Achtergevel schilderen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Achterom is niet het gevelvlak maatgevend maar de weg ernaartoe, en daarom staat de RS51 van Altrex hier bovenaan: een uitvoering die met 75 cm door vrijwel elke tuinpoort komt. Je bereikt de achterkant via een poort, over een pad tussen schuur en schutting, of met alle delen door je eigen gang. Het smalste punt onderweg beslist welk model daar nog kan staan: een rolsteiger huren voor de achterkant begint met een rolmaat in de poort. Wat er verder in de verhuur zit, laat het overzicht van beschikbare rolsteigers zien.

Op de vloer merk je die smalle maat nauwelijks. Schilderen vraagt een blik, een kwast, een roller en een schuurblok binnen handbereik, en dat staat prima naast je voeten op 245 cm platformlengte. Juist die lengte doet hier het werk: langs een achtergevel schuif je van kozijn naar kozijn en maak je een hele strook af zonder omlaag te gaan. Meer breedte levert vooral meer delen op die door de poort moeten, en dat merk je bij elke bocht en elke drempel onderweg naar achteren.

Kies je toch de brede RS52 van 135 cm, dan moet er een dubbele poort in de schutting zitten of een oprit die tot in de tuin doorloopt. Met die ruimte werkt het bredere dek prettig bij veel houtwerk of met twee schilders naast elkaar. De kamersteiger RS44 glipt vanaf ongeveer 70 cm door een binnendeur, maar reikt met 3 tot 4 meter niet tot je dakrand; dat model is voor binnenwerk bedoeld. Meet je poort en de bocht in het pad dus eerst op.

Het hoogste punt achter is meestal de dakrand, of de top van de gevel bij een puntdak. Voor twee bouwlagen betekent dat een bereik van 6 tot 8 meter werkhoogte, met je vloer op 4 tot 6 meter; boven die vloer heb je immers nog ongeveer 2 meter reikhoogte met gestrekte arm. Zit er een dakkapel in het achterdakvlak die je meeneemt, reken dan tot de bovenkant daarvan en niet tot de goot, want dat scheelt zomaar een hele bouwlaag in de opbouw die je huurt.

Begin je meting op het niveau waar de wielen straks rusten, want dat ligt achter zelden gelijk met de stoep. Een tuin die een halve meter onder straatpeil ligt, geeft je precies die halve meter extra te overbruggen. Loopt het terras weg richting schutting, neem dan het laagste wielpunt. Sta je op gras met stelplaten eronder, tel die dikte mee, want een paar centimeter onder de wielen scheelt boven precies zoveel. Welke opbouw bij welk bereik hoort, zie je bij acht meter werkhoogte.

Krap kiezen straft achterom dubbel. Een halve meter tekort bij de dakrand betekent verven met gestrekte armen, een ongelijke laag en een resultaat dat je vanaf het terras dagelijks ziet. Iets bijzetten kan daar bovendien niet: de ruimte ontbreekt en de grond is te zacht voor een los trapje. Zit je tussen twee opbouwen in, huur dan de hoogste; die keuze kost een fractie van wat een extra standplaats aan tijd kost. Hoeveel een bouwlaag in meters scheelt, staat bij de hoogte van een eerste verdieping.

Achter een huis is de grond zelden zo vlak als hij oogt. Gras geeft mee zodra er regen is gevallen, oude terrastegels liggen los en grind schuift weg onder een belast wiel. Schuif daarom stelplaten, dikke planken of losse tegels eronder en controleer met een waterpas voordat de tweede bouwlaag erop gaat. Loop na de eerste nacht nog een ronde: een tuin die nat is geworden laat een wiel zomaar een centimeter zakken. Wat je met een hoogteverschil aan moet, staat in de uitleg over oneffen ondergrond.

Rond de voet heb je meer plek nodig dan de rolsteiger zelf inneemt, want de vier stabilisatoren wijzen schuin naar buiten. In een achtertuin lopen die precies aan tegen wat daar hoort te staan: de regenton, een overkapping, de buitenkraan, plantenbakken tegen het metselwerk en het luik van de kruipruimte. Maak die strook leeg voordat de bezorging komt, want tussendoor schuiven kost zo een uur. Een uitbouw of een lage keukenaanbouw dwingt je bovendien verder bij het te verven vlak vandaan, en dat merk je meteen in je reikafstand.

De erfgrens ligt achter vaak op twee meter van de gevel, dus je opstelling raakt de buren vrijwel zeker. Laat ze weten wanneer de steiger komt en hoelang hij blijft, zeker wanneer stabilisatoren over de schutting steken of je hun bestrating nodig hebt om te verrijden. Bepaal ook alvast waar de stapel onderdelen terechtkomt: niet op het gras waar je de steiger straks overheen moet duwen, en niet voor de schuurdeur waar je gereedschap ligt. Een halve meter speling langs de schutting maakt het verzetten later een stuk rustiger.

Een achtergevel is bijna nooit in een dag klaar. Eerst afnemen en schuren, dan houtrot en kitranden herstellen, daarna gronden en twee keer aflakken, en dat alles per opstelling over de volle hoogte. Voor twee bouwlagen met vier tot zes kozijnen zit je realistisch op vier tot zes huurdagen, verdeeld over drie of vier standplaatsen. In je eentje mag daar een dag bij: verzetten en opnieuw stellen kost in een tuin nu eenmaal meer tijd dan op straat, waar je de steiger simpelweg een stuk doorrolt.

