Houten gevel beitsen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor een gevel die helemaal in hout is uitgevoerd komt de RS52 van Altrex als eerste in aanmerking, de uitvoering die 135 cm meet. Breed kiezen heeft hier een praktische grond en niet alleen een comfortabele. Je staat er dagen achter elkaar op, je hebt voorraad bij je en meestal schuift er iemand met je mee over hetzelfde vlak. Wringen jullie steeds langs elkaar op een krappe vloer, dan tikt dat bij zoveel meters hout stevig aan. In het aanbod aan rolsteigers in de verhuur staan de uitvoeringen naast elkaar.

Er gaat bij dit karwei meer mee naar boven dan bij een enkel kozijn: een emmer beits, een apart blik voor de kopse kanten, twee kwasten, een roerstok, schuurpapier en een doek voor de druppels die langs de delen omlaag lopen. Met 135 cm onder je voeten zet je die emmer naast je neer en kun je er nog steeds langs. Dat bespaart je per opstelling een paar keer klimmen, en over een complete gevel worden dat er tientallen.

Wordt de route naar de gevel bepaald door een poort van tachtig centimeter of een pad tussen twee woningen, dan kom je uit bij de RS51 van 75 cm. Meet dat traject na voordat je reserveert, want ook de losse onderdelen moeten erdoorheen. Een kamersteiger voor binnenwerk of een eenpersoons MiTower is voor deze klus geen optie: die reiken tot ongeveer vier en zes meter, en bij houten bekleding over drie lagen zit je daar ver boven. Vergelijk anders de maten van de verschillende rolsteigers.

Het hoogste punt van dit karwei ligt zelden bij de goot. Houten bekleding loopt meestal door tot in de topgevel of tot strak tegen de daklijst, en die bovenste rij delen vraagt net zoveel beits als de onderste. Meet daarom tot de laatste plank die je met de kwast moet raken. Bij een woning van drie bouwlagen land je dan tussen 8 en 12 meter. De rekensom erachter blijft simpel: bij de hoogte waarop je vloer straks hangt komt nog eens ongeveer twee meter reikhoogte van je uitgestrekte armen.

Je vertrekpunt is de plek waar de wielen komen te staan, niet je drempel. Bij veel huizen loopt het maaiveld naar de straat af of ligt de achtertuin een halve meter onder het terras. Juist die halve meter bepaalt of een enkele opbouw volstaat of dat er een sectie bij moet. Heeft de gevel een steile punt, meet dan tot de nok en niet tot de zijkant van het dakvlak, want daar zit al gauw twee meter verschil tussen. Schrijf je uitkomst op voordat je gaat reserveren.

Te krap huren straft zich bij beits pas af als het middel droog is. Kom je bij de bovenste rij net tekort, dan doe je die later vanaf een andere opstelling en ligt er een horizontale overgang midden in een plank. Op donker gebeitst hout blijf je zo'n overgang zien. Een ruimere opbouw kost je in verhouding weinig, een tweede opbouwronde kost je een dag. Welke opbouw bij een gevel van deze hoogte hoort, zie je bij werken op de tweede verdieping.

Anders dan bij een reparatie op een enkel punt reis je hier met de toren de complete gevel langs. De strook waarover hij rijdt moet dan over de volle lengte vlak en vrij zijn, en niet alleen ter hoogte van de voordeur. Loop die strook af voordat je bestelt en noteer waar het knelt: een border met een opstaande rand, een regenton bij de pijp, een kelderluik, een rij fietsen of een terras dat een tegeldikte hoger ligt. Wat je nu weghaalt, hoef je later niet tussen twee opstellingen door te sjouwen.

Naarmate je hoger bouwt, steken de stabilisatoren verder schuin naar buiten. Richting 12 meter is dat geen bescheiden driehoekje meer maar een fors stuk grond aan alle vier de zijden, bovenop de maat van de toren zelf. Houd dus rekening met een ruimere strook dan je op het oog zou schatten en zorg dat de uiteinden nergens in de beplanting eindigen. Het uitzetten en vastzetten daarvan komt uitgebreid aan bod in het artikel over stabiliseren en verankeren.

Ligt de gevel aan de straat, vraag dan vooraf na wat er in jouw gemeente is toegestaan met een stuk trottoir of een parkeervak. Het gaat hier niet om een middag maar om een hele week, dus je houdt die plek een reeks dagen bezet. Hetzelfde geldt richting de buren zodra de toren langs de erfgrens rijdt. Dek tot slot de border of het terras onder je werkvlak af, want beits die langs de delen omlaag loopt komt daar terecht en trekt in de tegels.

Reken er bij een complete houten gevel op dat de steiger vijf tot acht dagen bij je blijft staan. Het beitsen zelf schiet op, want met een brede kwast leg je in de lengte grote vlakken weg. De dagen verdwijnen in alles eromheen: de gevel schoonmaken, aangetaste plekken bijschuren, de kopse kanten apart behandelen en daarna dezelfde meters nog een keer overdoen. Loopt de bekleding ook om de hoek verder, tel er dan gerust twee dagen bij op voordat je een datum vastlegt.

