Gevel onderhouden? Dit is de rolsteiger die je huurt.

De RS52 uit het Altrex-programma meet 135 cm in de breedte en gaat in de zwaarste uitvoering door tot 14,2 meter werkhoogte. Voor een onderhoudsronde langs drie bouwlagen kies je daarbinnen een opbouw van 8 tot 12 meter. Die breedte is bij deze klus geen luxe, want je neemt geen enkel stuk gereedschap mee omhoog maar zowat een halve werkbank: kitpistool met patronen, een blik lak en een kwast, schuurpapier, een borstel, doeken, schroevendraaiers en een emmer voor afval.

Alles wat beneden blijft liggen kost je een klim. Op een gevelvlak van twee meter breed doe je tijdens een beurt vaak vier of vijf verschillende handelingen, en wie daarvoor telkens afdaalt raakt per vlak een kwartier kwijt. Op een vloer van 245 cm lang leg je dat hele rijtje uit en houd je nog steeds looppad over. Werken jullie met zijn tweeën, dan kan de een kitten terwijl de ander het lakwerk bijwerkt. Over een hele ronde scheelt dat al gauw een werkdag.

Voor de zijde waar de brede opbouw niet komt, huur je de smalle RS51 van 75 cm erbij. Bij een tussenwoning of een pand met een steeg ernaast is dat meestal de achterkant. Beheerders splitsen de ronde daarom vaak in twee delen: de straatzijde met de brede opbouw, de achterzijde met de smalle. Noteer bij welk vlak je overstapt, dan hoef je die verdeling maar één keer te bedenken. Wat je verder vooraf regelt, staat op een rij in de checklist voor het huren van een rolsteiger.

Bij een onderhoudsbeurt zit het hoogste punt zelden in het metselwerk zelf. Het zijn de gootbeugels, de kopse einden van de boeiboord en de bovenste kozijnaansluiting die je moet kunnen bereiken, en die liggen net onder of net op de dakrand. Van de vloer waarop je staat kom je nog zo'n twee meter hoger met je armen, dus trek dat er vanaf en je weet welke platformhoogte je voor deze ronde nodig hebt. Zit de goot op tien meter, dan hoort daar een vloer rond de acht meter bij.

Je meetlint zet je op de bestrating waar straks de wielen komen, en de uitkomst schrijf je op in je logboek. Dat scheelt volgend seizoen een halve ochtend, want dan weet je meteen welke opbouw je moet reserveren en hoeveel frames er worden gebracht. Ligt het achterterrein lager dan de stoep, noteer die twee waarden dan apart en huur op de laagste van de twee. De bijbehorende opbouw vind je terug op de pagina over tien meter werkhoogte.

Kies je te laag, dan sla je precies het deel over waar onderhoud het hardst nodig is. Regenwater loopt langs de dakrand naar beneden, dus daar begint de aantasting van kit, hout en voegwerk. Een ronde waarin de bovenste meter ontbreekt levert je volgend jaar dubbel werk op, en soms een reparatie die je met tijdig bijwerken had voorkomen. Sta je te twijfelen bij een gevel van drie bouwlagen, ga dan een opbouw hoger zitten en laat de bovenste vloer desnoods ongebruikt.

Wie een gevel jaarlijks nagaat, wint tijd door de standplaatsen vast te leggen. Bepaal bij de eerste ronde waar de opbouw per vlak komt te staan, markeer die punten met een tegel, een paaltje of een krijtstreep en zet ze in je logboek. Bij de volgende beurt rijd je de rolsteiger zo weer naar plek drie zonder opnieuw te meten, en weet je vooraf al welke vlakken je op één dag haalt. Dat maakt je huurperiode ook een stuk beter te voorspellen.

Onder elke standplaats moeten de vier stabilisatoren volledig kunnen uitzwaaien, en die uitslag is breder dan het onderstel zelf. Loop de rij standplaatsen daarom eerst na op wat er in de weg staat: een rolcontainer, een terrastafel, de buitenkraan, een hemelwaterafvoer met bladvanger of een schuurtje dat tegen de gevel aan is gebouwd. Wat je één keer verplaatst, hoef je bij een vaste route de volgende ronde alleen nog even terug te zetten. Zet die obstakels ook in je logboek, per standplaatsnummer.

Het seizoen bepaalt mede hoe die plekken zich houden. In het najaar is het gazon onder de achtergevel zacht en liggen er natte bladeren op de tegels, in het voorjaar staan de borders net vol. Leg bij zachte grond stevige schotten onder de wielen van de steiger en noteer per standplaats of dat nodig was. Zo weet je een jaar later welke plek extra voorbereiding vraagt. Hoe je een verlopende ondergrond aanpakt, staat in de uitleg over een oneffen ondergrond.

Reken de ronde uit in vlakken en niet in vierkante meters. Een gevel van twaalf meter breed levert bij vlakken van ruim twee meter zo'n zes standplaatsen op, en per standplaats ben je met drie bouwlagen nakijken en bijwerken gauw een halve dag bezig. Tel daar het opbouwen en het afbreken bij op, en een complete beurt aan één gevel komt uit op vier tot zes huurdagen. Bij een pand met twee zijden verdubbelt dat vrijwel.

