Kozijn repareren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor een reparatie aan een enkel kozijn is de RS51 van Altrex de logische keuze. Met 75 cm breedte kom je door een tuinpoort, langs een heg en over het pad tussen twee woningen, en dat weegt bij deze klus zwaarder dan vloeroppervlak. Het beschadigde raam zit namelijk vaak aan een zij- of achtergevel waar een breed frame simpelweg niet langs komt. Wat er verder in de verhuur staat, met alle bijbehorende maten, bekijk je op de pagina met het aanbod aan rolsteigers.

Op het platform heb je bij houtherstel weinig ruimte nodig, maar wel geordende ruimte. Een beitel, een multitool met invalzaagblad, een schuurblok, een pot vulmiddel, een spatel en een stofzuigermondje passen ruim naast elkaar op een vloer van 75 cm breed. Wat je vooral wilt is dat niets rolt of valt terwijl je met je gezicht tegen de dorpel staat te werken. Een kistje of een emmer waarin alles rechtop staat werkt daarvoor beter dan een breder frame, en het scheelt je bukken.

Ga pas naar de RS52 van 135 cm als er echt volume mee omhoog moet, bijvoorbeeld wanneer je een volledige onderdorpel vervangt en er een nieuw stuk hout van twee meter op de vloer moet passen. Voor gericht herstel op een paar plekken schiet je daar niets mee op en betaal je vooral in sjouwwerk: meer onderdelen naar achteren dragen en meer ruimte nodig om te verrijden. Reken bij die bredere variant ook op een langere opbouwtijd op je eerste huurdag. Beide modellen staan naast elkaar in het overzicht van rolsteigermaten.

Je hoogste punt bij deze klus is niet de ruit maar de aansluiting boven het kozijn: de bovendorpel, de kitnaad daarboven en het stukje metselwerk of stucwerk dat eraan vastzit. Meet daarheen, want daar zit vaak precies de plek waar het water naar binnen trok. Bij een raam op de eerste verdieping kom je zo op 6 tot 8 meter uit. Reken daarna terug naar je platform, want op de hoogte daarvan komt nog ruwweg 2 meter reikhoogte, en je vloer hoeft dus niet gelijk met de dorpel te liggen.

Neem als nulpunt de grond onder de wielen. Loopt de zijtuin af naar de schutting, of komt de opstelling op een verlaagd terras naast een uitbouw, dan begin je een halve meter lager dan de vloer binnen en heb je die halve meter dus extra nodig. Twijfel je tussen twee opbouwen, kijk dan wat er in dezelfde huurperiode nog meer aan dat raam moet gebeuren, zoals de kitnaad of de bovenste lat. Wat elke opbouw op de eerste verdieping oplevert, staat per hoogte uitgewerkt.

Te laag kiezen kost je bij houtherstel meteen kwaliteit. Hak je met opgeheven armen in een dorpel, dan zie je niet waar het gezonde hout begint en haal je of te weinig weg of veel te veel. Ook het aandrukken van vulmiddel vraagt dat je er recht op kijkt, anders krijg je de spatel niet vlak. En kom je bij de bovenhoek net niet, dan sta je op de bovenste sport te rekken op precies het moment dat je kracht zet. Neem in dat geval de eerstvolgende opbouw erbij.

Anders dan bij gevelwerk staat je opstelling hier op een vaste plek, en dat maakt de keuze van die plek belangrijk. Zet hem zo dat het beschadigde deel midden voor je uitkomt en niet in een hoek van de vloer, want dan sta je de hele dag scheef te werken. Onder een raam op de verdieping zit vaak juist de plek waar een border, een regenpijp of een kelderraam ligt. Ruim die strook leeg voordat de onderdelen bezorgd worden.

De ondergrond bepaalt hoeveel voorbereiding je nodig hebt. Tegels en een oprit zijn prima, een border met verse aarde niet: daar zakt een wiel in en dan staat je vloer scheef terwijl je met een beitel kracht zet. Leg dan stoeptegels of dikke platen onder de wielen. Klap daarna de stabilisatoren uit en let op wat er in hun baan ligt, want een schuurtje of een fietsenrek staat er precies waar zij naartoe willen. Hoe je een hellend pad opvangt lees je in het stuk over werken op oneffen ondergrond.

Denk ook aan wat er beneden terechtkomt. Bij het uithakken van rot hout dwarrelen splinters, oude verfschilfers en stof naar beneden, en dat komt op de plek waar de vier stabilisatoren staan. Leg daar een zeil of een oud laken, dan hoef je na afloop niet tussen de planten te gaan zoeken. Komt de rolsteiger deels op de stoep terecht, laat dan ruimte over waar voetgangers langs kunnen en vraag bij je gemeente na wat daar in jouw straat voor geldt.

Bij deze klus tel je niet in meters gevel maar in schadepunten. Een zachte hoek van tien centimeter is een halve ochtend werk; een onderdorpel die over de volle breedte is aangetast kost je een dag. Loop daarom voordat je reserveert het kozijn af met een schroevendraaier en prik in het hout op elke verdachte plek. Wat je dan vindt is bijna altijd meer dan wat je vanaf de grond zag, en op dat aantal punten baseer je je huurperiode.

