Zonnepaneel-optimizers monteren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Bij optimizers gaat er weinig gewicht omhoog, maar wel veel kleins: een doos met kastjes, kabelbinders, een accuschroevendraaier, een stift en een klembord met de dakplattegrond erop. Dat spul wil je naast je hebben liggen en niet in een tas aan de leuning. Daarom valt de keuze op de RS52, het brede onderstel van 135 cm, waarop je een kist kunt neerzetten en er nog langs kunt lopen. Alle onderstellen die je kunt reserveren staan bij elkaar in het aanbod van rolsteigers.

De smalle RS51 van 75 cm kan ook, en die kies je als de toren tussen een schuurtje en een heg door moet. Je levert er dan vloeroppervlak voor in, precies waar je je spullen kwijt wilde. Een MiTower is een toren voor een persoon en houdt op bij 6,2 meter; voor een dak op tien meter valt hij af. Een kamersteiger hoort binnen. Blijft over: een brede toren die je langs de goot in een paar opstellingen verplaatst.

Ga je een steiger huren voor optimizers, kijk dan ook naar waar je het dak op stapt. Bij een schuin dak sta je meestal op de rolsteiger en reik je over de goot naar de onderste rij, maar voor de rijen daarboven moet je het dak op. Het platform is dan je vertrekpunt, je opslagplek en de plaats waar de plattegrond ligt. Een brede vloer maakt dat overstappen een stuk rustiger dan een smalle, zeker als je met je handen vol terugkomt.

Het punt waar je bij moet is de onderste montagerail, en die zit een klein stukje boven de goot. Meet dus tot de goot en tel daar een halve meter bij op. Wat je opgeeft bij het reserveren is werkhoogte: platformhoogte plus ongeveer 2 meter die je met je armen overbrugt. Voor een woning van twee bouwlagen met een schuine kap kom je zo op acht tot tien meter uit. Bij drie bouwlagen loopt dat op naar twaalf meter, en dat is meteen de bovenkant van deze opbouw.

Daarmee val je in de band van 8 tot 12 meter werkhoogte, en dat is waar dit werk om vraagt. Wil je zien welke opbouw daarbij past, kijk dan bij tien meter werkhoogte en tel na hoeveel platformen je nodig hebt. Wat je vooral niet moet doen is meten tot de nok: de bovenste rij panelen bereik je over het dak en niet vanaf de toren, dus die hoogte hoef je niet te huren. Dat scheelt een paar frames en een stuk opbouwtijd.

Een te lage opbouw huren pakt bij dit werk slecht uit. Sta je onder de goot, dan reik je met gestrekte armen onder de panelen door en krijg je de beugel nooit netjes vast; dan gaat er meer tijd in het worstelen zitten dan in het monteren. En als je het dak op moet, wil je met je heup op goothoogte over de rand stappen, niet je omhoog trekken. Een platform meer huren kost bij de reservering vrijwel niets, een tweede huurperiode wel.

De panelen liggen op de kant van het dak waar de zon komt, en dat is lang niet altijd de kant met een oprit. Vaak sta je dus in de achtertuin, op gras of op een terras, met een schuurtje of een tuinhuis in de weg. Loop die kant af voordat je reserveert en kijk of er een vlak stuk van een paar meter vrij te maken is, met ruimte voor de vier stabilisatoren die schuin de tuin in steken. Ligt er een terras, dan is dat vaak de beste plek.

Gras is de lastigste ondergrond van allemaal. De wielen zakken weg zodra het een dag geregend heeft, en dan staat de toren niet meer waterpas terwijl jij boven met kleine onderdelen bezig bent. Leg rijplaten of dikke planken onder de voeten en stel bij met de spindels. Een kastje aandraaien vraagt precisie, en die haal je niet vanaf een dek dat meegeeft. Hoe je een toren op een ongelijke plek zet, staat uitgelegd in het stuk over een ongelijke ondergrond.

Let ook op wat er boven de standplaats hangt. Een plat dakje van een uitbouw, een zonwering of een tak van de buren zit vaker in de weg dan je denkt, en die kom je pas tegen als de toren al half staat. Kijk verder waar de doos met optimizers en de plattegrond mogen liggen; een tuintafel naast de opstelling is daar prima voor. Bespreek met de buren dat je een paar dagen langs de erfgrens staat. Dat scheelt discussie halverwege je huurdagen.

Het monteren zelf gaat vlot: een kastje op de rail klikken, twee stekkerparen indrukken en doorlussen naar de volgende kost per paneel maar een paar minuten. De tijd gaat zitten in het opbouwen van de toren, het verzetten langs de goot en het bijhouden van de administratie. Voor een dak met tien tot vijftien panelen huur je daarom een tot twee dagen, waarvan het eerste dagdeel opgaat aan bouwen. Ligt er een tweede dakvlak aan de andere kant, tel er dan nog een dag bij.

Zo'n extra dag valt in de kosten nauwelijks op. Het eerste etmaal betaal je vol; alles wat daarna volgt gaat met 95 procent korting mee, dus wie ruim reserveert betaalt daar bijna niets voor. De huurprijs die bij jouw opbouw hoort staat inclusief btw op de prijzenpagina. Reserveer bij optimizerwerk liever een dag te veel, want je wilt niet met de helft van de kastjes gemonteerd afbreken en een week later van voren af aan beginnen.

