Satellietschotel monteren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor deze klus valt de keuze op de brede RS52 van Altrex, 135 cm van staander tot staander, een model dat in opbouw doorloopt tot 14,2 meter. Voor een satellietschotel blijf je daar ruim onder: een werkhoogte van 8 tot 12 meter is hier genoeg. Die breedte gebruik je echt: de schaal, de arm en de voet liggen los op het dek voordat ze aan de klem gaan, en je signaalmeter houdt daarnaast een eigen hoekje. Alle andere maten zie je terug bij de verhuur van rolsteigers.

Met 245 cm dekruimte in de lengte kan hier vooral alles kwijt zonder dat het onder je schoenen ligt. Bij een satellietschotel blijf je een halve dag op dezelfde vierkante meter, dus je wilt een sleutelset, een rol coax en een doek naast je hebben in plaats van in een tas tussen je voeten. Is de gevel alleen via een steeg of een krappe poort te bereiken, dan houd je het bij de smalle RS51 met zijn 75 cm en lever je die werkruimte in.

Hier zit meteen het verschil met gewoon antennewerk. Een dakantenne hang je waar het uitkomt en draai je op beeldkwaliteit; kom je een halve meter tekort, dan schuif je de beugel een eindje op. Een satellietschotel heeft die vrije lijn naar het zuiden nodig en dat punt ligt vast, dus je verplaatst hem niet even naar een hoek waar jouw opstelling makkelijker staat. Hoe dat bij een gewone antenne uitpakt, staat op de pagina over het monteren van een antenne.

Je meet niet naar de bovenrand van de schaal maar naar de bovenste bout van de beugel, want daar moet je sleutel bij kunnen terwijl je rechtop staat. Bij een woning van drie lagen ligt dat punt vaak tussen de zeven en tien meter, omdat een satellietschotel over het dak van de buren heen moet kijken om zijn zuidlijn vrij te houden. Vandaar de opbouw van 8 tot 12 meter. Welke opbouw daarbij past, laat de pagina over tien meter bereik zien.

Reken dat bereik even terug naar een platformhoogte: bovenop de hoogte van je dek komt nog ongeveer 2 meter reikhoogte, dus de vloer waarop je staat belandt tussen zes en tien meter. Begin je meting bij de wielen, niet bij een drempel of een terrasrand. In een tuin scheelt dat zomaar een halve meter, zeker wanneer het terras hoger ligt dan het gazon waar de steiger uiteindelijk op terechtkomt. Loopt het pad naar de schuur af, meet dan op het laagste punt waar straks een wiel staat.

Te krap huren straft zich bij het richten meteen af. Een halve meter te laag betekent dat je met opgeheven armen aan een klem hangt die je per graad wilt bijstellen, en dan voel je niet meer wat je aan het doen bent. Je draait hem vast op een hoek die net niet klopt en staat de volgende ochtend opnieuw boven. Neem daarom de opbouw erboven; wat dat oplevert, zie je bij twaalf meter werkhoogte.

De standplaats van je steiger volgt uit de plek van de schotel, en die plek volgt uit de lucht. Een boom, de dakkapel van de buren of je eigen nokvorst kan de zuidlijn blokkeren, waardoor de satellietschotel op de zijgevel of achter aan het huis belandt in plaats van netjes aan de straatkant. Daar tref je zelden een strakke oprit. Reken dus op tuinwerk: gazon, een tegelpad, een border of dat stuk grind langs de schuur.

Kijk daarom eerst wat er onder de vier wielen ligt. Gras dat na een natte week wegzakt is geen fundering en scheve terrastegels evenmin, dus schuif daar stelplaten of stevige planken onder voor je hoger bouwt. Houd rondom plek vrij voor de stabilisatoren, die bij zo'n opbouw een flink eind naar buiten steken en in een achtertuin zo tegen een schutting, een regenpijp of de rand van een overkapping aan komen. Voor een aflopende tuin helpt de uitleg over oneffen ondergrond.

Controleer de zichtlijn voordat je gaat boren en niet erna. Ga op het dek staan, kijk langs de plek waar de schaal komt te hangen en let op de kruin van die ene boom drie tuinen verderop, want in de zomer staat die een stuk voller. Is de lijn niet vrij, dan verhuist de satellietschotel naar een andere gevel en verhuist jouw opstelling mee. Precies daarom leg je bij deze klus de standplaats pas vast nadat je een keer boven hebt gestaan.

Het ophangen zelf is overzichtelijk werk: beugel aftekenen, boren, pluggen zetten, de mast waterpas krijgen en de schaal eraan hangen. Voor iemand die het vaker doet is dat een ochtend. Het richten eet de rest van je dag op, want je zoekt de stand in kleine stappen, draait vast, kijkt of het beeld blijft staan en begint opnieuw zodra er een zender wegvalt. Twee huurdagen is daarom een eerlijke planning voor een satellietschotel, waarbij de tweede dag vooral voor het nastellen en het wegwerken van de kabel is.

Er zitten in die dagen bovendien pauzes waar jij geen invloed op hebt. De ontvanger binnen moet per stand opnieuw zoeken en daar gaan minuten in zitten. Er moet iemand meekijken op het scherm, en dat is zelden degene die boven staat te draaien. Waait het hard, dan trilt de schaal en klopt je afstelling de ochtend erna alweer niet, dus dan stel je uit. Elk van die drie kost zomaar een halve dag, en ze vallen graag op dezelfde middag samen.

