Latten spuiten? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Een lattenwerk of rachelwerk zit bijna nooit op een ruime plek. Er loopt een pad langs, er staat een schutting achter, of de constructie hangt aan een carport vast. Daarom valt de keuze hier op de smalle Altrex RS51, een toren die maar 75 cm breed bouwt. Met die maat kom je door een tuinpoort en langs een erfgrens waar een breder frame vast blijft zitten, en je schuift hem alleen op zodra een strook klaar is. Op de pagina met huurmodellen voor rolsteigers staat het aanbod naast elkaar.

Boven mis je die extra centimeters nauwelijks. Bij dit werk sta je juist een stukje van de latten af, omdat de nevel ruimte nodig heeft om zich te verdelen voordat hij het hout raakt. Je schuift vooral zijwaarts op en sleept weinig gereedschap mee naar boven. Wat je wel merkt is de lengte van het platform: 245 cm aan vloer, en dat is meteen de strook latten die je in een stand helemaal kunt afmaken zonder opnieuw te verrijden of naar beneden te gaan.

Aan de RS52 van 135 cm begin je pas wanneer er meer op de vloer moet dan jij en je pistool. Hang je eerst banen folie op achter het rachelwerk, of werkt er iemand mee die de kopse kanten met de kwast afwerkt, dan is die ruimere vloer prettig. Zodra de doorgang naar de latten smaller dan een meter blijkt, vervalt die optie vanzelf. Beide torens staan met hun maten in een overzicht van de afmetingen.

Meet bij deze klus tot de bovenste lat die nog verf moet krijgen, en niet automatisch tot de dakrand daarboven. Loopt het rachelwerk door tot vlak onder de goot, dan zit je op een werkhoogte tussen 6 en 8 meter. De vloer hangt in dat geval ergens tussen 4 en 6 meter, want bovenop de platformhoogte telt nog eens ongeveer 2 meter reikhoogte mee voordat je handen bij de bovenste lat zijn. Dat getal vul je in bij je reservering, en hoe zo'n opbouw eruitziet lees je bij acht meter bereik.

Neem als nulpunt de hoogte waar de wielen komen te staan, niet je achterdrempel. Lattenwerk begint vaak op een lage muur, op een borderrand of op een terras dat een tree lager ligt dan de rest van de tuin. Elk verschil dat je overslaat komt er bovenaan bij, en dat merk je precies bij de laatste twee latten. Helt het pad naar de straat toe, ga dan uit van het laagste punt waar je met de toren nog langs moet.

Te krap kiezen wreekt zich hier harder dan bij een gesloten vlak. Sta je te laag, dan spuit je de bovenste latten van onderaf, schiet de nevel door de kieren omhoog en komt een deel op je eigen gezicht en armen terecht. De bovenrand van elke lat blijft dan half onbehandeld, en dat is vanaf de tuin het eerste wat opvalt. Twijfel je tussen twee opbouwen langs een wand van twee lagen, neem dan de hoogste.

De standplaats kiest zich half vanzelf, want je moet aan de voorkant van de latten staan en juist daar is meestal weinig ruimte. Kijk eerst of de bodem de vier stabilisatoren kan dragen: tegels en verharding zijn prima, een border die na regen inzakt niet. Ligt er een grindstrook voor de constructie, hark die dan vlak voordat de bus komt. Een voet die scheef zakt merk je pas als je boven staat, en dan sta je verkeerd te werken.

Denk daarna aan de andere kant van het scherm. Wat achter de latten staat vangt een deel van je nevel op: de fietsen, de terrastafel, het gazon van de buren, de zijruit van een geparkeerde auto. Ruim weg wat weg kan en hang folie over wat blijft, en doe dat voordat de toren op zijn plek komt. Anders sta je met een rol in je hand tussen de stabilisatoren te wringen. Ligt de erfgrens binnen een paar meter, waarschuw de buren dan een dag van tevoren.

Kijk ook naar wat er onderlangs de constructie loopt. Een lattenscherm hangt vaak boven een plantenbak, een buitenkraan of een regenton, en dat is nu net de plek waar een stabilisator naar buiten wil. Zulke spullen zet je liever een dag eerder aan de kant dan dat je de opstelling schuin neerzet om ze heen te werken. Wat je doet met een aflopend terras of een ongelijke tuinvloer, staat uitgelegd bij opstellen op ongelijke grond. Meet die strook liever nu dan op de ochtend zelf.

Het spuiten zelf is bij latten niet het lange deel. De dagen gaan op aan afdekken vooraf, opruimen achteraf en het feit dat je elke strook meerdere keren passeert om alle zijden te raken. Voor een scherm van een meter of acht langs een woning kom je in de praktijk uit op twee tot drie huurdagen. Neem je de bovenzijde van een pergola of de rand van een carport mee, dan komt daar nog een halve dag bij voor het extra verzetten en uitlijnen.

