Topgevel schilderen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor een topgevel kom je uit bij de RS52: het brede model van Altrex, met een voet van 135 cm. Op acht tot twaalf meter hoogte is dat geen luxe maar noodzaak: de opbouw staat steviger, je hebt vloer over voor een verfemmer naast je voeten en er kan een tweede persoon bij zonder dat je langs elkaar moet schuiven. De maten die verder klaarstaan vind je terug in het overzicht met rolsteigers in de verhuur.

De smalle 75 cm variant is bedoeld voor werk waarbij je licht en wendbaar wilt zijn, en dat is een topgevel niet. Hier draag je liters verf, schuurgerei, plamuurmes en misschien een stukje vervangend hout mee naar boven, en dat wil je in één rit doen. Vijf minuten klimmen voor een vergeten kwast telt bij dit werk zwaarder dan een paar centimeter extra breedte in de poort. Op een breed platform staat dat alles bovendien binnen handbereik in plaats van tegen je enkels.

Hoe breed je vlak per stand wordt, hangt af van de platformlengte van 245 cm. Bij een topgevel valt dat gunstig uit, want de driehoek is bovenin smal: rond de nok werk je binnen één opstelling, terwijl je onderin bij de dakrand een keer of twee moet opschuiven. Meet wel de route naar de kopgevel op voordat je bestelt, want met 135 cm kom je niet door elke poort of tussen elk paar schuttingen door. Een tuinhek dat een halve meter te smal is, ontdek je liever met een rolmaat dan op de bezorgdag.

De fout die het vaakst gemaakt wordt is meten tot de goot. Bij een topgevel begint het werk daar juist: de driehoek loopt vanaf de dakrand nog twee tot vier meter door tot aan de nok, afhankelijk van hoe steil het dak staat. Staat je goot op zes meter en heeft de kap een gewone helling, dan zit de punt van je topgevel rond de negen of tien meter. Reken daar de bovenste rand van de betimmering nog bij, want ook die moet je verf zien te krijgen.

Daarmee kom je bij deze klus op 8 tot 12 meter werkhoogte, met een platform dat tussen de zes en de tien meter uitkomt. Boven de vloer waarop je staat reken je namelijk ongeveer 2 meter reikhoogte mee, en dat is het stuk dat je met een gestrekte arm en een kwast overbrugt zonder je voeten te verzetten. Wat die opbouw aan delen vraagt, kun je nakijken op de pagina over twaalf meter werkhoogte voordat je je reservering afrondt.

Te laag inzetten is bij een topgevel geen kleine misrekening. Kom je een meter tekort bij de nok, dan blijft precies de punt onbehandeld staan, en dat is het stuk dat het meeste weer te verduren krijgt. Bijbouwen tijdens de klus betekent afbreken, delen bijbestellen en opnieuw beginnen. Meet daarom liever twee keer en huur de opbouw waarmee je de nok met je hand kunt aanraken, niet met je kwaststeel. Een stand extra kost in verhouding weinig en haalt de spanning uit je laatste meter.

Een topgevel zit per definitie op de kopse kant van het huis, en juist daar is de ruimte meestal krap. Vaak loopt er een pad van een meter of anderhalf, met de erfgrens of de oprit van de buren er direct achter. Op acht tot twaalf meter hoogte staan de stabilisatoren fors naar buiten uitgezet, veel verder dan bij een lage opstelling, dus die strook is bijna nooit breed genoeg zonder dat je afspraken maakt met de buren. Maak die afspraak voordat de bezorger voorrijdt.

De ondergrond moet die hoogte ook aankunnen. Tegels op een goed aangetrild zandbed of een betonnen oprit zijn prima; losse grond, een bloembed of een pas aangelegde border zijn dat niet. Leg stelplaten onder de wielen waar de bestrating verzakt is en controleer de opstelling elke ochtend opnieuw, want een millimeter scheefstand onderin wordt boven bij de nok een flink verschil. Helt het terrein naar de sloot of de weg, kijk dan hoe je dat opvangt bij een steiger op ongelijke grond.

Kijk verder naar wat er langs een kopgevel hangt en staat. Een hemelwaterafvoer op de hoek, een gasmeterkast, een schotel, een buitenkraan, een beukenhaag of het dak van de schuur ernaast bepalen waar je de steiger nog kwijt kunt. Denk ook aan bovengrondse leidingen en aan de takken van een boom in de tuin van de buren; op tien meter zit je daar zomaar tussen. Loop dat na met de opbouwhoogte in gedachten, liefst met iemand die aan de overkant van de tuin meekijkt naar de lijn van de opbouw.

Een topgevel is een overzichtelijk vlak, maar het schilderwerk erop is dat zelden. Er zit meestal jaren weer op: afbladderende verf, verweerde delen, kitnaden die los liggen en soms een stuk hout dat vervangen moet. Voor schuren, herstellen, gronden en twee dekkende lagen ben je met vier tot vijf huurdagen realistisch bezig, en dan is de opbouwdag er nog niet bij geteld. Reken die opbouwdag apart, want een steiger van deze hoogte zet je niet even in een uurtje neer.

