbij.

Het meetpunt ligt beneden, op de grond waar de wielen komen te staan. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar bij een aflopende oprit of een verdiepte achtertuin scheelt het zo een halve meter. Meet ook of er een dakkapel of een uitgebouwde erker in de weg zit, want daar kun je niet doorheen kijken en moet je omheen. Wat een bereik van 12 meter in de praktijk inhoudt, staat op die pagina uitgewerkt, inclusief het aantal platformen dat je daarvoor opbouwt.

Te laag kiezen kost je de hele inspectie. Sta je een meter te kort, dan zie je precies de zone niet waar je voor kwam en ben je een dag verder zonder antwoord. Bij kijkwerk merk je dat pas als je boven staat, en dan is de opbouw al klaar. Neem daarom liever een niveau extra. Hangt de goot ter hoogte van de tweede woonlaag, kies dan bij het huren meteen de ruimere variant van het bereik.

Bij een inspectie kies je niet één plek maar een paar kijkposities. Meestal wil je bij de schoorsteen, bij een dakkapel, op de hoek waar de goot afwatert en op het punt waar je binnen een vochtplek hebt zien zitten. Loop die punten eerst van beneden af langs en bepaal welke ondergrond er onder ligt. Zo weet je vooraf of je de steiger kunt verrijden of dat er ergens een trapje of een borderrand tussen zit.

Onder de opstelling moet je de stabilisatoren kwijt kunnen, en die vragen aan elke kant meer ruimte dan het frame zelf. Op een terras is dat geen punt, in een smalle steeg wel. Let ook op de ondergrond: los grind en verse aarde geven mee onder de wielen, en op een gazon dat net nat is geworden zakt de boel weg. Voor scheve of losse ondergronden staat de aanpak in de uitleg over oneffen terrein.

Denk ook aan wat je van bovenaf wilt bekijken. Sta je vlak tegen de gevel, dan kijk je steil omhoog en zie je het dakvlak nauwelijks; een halve meter afstand geeft je vaak een beter beeld. Aan de straatkant houd je een looppad vrij en check je bij de gemeente wat er op de stoep mag. Voor een enkele kijkpositie op het trottoir is dat zo geregeld, maar dan moet je het wel vooraf hebben gedaan.

Een dakinspectie is een van de weinige klussen waarbij een korte huurperiode echt volstaat. Er hoeft niets te drogen, niets uit te harden en er is geen materiaal dat je in fasen aanbrengt. Reken op een dagdeel voor de opbouw, een dagdeel voor het kijken en fotograferen per zijde, en je bent met één dag rond bij een klein huis. Bij een woning waar je aan drie of vier kanten wilt kijken, wordt het al snel een tweede dag.

Die tweede dag heb je vaker nodig dan gedacht, en niet vanwege het kijken zelf. Verzetten kost tijd: remmen los, stabilisatoren in, rijden, waterpas zetten, alles weer vast. Doe je dat vier keer, dan is de dag om. Komt er regen of wind overheen, dan sta je stil, want in de nattigheid zie je op een dak niet wat je zoekt en gaat je camera sowieso niet mee omhoog. Reken dus op een halve reservedag.

Juist bij korte huur is de opbouw van de huurprijs prettig. De eerste dag betaal je vol, en een tweede dag komt er met 95 procent korting bij, dus die extra marge kost bijna niets. Wie krap boekt en niet klaar komt, moet later opnieuw laten bezorgen en betaalt dat volledige eerste etmaal nog een keer. Die afweging staat verder uitgewerkt in het artikel over een dag- of weekperiode, met voorbeelden van korte klussen zoals deze.

Wees hier eerlijk over, want anders trek je conclusies die je niet kunt onderbouwen. Vanaf de vloer van de steiger kijk je goed in de goot, langs de gootbeugels en de onderste twee of drie rijen pannen, en je beoordeelt het boeiboord en het overstek van dichtbij. Met een zoomlens haal je daar nog een stuk dakvlak bij. Wat je niet ziet, is de nok, de kilgoot in het midden en de achterkant van een schoorsteen.