De echte tijdvreter is het wachten. Uithakken en uitzagen gaat snel, maar daarna moet het hout droog zijn voor je vult, moet het vulmiddel uitharden voor je schuurt, en moet de grondlaag pakken voor je aflakt. Elke ronde vraagt dat je terugkomt op dezelfde vloer, en tussendoor sta je stil zonder dat er iets gebeurt. Voor een kozijn met twee of drie schadepunten kom je daarmee praktisch op drie tot vier huurdagen uit, verdeeld over werkmomenten van een uur of twee.

Juist dat wachten is de reden om de rolsteiger ruim te boeken. De eerste 24 uur vormen het leeuwendeel van je rekening; op elke huurdag daarna gaat 95 procent van het tarief eraf, waardoor een extra uithardingsdag in het niet valt. Reserveer je krap, dan sta je met een half gevulde dorpel te wachten tot de bus komt en begin je later opnieuw. Een dag speling erbij is hier vrijwel gratis verzekeringsgeld. Hoe anderen zo'n periode inschatten lees je in het stuk over huurdagen.

Met een vloer van 245 cm sta je voor een gemiddeld raamkozijn in zijn geheel, van de ene stijl tot de andere, zonder te verzetten. Dat is precies wat je wilt bij herstelwerk, want je wisselt voortdurend tussen het beschadigde punt en de rest van het kozijn om te kijken of de lijn nog klopt. Zit de schade bij een breed kozijn helemaal in de linkerhoek, zet je opstelling dan iets naar links in plaats van keurig in het midden.

Neem in een keer alles mee omhoog wat je nodig hebt. Naast beitel, hamer en multitool zijn dat de dingen die mensen vergeten: een stofzuiger of borstel om de uitgehakte holte schoon te maken, houtverharder, tape om de kitnaad af te zetten en een vochtmeter als je die hebt. Afdalen om iets te halen kost per keer een paar minuten, en bij drie of vier rondes per dag tikt dat behoorlijk aan. Hang daarom een gereedschapstas aan de leuning waarin het kleine spul rechtop blijft staan.

De omvang van de schade is waar bijna iedereen naast zit. Rot loopt onder de verf door en stopt zelden bij de plek waar de laklaag openbarst, dus zodra je begint te hakken groeit het gat verder dan je had ingeschat. Neem daarom een reservepot vulmiddel mee omhoog. Reken daar in je planning op door je huurperiode niet strak op het eerste beeld te baseren. Blijkt het hele kozijn verloren, dan schuif je door naar het vervangen van kozijnen en heb je de opstelling toch al staan.

Wat er bij je op de stoep belandt is een volledige set losse onderdelen, geteld en gebundeld. Boekingen die vóór 15:00 uur op een gewone werkdag rondkomen, staan de dag erna al ingepland voor levering. Wijs van tevoren een plek aan waar die bundels mogen liggen en houd de strook onder het kozijn vrij, want daar komt straks je opstelling te staan. Buizen tussen je voeten tijdens de opbouw kosten alleen maar tijd en humeur.

In elkaar zetten is werk voor jou, niet voor ons. Wij zetten geen steiger neer en leveren nooit een opgebouwd exemplaar af, maar je krijgt een opbouwinstructie mee en er is een video waarin de volgorde van frames, schoren en platform voorbijkomt. Met twee mensen ben je er een uurtje mee bezig. Kom je liever zelf langs, dan ligt de set op afspraak klaar in ons depot aan het Zeeburgerpad in Amsterdam, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn.

Wanneer het materiaal komt en wanneer het weer weggaat, vul je bij het reserveren zelf in, en bij houtherstel loont het om daar goed over na te denken. Vulmiddel en verf willen droog weer, dus laat de rolsteiger komen aan het begin van een droge reeks dagen in plaats van precies op de dag dat het gaat regenen. Wat het transport in jouw provincie kost, staat vermeld in het overzicht van kosten voor bezorgen en ophalen, zodat je het vooraf kunt meerekenen.

De vloer van je opstelling draagt 200 kg per vierkante meter, wat neerkomt op belastingklasse 3 volgens EN 1004. Bij houtherstel zit je daar met gemak onder, ook met een tweede persoon en een kist gereedschap erbij. Belangrijker is dat de kracht bij deze klus horizontaal werkt: elke slag op een beitel duwt jou van de gevel weg. Werk daarom met korte, beheerste slagen en leun nooit met je gewicht tegen de leuning aan om extra kracht te maken. Zwaarder beitelwerk doe je bij voorkeur laag bij de vloer van het platform.

De remmen gaan op de wielen zodra je opstapt en blijven erop tot je klus voor die dag klaar is. Verplaats de rolsteiger nooit met gereedschap of met iemand erop, ook niet dat ene stukje naar links. Waait het hard, dan stop je met werken: een multitool die je op hoogte moet corrigeren terwijl je zelf staat te schuiven is geen combinatie die je wilt. Kijk de vier stabilisatoren na elke verplaatsing na en zet ze opnieuw strak tegen de ondergrond aan.

Het risico dat specifiek bij deze klus hoort komt van boven en van beneden. Boven vallen uitgehakte stukken hout en oude verfschilfers naar beneden, en die kunnen loodhoudend zijn bij een oud kozijn; werk dan met een stofmasker en vang het materiaal op in plaats van het te laten waaien. Beneden loopt vaak het pad naar de achterdeur, en daar komt het uitgehakte materiaal terecht. Zet die strook af zolang je bezig bent. De complete lijst met voorschriften vind je terug in het artikel over werken op hoogte.