Er zitten pauzes in die je met geen mogelijkheid kunt inkorten. Het hout moet van binnen droog zijn voor de eerste laag erop gaat, en daarna moet het middel wegtrekken voordat de tweede volgt. Een bui in de nacht betekent dat je de volgende ochtend niet meteen begint, en op een vlak in de volle zon trekt beits zo snel in dat je beter naar de schaduwzijde uitwijkt. Zo bepaalt de verwachting je volgorde en niet je eigen agenda.

Het tarief maakt ruim plannen goedkoop. Alleen het eerste etmaal rekenen we vol; van elke dag die daarop volgt gaat 95 procent af, waardoor twee dagen speling nauwelijks terug te zien zijn in je huurprijs. Prik je einddatum dus een stuk voorbij de dag waarop je denkt klaar te zijn, en niet er precies op, want die laatste laag komt er zelden op het geplande moment op. Hoe anderen zo'n periode voor een groot vlak inschatten, staat beschreven in dit stuk over de lengte van je huurperiode.

Per opstelling neem je een verticale baan onder handen die precies zo breed is als je vloer lang: 245 cm. Bij beits werk je die baan het handigst van boven naar beneden af, waarbij je het platform telkens een niveau lager hangt in plaats van de toren te verrijden. De natte rand blijft dan aan de zijkant liggen en niet halverwege een plank. Pas als de baan van punt tot plint klaar is, rijd je door naar de volgende positie langs het vlak.

Daardoor is het aantal posities vooraf goed te voorspellen. Een gevelvlak van negen meter breed vraagt er vier, en omdat er twee lagen op moeten leg je die route twee keer af. Staat de zijgevel ook in hout, dan verdubbelt dat aantal bijna. Neem per klim mee wat je nodig hebt, want teruggaan voor een vergeten roerstok kost je op deze hoogte meer minuten dan je vooraf inschat. Een kort lijstje op de vloer scheelt onnodig heen en weer.

Waar mensen zich in vergissen zijn de randen en de aansluitingen. Kopse kanten, de naad bij een hoekprofiel en het hout onder het overstek zuigen meer op dan de vlakke delen ertussen en vragen apart aandacht met een kleinere kwast. Datzelfde geldt voor de onderste plankenrij vlak boven het maaiveld, die jarenlang het meeste vocht heeft opgevangen. Loop je gevel na voordat de bezorging plaatsvindt en schrijf die plekken op, dan weet je waar extra tijd in gaat zitten.

De rolsteiger arriveert als complete, natelbare set losse onderdelen. Leg vooraf vast waar die stapel terechtkomt, en kies daarvoor niet het gras of het terras pal onder de gevel: daar wil je straks rijden en daar komen de druppels van je kwast terecht. Een oprit of een hoek van de voortuin voldoet beter, zeker als daar ook je bus of aanhanger kwijt kan. Wie op een doordeweekse dag reserveert en dat voor 15:00 uur rondmaakt, heeft de complete set de eerstvolgende werkdag voor de deur staan.

Jij bepaalt zelf op welke ochtend de set voorrijdt en wanneer hij weer wordt opgehaald, en bij beitswerk doe je dat natuurlijk met de weersverwachting ernaast. Laat hem arriveren aan de vooravond van een droge reeks, dan bouw je de eerste ochtend op en gebruik je de middag om schoon te maken en te schuren. Opzetten is jouw taak, met de handleiding en de instructievideo binnen bereik; voor een toren van deze hoogte trekken twee mensen samen een dagdeel uit.

Ben je klaar, dan rijden wij opnieuw voor om alles mee terug te nemen. Wat jij doet is afbreken en de onderdelen compleet gereedzetten, bij voorkeur op een ochtend dat het droog blijft. Tel de delen terwijl je ze uit elkaar neemt, dan hoef je bij de bus niet alsnog achter een verdwaalde schoor aan. Welk bedrag er per provincie bij komt voor het brengen en halen, staat inclusief btw bij de kosten van bezorging.

Op elke vierkante meter van de vloer waarop je staat mag tweehonderd kilo rusten: belastingklasse 3, de indeling die EN 1004 aan deze torens meegeeft. Dat cijfer telt bij dit werk zwaarder dan het lijkt. Twee schilders naast elkaar, ieder met een volle emmer, een tas gereedschap en een pak schuurpapier zitten dichter bij die grens dan je bij kwastwerk zou vermoeden. Verdeel het gewicht liever over de lengte dan dat je alles bij de opstap neerzet en daar bij elkaar laat staan.

De vaste regels wegen op tien meter zwaarder dan vlak boven de grond. Rem de wielen zodra iemand naar boven klimt, verrijd de toren nooit met een persoon of materiaal erop, en leg het werk stil als het hard begint te waaien. Een windvlaag voel je daarboven veel eerder dan op het terras, en met een open blik beits in je hand is dat het slechtste moment. Controleer de vier stabilisatoren opnieuw na iedere verplaatsing.

Het gevaar dat echt bij dit middel hoort is gladheid. Beits is dun en druppelt makkelijk, en een paar spatten maken een aluminium vloer verraderlijk. Leg er iets overheen dat je kunt vervangen zodra het begint te glimmen en veeg gemorst materiaal direct op. Houd bovendien de zone onder de toren leeg, want een kwast of blik dat van deze hoogte valt komt hard neer. De overige voorschriften vind je gebundeld in dit overzicht van regels voor hoogtewerk.