In die periode zitten uren die je niet kunt vullen. Een laag moet wegtrekken voordat de volgende erop kan, en hoe lang dat duurt bepaalt je materiaal en niet je agenda. Daarbovenop komt het weer: nat hout laat zich niet spuiten en bij wind waait je nevel de erfgrens over. Plan daarom niet op de uitkomst waarin alles meezit, maar op de dag waarop het karwei met zekerheid af is, en tel er een ochtend bij voor het weghalen van folie en tape.

De manier waarop de huurprijs in elkaar zit, beloont ruim reserveren. Alleen dat eerste etmaal telt volledig mee; over elke volgende dag dat de rolsteiger bij je blijft staan gaat er 95 procent van de prijs af. Een reservedag voor een natte ochtend kost je daardoor bijna niets, terwijl krap boeken je opzadelt met halfgespoten latten en een chauffeur die al onderweg is naar je adres. Wil je die inschatting rustig maken, dan zet het bepalen van je huurdagen de vuistregels op een rij.

Een lat heeft een voorkant, twee flanken en een bovenrand, en alleen die voorkant raak je als je er recht voor staat. Daarom werk je een strook van 245 cm in meerdere gangen af: eerst schuin van links, dan schuin van rechts, dan recht vooruit voor de dekking. De onderzijde van een horizontale lat neem je mee door door je knieën te zakken. Wie alleen recht vooruit spuit, ziet na een paar seizoenen precies aan de flanken waar het hout kaal is gebleven.

Dat spuiten in gangen bepaalt hoe vaak je opschuift. Bij een gesloten vlak ben je klaar zodra de strook een laag heeft; hier ben je pas klaar als alle hoeken geweest zijn. Ga naar beneden voordat je verrijdt, want zo'n toren verplaats je met beide handen en met de slang los van de wielen. Zet daarna de remmen weer vast en klap de stabilisatoren opnieuw uit voordat je opstapt, ook na een verplaatsing van nog geen halve meter.

Loop voor het opstappen na wat er mee omhoog moet: het pistool, een doek, tape en een strook karton om de rand van het lattenwerk mee af te schermen. Elk vergeten hulpstuk kost je een gang naar beneden en weer terug. Het aantal standen wordt bijna altijd onderschat, want acht meter latten zijn al drie tot vier posities per gang. Doe je aansluitend de kozijnen in dezelfde kleur, tel dan extra stops mee in je planning.

Er wordt geen opgebouwde steiger afgeleverd maar een stapel losse delen, geteld en compleet, dus bedenk vooraf welke plek die stapel krijgt. Bij deze klus is de baan voor het scherm meestal al bezet door folie, tape en blikken, dus leg de buizen en vloerdelen liever op de oprit of verderop in het gras. Komt je bestelling op een werkdag binnen en is het dan nog geen 15:00 uur, dan staat alles er de eerstvolgende werkdag.

Jij prikt de dag dat de set voorrijdt en de dag dat hij weer weggaat, en die twee data stem je hier af op de weersverwachting. Het handigst is huren vanaf de dag dat je gaat afdekken: 's ochtends zet je de toren in elkaar, 's middags hang je folie achter het lattenwerk. In elkaar zetten doe je zelf, het liefst met twee man, en de handleiding en de video die erbij horen lopen de volgorde met je door. Die staat ook bij opbouwen in stappen.

Is de laatste laag erop, dan haal je de toren uit elkaar en leg je alles bij elkaar; wij rijden langs om de onderdelen weer mee te nemen. Doe dat pas als de latten droog aanvoelen, want verse nevel hecht zich aan de buizen en dan ben je langer aan het poetsen dan aan het demonteren. Wat het rijden naar jouw provincie kost, kun je nalezen bij de tarieven voor bezorging, zodat het niet later in je begroting opduikt.

Je staat op een vloer met belastingklasse 3 uit EN 1004, goed voor 200 kg per vierkante meter. Voor dit karwei is dat ruim bemeten, want jij, een emmer en een pistool blijven daar makkelijk onder. Klim je met z'n tweeën omhoog met een voorraad materiaal, tel dan wel even door. Verder gelden de gewone afspraken: remmen vast zodra je opstapt, nooit rijden terwijl er iemand of iets op staat, en stoppen als de wind aantrekt.

Er hoort een verleiding bij deze klus die je bij een dichte gevel niet hebt: het lattenwerk staat vlak voor je neus en voelt stevig. Toch is het geen leuning. Rachelwerk hangt aan een paar schroeven en houdt een zijwaartse duw niet tegen, dus eraan trekken of erop steunen gaat mis. Blijf binnen de leuningen van je vloer en schuif liever een keer extra op dan dat je je uitrekt naar die ene lat aan het eind.

Kijk verder naar de vloer onder je en naar de grond eronder. Neergeslagen nevel maakt een platform spekglad, dus leg er karton overheen en vervang dat zodra het begint te glimmen. Houd de zone beneden vrij van kinderen en huisdieren, want tussen open latten valt een dop of een rolletje tape zo naar beneden. De overige afspraken voor dit soort werk staan bij de regels voor werken op hoogte, en die lees je beter vooraf dan achteraf.