Het weer speelt hier een eigen rol. Optimizers monteer je met de installatie uit, en dat doe je liever niet op een bloedhete middag: de panelen zijn dan te warm om aan te pakken en de rail brandt aan je vingers. Regen is een ander probleem, want stekkerverbindingen wil je droog maken. Kies dus een bewolkte, droge dag en houd in je reservering een uitwijkdag achter de hand. Omdat je zelf de ophaaldatum kiest, kost zo'n uitwijkdag je weinig.

Een platform van 245 cm dekt ongeveer twee panelen breed. Per opstelling doe je dus de kastjes van twee, misschien drie platen: beugel op de rail, kastje erin, kabels naar boven en naar opzij. Daarna moet de toren een stukje verder. Reken bij een dak van veertien panelen op een stuk of zes opstellingen, en dat is precies waarom de plattegrond meegaat: anders weet je na de vierde verplaatsing niet meer welk nummer waar hoort op het dak. Nummer daarom de opstellingen net zo goed als de panelen.

Het doorlussen bepaalt hoe je langs de goot opschuift. Elke optimizer heeft een korte uitgang naar de volgende, dus je werkt in de volgorde van de string en niet kriskras over het dak. Leg de kabels meteen netjes in de beugels onder de rail, want een lus die later doorhangt kom je vanaf de grond niet meer terughalen. Wat je een keer laat hangen, kost je een extra opstelling, en dat betekent opnieuw remmen, stabilisatoren uitzetten en klimmen.

De stickers zijn het onderdeel waar het vaakst iets misgaat. Van elke optimizer trek je het serienummer af en plak je het op de plek in de plattegrond waar dat paneel ligt. Doe dat meteen, vanaf het platform, en niet achteraf uit je hoofd. Klem het vel vast op een klembord en stop het bij elke verplaatsing in je jas, want een windvlaag langs de goot neemt losse papieren zo mee de tuin in, en dan begint het zoekwerk. Papier en wind gaan slecht samen op deze hoogte.

De set komt geteld en compleet aan, en jij bepaalt waar hij mag liggen. Bij optimizerwerk staat de toren meestal achter, dus wijs een plek aan de voorkant aan waar de bus kan lossen en van waaruit je alles in twee of drie keer naar achteren draagt. Rond je de bestelling voor 15:00 uur op een werkdag af, dan levert de bus de eerstvolgende werkdag. Zet je bezorgdag een dag voor je start, zodat je zonder haast kunt opbouwen.

Het monteren van de toren is jouw deel; wij komen niet bouwen. Een handleiding gaat mee, de opbouw staat ook op video, en met twee man kost een toren van deze hoogte je een dagdeel. Zet hem op de dag voor je begint neer, dan heb je de volgende ochtend meteen een werkende opstelling en hoef je niet met een doos optimizers in je hand te wachten. Houd voor die bouwdag een apart dagdeel vrij, want er komt dan nog geen kastje op de rail.

Als het laatste kastje hangt en de plattegrond compleet is, breek je de toren af en zet je de delen klaar op de plek waar ze zijn gelost; wij rijden op de afgesproken dag langs om ze op te halen. Controleer voor die tijd of er geen kabelbinder of dop tussen de platformen is blijven liggen. De prijs voor het rijden, heen en terug, verschilt per provincie en je vindt het bedrag inclusief btw bij de bezorgkosten per provincie, zodat je het totaal voor de reservering al kunt uitrekenen.

Belastingklasse 3 betekent dat het dek 200 kg per vierkante meter mag dragen, en die klasse hoort bij EN 1004. Bij optimizerwerk kom je daar bij lange na niet aan: een doos kastjes weegt bijna niets. Wat wel telt is dat je vaak met zijn tweeën boven staat, een op de toren en een op het dak, en dat er dan gereedschap en een kist bij komen. Meer daarover in de uitleg bij deze norm voor rolsteigers.

Ook hier gelden de gewone afspraken: eerst de wielen remmen en dan pas opstappen, niemand op de toren terwijl hij rijdt, en het werk neerleggen als het gaat waaien. Waaien is bij dit werk extra vervelend, want stickers, plattegronden en losse doppen verdwijnen als eerste. Zet de vier stabilisatoren na elke verplaatsing weer uit, ook als je maar een paneelbreedte bent opgeschoven; dat is precies het moment waarop mensen het overslaan. Een halve meter opschuiven telt net zo goed als een hele verplaatsing.

Het eigen risico van deze klus is klein spul dat valt. Een dop, een schroef of een stukje kabelgoot dat van tien meter naar beneden komt, is gevaarlijker dan het klinkt, dus houd de zone onder de toren leeg en werk met een gereedschapstas die dicht kan. Werk daarnaast alleen aan een installatie die uit staat, en laat het aansluiten over aan iemand die daarvoor is opgeleid. Zet ook iemand beneden op de uitkijk als er kinderen spelen. Meer regels staan op de pagina over werken op hoogte.