In die dagen zitten pauzes die je niet kunt inhalen. Verse kit wil uitharden voordat je erover schildert, bijgewerkte lak moet droog zijn voor de tweede laag en een schoongeborstelde plek moet opdrogen voordat je beoordeelt of er meer nodig is. Daar komt het seizoen bij: bij nachtvorst of aanhoudende regen schuift een beurt zonder pardon een paar dagen op, ook al staat de steiger klaar. Plan daarom in blokken van een hele week in plaats van in losse werkdagen.

Het tarief helpt je daarbij. Alleen dat eerste etmaal telt volledig mee; op iedere huurdag daarna betaal je nog maar een twintigste, doordat er 95 procent afgaat. Een ronde die uitloopt van vier naar zes dagen verandert je begroting dus nauwelijks, terwijl te krap huren betekent dat je halverwege vlak vier moet stoppen en de rest naar volgend jaar schuift. Hoe je zo'n periode vooraf inschat, staat in het artikel over de lengte van je huurperiode.

Een vloer van 245 cm lang komt precies overeen met één gevelvlak in je route, en dat is de indeling waarop je hele planning rust. Nummer die vlakken van links naar rechts, plak het rijtje handelingen op de leuning en werk per vlak steeds dezelfde volgorde af: eerst van boven naar beneden kijken, dan het kitwerk, dan het schuren en lakken, dan de goot en de beugels. Wie de volgorde iedere keer omdraait, vergeet op de zesde standplaats wat er op de eerste wel is gebeurd.

Verzetten hoort bij het einde van een vlak, niet halverwege. Haal de bakjes, het kitpistool en de losse blikken van de vloer, laat de opbouw zakken naar de laagste stand als je daar de tijd voor hebt, en rijd pas dan door naar het volgende nummer. Zet daarna de remmen vast en klap de stabilisatoren opnieuw uit voordat er iemand op klimt. Streep het afgeronde vlak meteen af, anders raak je bij een lange ronde de tel kwijt.

Waar mensen zich op verkijken is de verleiding om kleine gebreken door te schuiven. Een haarscheur in een kitvoeg of een kale plek op een raamdorpel oogt onbeduidend, maar juist die plekken vragen volgend seizoen om echt herstelwerk. De kracht van een vaste beurt zit in consequent zijn en niet in tempo, en dat is ook waarom je liever een dag langer huurt dan een vlak overslaat. Loopt een vlak duidelijk uit de pas, plan dat dan als losse klus in, bijvoorbeeld het repareren van de gevel.

Wat er voorrijdt is een complete, getelde set losse onderdelen. Wijs op je terrein een vaste losplek aan, het liefst dezelfde als vorig jaar, zodat de bezorger weet waar hij moet zijn en de delen niet op de route van je eerste standplaats belanden. Boekingen die op een werkdag binnen zijn voordat de klok 15:00 uur slaat, worden de eerstvolgende werkdag bij je afgeleverd. Een onderhoudsweek die je bijna was vergeten in te plannen, is daarmee nog te redden.

De aanvoerdag en de retourdag geef je zelf op, en bij een terugkerende beurt is dat de kern van je planning. Zet de levering op de vrijdag voor je onderhoudsweek, dan bouw je in het weekend rustig op en start je maandag bij vlak één. Omdat het voorjaar en het najaar de drukste periodes zijn, is vroeg vastleggen hier belangrijker dan bij een spoedklus. Opbouwen is jouw taak; de handleiding en de instructievideo wijzen je de volgorde.

Na de laatste standplaats halen wij de set weer op, nadat jij hem hebt afgebroken en compleet op de losplek hebt gestapeld. Tel de onderdelen tijdens het afbreken, dan hoef je daar op de ophaaldag niet meer over na te denken. Noteer in je logboek hoe lang het afbreken duurde, zodat je volgende ronde beter klopt. Wat het brengen en ophalen je kost, hangt af van je provincie en vind je bij de kosten voor bezorging en ophalen.

De vloer draagt 200 kg per vierkante meter, de grens die belastingklasse 3 binnen EN 1004 aanhoudt. Bij een onderhoudsbeurt kom je daar dichterbij dan je denkt, want je staat er met zijn tweeën, met een kist gereedschap, een paar blikken lak, een emmer sloopafval van oude kitranden en soms een jerrycan schoonmaakmiddel. Tel dat een keer op voordat je begint, en verdeel de zwaarste spullen over de lengte van de vloer. Waar dat cijfer op gebaseerd is, zoek je na in de toelichting op de steigernorm.

De vaste afspraken blijven ook bij routinewerk overeind. Wielen op de rem voordat de eerste voet op de sport komt, geen mens en geen materiaal aan boord terwijl de opbouw rijdt, en stoppen wanneer de wind aantrekt. Controleer bij elk nieuw vlak of de stabilisatoren weer strak staan. Bij zes standplaatsen op een dag is dat zes keer dezelfde handeling, en precies daar sluipt de slordigheid in. Laat één persoon die controle vast op zich nemen.

Het eigen risico van een terugkerende beurt is gewenning. Je kent de gevel, je weet waar de lastige hoek zit en je gaat daardoor sneller werken dan bij een onbekend pand. Daar komt bij dat een onderhoudsvloer vol staat met losse spullen die je met je voet kunt raken. Ruim per vlak op en houd de zone onder de opbouw leeg, zeker wanneer er bewoners of collega's langs de gevel lopen. De bredere regels staan bij het werken op hoogte.