Wat je ook niet doet, is vanaf de steiger het dak op stappen om beter te kijken. Een rolsteiger is een werkplek met een vloer en leuningen; een pannendak is dat niet. Wie het dakvlak op moet, doet dat met de voorzieningen die daarvoor bedoeld zijn en niet in een opwelling vanaf de leuning. Voor een gewone controle van goot, randen en gootbeugels hoef je het dak ook helemaal niet op, en dat maakt een korte huurperiode juist zo aantrekkelijk.

Werk daarom per opstelling systematisch. Je platform van 245 cm dekt ruim twee meter dakrand, dus fotografeer per positie dezelfde reeks: goot van binnen, aansluiting op de muur, de eerste rijen pannen, en een overzicht. Nummer je foto's per positie, dan weet je thuis nog welke hoek waarbij hoorde. Gaat het om een plat dak met bitumen banen, kijk dan bij het inspecteren van de dakbedekking. Zoek je vooral naar verstoppingen en lekkages, bekijk dan ook het inspecteren van de dakgoot, want daar begint zo'n onderzoek in de praktijk bijna altijd.

Je krijgt een complete, getelde set onderdelen afgeleverd op de plek die je zelf aanwijst. Bij een korte klus is dat extra belangrijk: je wilt de stapel meteen naast de eerste kijkpositie hebben liggen, zodat je niet eerst een halve tuin door sjouwt voor je kunt beginnen. Boek vóór 15:00 uur op een werkdag en de onderdelen liggen er de eerstvolgende werkdag al. Voor een inspectie die je snel wilt regelen is dat vaak precies genoeg.

De aanvoerdag en de ophaaldag prik je zelf. Bij een inspectie kies je liefst een droge, heldere dag, want in de regen zie je nauwelijks wat er echt aan de hand is en beslaan je lenzen. Laat daarom bezorgen op de dag ervoor en plan de inspectie in de ochtend, als het licht van opzij komt en schaduwen scheuren en verzakkingen goed laten zien. Het tarief voor brengen en halen ligt per provincie vast en staat op de pagina met bezorgtarieven, zodat je die post meteen kunt meenemen in je afweging.

Na afloop komen wij de set weer weghalen; het afbreken en netjes bij elkaar zetten van de onderdelen doe je zelf. Omdat er bij inspecteren geen materiaal aan te pas komt, is dat schoon en snel werk en heb je de steiger vaak binnen een uur beneden. De borg staat binnen één werkdag na retour weer terug. Wil je naar aanleiding van je bevindingen alsnog een reparatie inplannen, houd de steiger dan staan in plaats van hem eerst te laten ophalen.

Belastingklasse 3 binnen EN 1004 laat 200 kg per vierkante meter op de vloer toe, en bij inspectiewerk gebruik je daar maar een fractie van. Dat is precies waar het misgaat: omdat het licht voelt, klimmen mensen met een camera om hun nek en een ladder onder hun arm naar boven, of nemen ze iemand mee die er niets te zoeken heeft. De regels veranderen niet doordat je alleen komt kijken. Meer over die klasse staat in de uitleg over deze norm.

Vergrendel de wielen voor je omhoog gaat en laat ze vast staan zolang er iemand op de steiger is. Verplaats de opstelling nooit terwijl er nog spullen of een persoon boven zijn, ook al is het maar één positie verder. Bij wind hoger dan een stevige bries stel je uit: je staat stil te turen en dat is precies wanneer je een vlaag niet aan ziet komen. Fotograferen kan een uur later ook nog, en een rustige lucht levert bovendien scherpere beelden op.

Het eigen risico van inspecteren is de afleiding. Je kijkt omhoog, je hangt naar buiten om achter de goot te zien en je let niet op je voeten. Houd altijd contact met de leuning, gebruik een telefoon of camera met een polsband en leg je zaklamp neer in plaats van hem in je mond te houden. Welke afspraken er verder gelden zolang je de steiger huurt, staan bij de regels voor werken op hoogte beschreven.