Zonnepanelen onderhouden? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Bij een onderhoudsronde neem je meer mee omhoog dan bij montage: een momentsleutel, een multimeter, een doek, een zaklamp en vaak een tablet of telefoon waarop de opbrengstgegevens staan. Dat legt zich niet allemaal in je zakken, en je wilt het ook niet in je hand houden terwijl je aan een klem voelt. Daarom huur je de RS52 van Altrex, met 135 cm de brede uitvoering, zodat je gereedschap op de vloer kan blijven liggen terwijl jij langs de zonnepanelen schuift. Op een smalle vloer zet je alles bij elke stap opzij.

Wanneer de doorgang naar de achtertuin het afdwingt blijft de RS51 van 75 cm een bruikbaar alternatief; dat kost je werkruimte boven, maar je komt er overal mee langs. De MiTower is voor dit werk te laag, want die komt niet tot de bovenste rij van een schuin dak op twee lagen. Een kamersteiger valt sowieso af, want deze klus speelt zich buiten af. Welke modellen er in de verhuur staan en waarin ze verschillen zie je bij de rolsteigers die te huur zijn.

Een rolsteiger heeft bij onderhoud nog een tweede voordeel: je verplaatst hem op wielen langs de gevel zonder hem af te breken. Bij een inspectie loop je het hele dakvlak af, van de linkerhoek tot aan de rechterrand, en dat zijn drie of vier standen achter elkaar. Met een ladder verzet je elke twee meter en sta je telkens opnieuw te wiebelen op de goot. De brede uitvoering rijdt bovendien stabieler over een tuinpad, omdat het gewicht beter verdeeld staat over vier wielen.

Anders dan bij het aangeven van panelen moet je bij onderhoud tot de bovenste rij kunnen komen. Daar zitten de eindklemmen die het meest te verduren hebben van wind en van uitzetting. Reken daarom met de bovenkant van het paneelveld als je hoogste punt, en niet met de goot. Wat je als werkhoogte opgeeft is je platformhoogte plus ongeveer 2 meter reikhoogte, dus tel die reikhoogte bij het meten mee. Voor een schuin dak op twee bouwlagen kom je zo in de band van 8 tot 12 meter uit.

Beneden begint je meting bij de wielen, en die staan bij onderhoud vaak ergens anders dan tijdens de installatie. Tuinen veranderen nu eenmaal: er ligt een nieuw terras, er staat een schuurtje bij of het gras is opgehoogd met een laag zand. Loop de standplaats dus opnieuw na voordat je reserveert, ook als je vijf jaar geleden precies wist waar de steiger paste. Per stap uitgewerkt vind je dat terug bij een opbouw van 12 meter werkhoogte. Sta je te kiezen tussen twee standen, dan werkt de hoogste rustiger.

Huur je een te lage opbouw, dan kom je bij de bovenste eindklemmen niet verder dan met gestrekte arm, en dan kun je niet voelen of een bout nog vastzit. Precies dat voelen is de kern van deze klus. Bovendien staat een controle die je half uitvoert gelijk aan geen controle: je noteert dat alles in orde is terwijl je de bovenste rij nauwelijks hebt bekeken. Zit je dak op de tweede verdieping, ga dan een stand hoger dan je eerste inschatting.

Onderhoud plan je meestal in het voorjaar of het najaar, en dat merk je aan de ondergrond. Een gazon dat in juli droog en hard is, is in november een spons. Zet de rolsteiger daarom liever op het terras, de oprit of een tegelpad, en leg zo nodig een paar stoeptegels of een dikke plaat onder de wielen. Wat je doet bij een zachte of scheve bodem vind je terug in het stuk over een oneffen ondergrond onder een rolsteiger, inclusief het gebruik van rijplaten.

Rond de voet moeten de stabilisatoren volledig uit kunnen klappen, en bij een bestaande installatie ligt daar vaak al van alles. De kabels van de omvormer lopen soms langs de gevel naar binnen, er staat een regenton onder de afvoer en de tuin is in de jaren na de installatie volgegroeid. Snoei die struik terug voordat de steiger komt; met een steiger ertegenaan lukt dat niet meer en beschadig je zowel de plant als je humeur. Doe dat een week van tevoren.

Zet de eerste stand aan de kant waar de eerste string begint, zodat je controle en je meetgegevens dezelfde volgorde volgen. Loop je van links naar rechts en staat je omvormerlijstje van rechts naar links, dan raak je halverwege de tel kwijt. Houd verder een paar centimeter tussen de leuning en de goot; bij een oudere goot zitten er beugels en soms een gootband die je er anders afrijdt. Rijd daarom rustig en kijk bij elke stand even omhoog voordat je verder schuift.

Een controleronde over één dakvlak met twaalf tot twintig panelen kost je een dag, inclusief de opbouw in de ochtend. Het uitlezen van de omvormer doe je de avond ervoor, zodat je boven meteen weet welke string of welk paneel eruit springt. Zonder die voorbereiding loop je twee keer dezelfde rij af, en dat is precies de reden waarom een onderhoudsdag uitloopt tot anderhalf. Reken dus met een dag werk en een dag speling in je reservering.