Ruim reserveren kost bij dit werk bijna niets. Over je eerste vierentwintig uur reken je het hele tarief af, en op wat je daarachter plakt gaat 95 procent korting, waardoor een derde huurdag in de huurprijs nauwelijks opvalt. Wat wel in de papieren loopt is een tweede bezorging, nodig omdat je te vroeg had afgebroken en de schotel toch nog een graad moest. Prik je einddatum daarom een dag na het moment waarop het beeld wat jou betreft klaar is. Een inschatting maken lukt beter met de uitleg over huurdagen inschatten.

Bij deze klus verzet je de rolsteiger bijna nooit, dus die ene opstelling moet in een keer kloppen. Stap voor je iets vastzet even op het dek en probeer of je de onderste bout net zo makkelijk haalt als de bovenste, zonder ver opzij te leunen. Teken de gaten af terwijl je daar staat en verschuif de wielen liever nu dan straks met een halve satellietschotel aan de gevel. Een opstelling die nipt verkeerd staat, merk je pas na een uur draaien.

Zorg dat alles in een rit meegaat: de voet, de arm, de schaal, een set steeksleutels, de boormachine, kit en de coax op een haspel. Trek de schaal aan een lijn omhoog, want met zo'n ding onder je arm de opstap op klimmen gaat mis: ook los vangt hij al wind. Leg boven een doek of stuk zeil neer, dan verdwijnen moeren en boortjes niet tussen de platformdelen door in de tuin. Loop dat rijtje na voordat je opstapt, want elk vergeten stuk gereedschap is een klim van tien meter heen en terug.

Het uitrichten doe je met een meter aan de kabel, zodat je niet voor elke graad hoeft af te dalen. Draai eerst grof naar het zuiden, stel dan de hoek omhoog in en pas daarna de kanteling van de kop. Zet de klem stapsgewijs vast en houd in de gaten of je waarde tijdens het aandraaien niet wegzakt. Werk de coax af met een lus onder de doorvoer en bind hem los langs de mast, zodat trekken aan de kabel de stand niet meer verandert.

Je set komt in losse delen aan, compleet en nageteld, en die stapel moet ergens neer kunnen. Wijs die plek van tevoren aan: naar een achtertuin gaat ieder frame door de poort of over het pad langs het huis, en dat sjouwwerk doe je liever eenmaal. Boek je doordeweeks en staat de klok nog voor 15:00 uur, dan is de levering een dag later al bij je. Dat is prettig wanneer de afspraak met degene die binnen meekijkt pas net rond is.

De aankomstdag en de vertrekdag vul je zelf in bij je reservering. Voor een schotel werkt aankomst een dag voor de montage het prettigst: je bouwt op je gemak op en begint de ochtend erna uitgerust aan het draaiwerk. Opbouwen valt onder jouw deel van het werk, met twee man en laag voor laag omhoog, en op deze hoogte gaat dat rustiger dan je denkt zolang je de volgorde aanhoudt. Die volgorde en de bijbehorende video vind je in het stappenplan voor opbouwen.

Hangt de schotel en blijft het beeld staan, dan mag de opstelling uit elkaar en stapel je alles op; wij komen langs om het weer mee te nemen. Wacht daar wel mee tot er een stevige bui overheen is gegaan, want een schaal die alsnog een graad moet draaien is zonder opstelling onbereikbaar. Tel tijdens het stapelen mee, dan blijft er niets in de border liggen. Het vaste bedrag dat je provincie kent, staat bij de kosten voor brengen en halen.

Het dek waarop je staat houdt 200 kg per vierkante meter aan; in de norm EN 1004 heet dat belastingklasse 3. Voor schotelwerk is dat royaal bemeten, al telt het op zodra jullie met zijn tweeën boven staan met een accuboor, een kist sleutels en een haspel kabel erbij. Spreid dat gewicht liever over de hele vloer uit dan het te stapelen aan de kant waar jij hangt te draaien. Wat die norm in de praktijk betekent staat kort uitgelegd in de kennisbank.

Wind is bij dit werk de bepalende factor, want een schaal vangt hem zodra hij aan de mast zit. Hijs hem er niet aan op een dag met vlagen en leg het richten stil als het aantrekt. De vaste afspraken blijven verder overeind: remmen erop zodra je de eerste tree pakt, niemand en niets op de steiger terwijl hij verrijdt, en na elke verplaatsing de vier stabilisatoren opnieuw uitzetten en natrekken. Twijfel je over een middag met veel wind, dan is wachten tot morgen goedkoper dan opnieuw beginnen.

Blijf tot slot op het dek. De verleiding is er wel, want de schotel hangt vlak bij de dakrand en het lijkt sneller om even op de pannen te stappen. Doe dat niet: een schuin dakvlak is geen werkvloer, en bij deze klus is er geen enkele reden om je steiger te verlaten. Houd verder de strook onder je vrij: een sleutel die van tien meter valt komt in een tuin waar kinderen of een hond lopen. Welke afspraken er verder gelden bij dit soort hoogte, staat in het stuk over veilig werken op hoogte.