Er zitten uren in waarop je alleen kunt wachten. Voordat er een tweede laag op mag, moet de eerste eerst uitharden, en dat tempo schrijft het product voor en niet jouw agenda. Daarbij komt de ligging: een achtergevel op het noorden blijft klam, dauw trekt er pas laat in de ochtend uit en de schutting houdt de schaduw vast. Plan je huurperiode daarom niet op de dag dat je klaar zou kunnen zijn, maar op de dag dat het zeker af is, met een ochtend opruimen erachteraan.

Ruim reserveren kost weinig. Het volle tarief geldt alleen voor het eerste etmaal; iedere aansluitende huurdag krijgt 95 procent korting, dus een reservedag voor natte ochtenden weegt nauwelijks in je huurprijs. Duur wordt het pas als je te krap boekt en de steiger halverwege de tweede laag moet inleveren. Zet je einddatum dus een slag achter je laatste verfdag, zeker in een seizoen waarin het elke middag kan gaan regenen. Hoe je zo'n periode schat, staat in de uitleg over het aantal huurdagen.

Per opstelling bestrijk je met 245 cm platform ruim twee meter gevel. Werk die strook helemaal af voordat je verder schuift: eerst de bovenrand en het boeiboord, dan het metsel- of stucwerk, dan het kozijn dat binnen bereik ligt. Terugkomen hoeft dan nergens en je aanzet blijft op een verticale lijn staan. Leg die lijn waar hij wegvalt: op een hoek, achter een regenpijp of langs de zijkant van een kozijn. Aan de achterkant is dat meestal de hoek bij de uitbouw of de naad naast de keukendeur.

Voordat je verrijdt, maak je het dek leeg. Blikken, kwasten en schuurpapier gaan eerst naar beneden, want met materiaal of iemand erop mag een rolsteiger niet bewegen. In een tuin komt er werk bij: stelplaten moeten mee, wielen lopen zwaar over gras en over een terrasrand heb je meestal een tweede persoon nodig. Reken een half uur per verplaatsing en plan het op een moment waarop de verf toch moet drogen. Zo verlies je geen werktijd aan iets wat je niet kunt versnellen.

Hoeveel standplaatsen nodig zijn, valt vrijwel altijd tegen. Acht meter achtergevel vraagt al drie tot vier posities per laag, en een uitbouw of keukendeur levert er nog een op omdat je er niet vlak tegenaan komt. Doe je de kozijnen aan de achterkant in dezelfde beurt, dan komen er pauzes bij voor plakband en droogtijd. Elke extra positie rekt je huurperiode op, en dat is precies de rekensom achter je bezorgdatum en je ophaaldatum. Tel de posities daarom uit voordat je een periode vastlegt.

Er komt een complete set losse delen naar je toe, geteld en wel. De bus stopt aan de weg, dus het stuk naar achteren is jouw werk: frames, platformen, schoren en leuningen gaan een voor een door de poort of door de gang. Bepaal vooraf waar die stapel terechtkomt, het liefst binnen een paar meter van de plek van opbouw. Wie voor 15:00 uur op een doordeweekse dag boekt, heeft de set een werkdag later voor de deur staan, en dat scheelt in de planning van je eerste verfdag.

De bezorgdag en de ophaaldag zet je zelf in de agenda. Voor een achtergevel is de dag voor je eerste verfdag meestal het handigst, zodat de opbouw rustig kan gebeuren. Dat opbouwen is jouw taak, met de meegeleverde handleiding en de video ernaast. Achterom loont het om de delen in de volgorde van opbouw neer te leggen, want om een stapel heen lopen gaat in een smalle tuin niet. Het stappenplan voor de opbouw loopt die volgorde stap voor stap na.

Ophalen doen wij, afbreken doe jij. Zet de delen compleet aan de straat; dat terugsjouwen door de poort kost net zoveel tijd als de heenweg, dus houd er opnieuw een dagdeel voor vrij. Wacht daarmee tot de verf droog is, anders druk je nog natte lak tegen de buizen. Tel tijdens het demonteren de onderdelen, dan sta je op de ophaaldag niet voor verrassingen. Wat brengen en halen in jouw provincie kost, lees je bij de tarieven voor bezorging per provincie.

Het dek waarop je staat is berekend op 200 kg per vierkante meter; die grens hoort bij belastingklasse 3 uit de steigernorm EN 1004. Voor schilderwerk klinkt dat ruim, tot er twee man boven staan met een emmer water, een blik grondverf en een gereedschapskist ernaast. Tel het bij elkaar op voordat alles in een keer omhooggaat, en spreid het over de vloer in plaats van alles tegen dezelfde leuning. Een emmer die je even wegzet telt namelijk gewoon mee. Meer daarover lees je in de uitleg over deze norm.

De vaste regels gelden achterom net zo hard. Rem de wielen zodra je de eerste tree neemt en rijd de steiger nooit met iemand of met spullen op het dek. Stop wanneer het hard gaat waaien, en onderschat die wind niet omdat een tuin beschut aanvoelt: boven de nok en langs een open achterzijde staat alsnog een flinke stroom. Loop na elke verplaatsing de vier stabilisatoren opnieuw af en zet ze stevig neer voordat er iemand op stapt. Dat is de goedkoopste minuut van je huurperiode.

De risico's van deze klus zitten vooral beneden. Een tuin is de plek waar kinderen, honden en visite zomaar onder je door lopen, en een kwast die van 6 meter valt komt hard aan. Zet die zone af met een paar tuinstoelen of een lint. Let ook op gladde tegels in de vroege ochtend en op mos langs een noordterras, want daar glijdt een wiel zo weg. Veeg de looproute schoon voordat je de eerste onderdelen naar achteren draagt. Alle overige voorschriften staan in het artikel over veilig werken op hoogte.