Twee dagen worden het zodra er iets gerepareerd moet worden. Een klem die je natrekt kost een minuut, maar een rail die is gaan zakken betekent panelen losnemen en opnieuw stellen. Dat merk je pas als je boven staat en aan de lijn trekt. Ook een tweede dakvlak aan de andere gevel telt als een aparte dag, want de rolsteiger moet daarvoor gedeeltelijk uit elkaar en aan de overkant weer opgebouwd worden. Neem die mogelijkheid mee in je huurperiode.

Juist bij onderhoud is ruim huren logisch, want je weet vooraf niet wat je aantreft. De eerste 24 uur betaal je vol; op iedere volgende huurdag houd je 95 procent korting over, waardoor een extra dag achter de hand vrijwel gratis is. Kom je er niet aan toe, dan mag hij eerder retour. Het inschatten van zo'n periode staat uitgelegd bij het bepalen van je huurperiode. Een klus die uitloopt kost zo weinig extra dat niemand daarop bezuinigt, zeker niet op een dak dat je maar eens per jaar bezoekt.

Vanaf een platform van 245 cm overzie je ongeveer twee panelen tegelijk. Werk per stand van onder naar boven: eerst de onderste eindklem, dan de middenklemmen, dan de rail en de haak eronder. Een klem die los zit voel je aan de speling in het paneel; een rail die is gaan zakken zie je aan de lijn tussen twee panelen die niet meer gelijk loopt. Noteer per stand wat je vindt, anders weet je aan het eind niet meer waar het zat.

Onder de panelen loopt de bekabeling, en daar zit vaak het echte werk. Kabelbinders worden bros van zonlicht, waardoor een streng na een paar jaar los gaat hangen en op de pannen ligt te schuren. Stekkers die niet helemaal dicht zaten laten vocht toe. Vanaf de brede vloer kun je met een lamp onder de onderste paneelrij kijken zonder je hele bovenlichaam over de goot te hangen, en dat is precies waarom je hier een steiger voor huurt.

Waar mensen zich op verkijken is de tijd die het vergelijken van cijfers kost. Je hebt de opbrengst per string, je hebt een dak met twee oriëntaties en je moet uitzoeken welk paneel bij welke waarde hoort. Doe dat beneden aan de keukentafel en ga daarna gericht omhoog naar de rij die eruit springt. Ligt er ook aanslag op het glas, plan dan meteen het reinigen van zonnepanelen in dezelfde huurperiode. Twee klussen op één periode scheelt je een complete bezorgronde.

Wij leveren de steiger als een set losse delen die op de vrachtbon is nageteld. Bestellingen die op een werkdag nog voor 15:00 uur bij ons landen gaan de volgende werkdag de deur uit, dus een controle die je op maandag bedenkt kun je woensdag al doen. Leg de delen ergens neer waar ze de tuinman of de vuilnisbak niet in de weg staan, want ze blijven er een paar dagen liggen. Een hoek van de carport werkt daarvoor prima.

Het opzetten blijft werk voor jou. Er zit een handleiding bij de geleverde set, en de instructievideo laat online de volgorde zien; zo ben je met zijn tweeën binnen een dagdeel op hoogte. Jij bepaalt de aankomstdag en de dag waarop de set weer weg mag, wat bij onderhoud handig is omdat je zo'n ronde vaak van het weer af laat hangen. Bij aanhoudende regen schuif je een week op, en dat verzetten kost je niets zolang je het doorgeeft.

Na de laatste ronde demonteer je de rolsteiger en stapel je alle delen op één plek; wij komen ze op de door jou gekozen dag weghalen. Controleer daarbij of er geen kabelbinder of losse bout tussen de platformen is blijven liggen, want zulke dingen verdwijnen makkelijk. De prijs voor de rit heen en terug hangt van je provincie af en staat vermeld op de pagina met de bezorgkosten, inclusief btw. Wie de set liever zelf komt halen kan dat ook, mits het vervoer de lengte van een staander aankan.

Deze rolsteigers vallen onder belastingklasse 3 van EN 1004, en die klasse laat 200 kg toe op iedere afzonderlijke vierkante meter vloer. Een onderhoudsronde komt daar zelden bij in de buurt, want je sleept met gereedschap en niet met bouwmateriaal, en je staat er meestal alleen op. Let liever op iets anders: gereedschap dat je even neerlegt op een schuin dakvlak glijdt weg. Leg alles op de vloer of hang het aan je gordel, want een vallende momentsleutel is zwaarder dan hij eruitziet.

De vaste regels blijven staan: remmen erop zodra iemand opstapt, niemand blijft op de steiger staan terwijl hij rijdt, en bij harde wind ga je niet omhoog. Voor onderhoud geldt dat laatste extra, omdat de meeste mensen deze klus juist in het najaar inplannen wanneer het vaker waait. Kijk daarom naar de voorspelling voordat je je huurdagen vastlegt, en zet ze liever in een rustige week dan in een storm. Klap na iedere verplaatsing de stabilisatoren opnieuw uit en controleer of ze alle vier dragen.

Bij deze klus komt er één risico bij dat je bij ander dakwerk niet hebt: er staat spanning op de installatie zolang er licht op de panelen valt. Trek dus nooit zomaar een stekker los, schakel eerst netjes af volgens de volgorde van je omvormer en werk niet met natte handen aan de bekabeling. Twijfel je, laat dat deel dan aan een installateur en beperk je tot de mechanische controle van klemmen en rails. De overige regels staan bij de regels voor werken op hoogte.