Tussen de lagen zitten wachtmomenten die je niet kunt versnellen. Een laag moet doorharden voordat de volgende erop kan, en op een kopgevel bepaalt bovendien de zon waar je begint: op een vlak waar de zon vol op staat, trekt je verf te snel weg. Het weer speelt op deze hoogte bovendien harder mee dan beneden. Een dag met veel wind is voor dit werk gewoon geen werkdag, en dat overkomt je in het voor- en najaar een paar keer per week.

Ruim reserveren is daarom bijna gratis verzekerd. Voor het volle bedrag tel je alleen de eerste 24 uur; elke dag die je daaraan vastplakt loopt met 95 procent korting mee. Een week aanhouden kost daardoor veel minder dan zeven losse dagen bij elkaar, en je hoeft nooit te haasten. Boek je te scherp, dan sta je met een half geschilderde punt te wachten op de ophaaldienst. Wat anderen aanhouden lees je bij het aantal dagen dat je een steiger reserveert.

Begin bij de nok en zak van daaruit af richting de dakrand. Dat is niet alleen prettiger werken, het is ook de enige volgorde die geen sporen achterlaat: druppels, stof van het schuren en verfnevel vallen naar beneden, en die wil je op een vlak laten landen dat je nog moet doen. Begin je onderaan, dan spat je je afgewerkte werk telkens opnieuw onder en zit je aan het einde van de dag te repareren.

Bovenin heb je aan één opstelling genoeg, want daar is de driehoek nog maar een meter of twee breed. Zak je af, dan wordt het vlak per rij breder en heb je met een platform van 245 cm al gauw twee of drie standen per hoogte nodig. Houd de scheidslijn tussen twee standen op een natuurlijke grens: een verticale naad in de betimmering, een regenpijp of de rand van een raamluik. Zo valt een aanzet niet midden in een vlak.

Verzetten doe je op deze hoogte anders dan bij een lage opstelling. Het platform moet leeg zijn, er mag niemand op staan en de ondergrond moet over het hele traject vlak zijn; bij twijfel bouw je liever een stuk af dan dat je een hoge toren over een drempel wringt. Neem daarom bij elke stand alles mee wat je nodig hebt. Ga je in dezelfde periode ook aan de boeidelen langs de dakrand werken, plan dat dan meteen in dezelfde opstelling.

Een opbouw van tien meter betekent veel delen. Je krijgt ze als complete set aangeleverd, geteld en gecontroleerd, en die stapel is groter dan mensen verwachten. Wijs vooraf een plek aan die niet op je werkstrook ligt: de oprit, de voortuin of een stuk gras naast het pad. Bestel je op een gewone werkdag en is de order voor 15:00 uur rond, dan plannen wij de bezorging op de volgende werkdag in. Zorg dat de bus die dag bij de plek kan komen waar de delen moeten liggen.

De dag van leveren en de dag van ophalen bepaal je zelf. Bij dit werk laat je de set het liefst een dag voor je eerste schuurdag komen, zodat je in alle rust kunt opbouwen en niet dezelfde ochtend nog met een kwast wilt beginnen. Het overeind zetten valt onder jouw deel van de klus, in etappes van onderaf, met de handleiding erbij en de instructievideo binnen bereik. Voor deze hoogte trek je er met twee man een halve dag voor uit; de volgorde staat beschreven in de uitleg over het opbouwen van een rolsteiger.

Is je laatste laag doorgedroogd, dan breek je de steiger af en stapel je de delen ergens waar onze bus kan komen; het ophalen regelen wij op de datum uit je reservering. Kies voor dat afbreken een windstille dag, want een hoge opbouw uit elkaar halen bij harde wind is een klus apart. Tel de delen na terwijl je van boven naar beneden werkt, dan kom je er niet achteraf achter dat er een schoor op een platformniveau is blijven liggen.

Je werkvloer is uitgevoerd volgens EN 1004, in belastingklasse 3: dat betekent 200 kg per vierkante meter aan toegestane belasting. Bij dit werk is die grens dichterbij dan je denkt: twee personen, twee emmers verf, een kist gereedschap en een stuk plaatmateriaal tellen snel op. Spreid het gewicht over de vloer uit en zet niet alles in dezelfde hoek. Zware spullen zet je bij voorkeur boven een staander en niet midden op een platformdeel. Wat er precies mag staan, lees je bij de belasting van een rolsteiger.

Wind is bij een topgevel het punt waar het om draait. De driehoek steekt boven de daklijn uit en staat daardoor volledig vrij; er is geen aangrenzend gebouw dat luwte geeft en op tien meter is het altijd harder dan op straatniveau. Leg het werk stil zodra het gaat waaien, ook al lijkt het beneden nog rustig. De remmen gaan erop voordat je omhoog klimt, verplaats de opstelling nooit met iemand of met materiaal erop en loop de stabilisatoren elke ochtend na.

Houd tot slot de grond onder je vrij. Een kwast of een verfblik dat van tien meter valt is een ernstig risico voor wie eronder loopt, en juist naast een kopgevel ligt vaak het pad naar de achterdeur van de buren. Zet dat stuk af met een lint, waarschuw de mensen ernaast en werk niet boven een plek waar kinderen spelen. Leg je gereedschap plat neer in plaats van tegen de leuning, want daar schuift het bij de eerste windstoot vanaf.