Trappenhuis schilderen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor deze klus staat de RS44 kamersteiger van Altrex klaar in de verhuur, het model dat speciaal voor binnenwerk is bedoeld. Wat hem hier geschikt maakt is de combinatie van een gesloten werkvloer met hekwerk eromheen en losse delen die door een deuropening van zeventig centimeter passen. Die tweede eigenschap gaat vaak over het hoofd: je moet de hele set via de voordeur, de gang en de trap naar boven werken, en een deel dat in de bocht blijft steken heb je niet aan de bovenkant.

Breedte is bij schilderwerk in een trappenhuis geen doorslaggevende factor. Je hebt een verfbak, een roller met steel en twee kwasten bij je, en verder wil je vooral ruimte om te draaien terwijl je langs een schuine wand snijdt. Wat je wel wilt is dat de werkvloer boven het gat niet meebuigt zodra je met de roller kracht op de wand zet. Een plank tussen twee treden geeft dat gevoel niet, een opgebouwde kamersteiger wel.

Voor gevelwerk aan de buitenkant zou je een rolsteiger huren met veel meer opbouwhoogte, maar binnen loop je met zo'n model vast bij de eerste deurpost. De kamersteiger is hier de logische keuze en verder heb je weinig nodig, al is een extra stelpoot boven een aflopende trap geen overbodige luxe. Vraag die dus meteen mee bij je reservering. Welke modellen er beschikbaar zijn en waarin ze verschillen, lees je op de pagina over het huren van een kamersteiger.

Het plafond boven het trapgat is het hoogste punt van de hele klus, en dat punt bepaalt dus welke opbouw je bestelt. Het misverstand zit in het meetpunt: je meet niet vanaf de vloer beneden in de hal, maar vanaf het niveau waarop je opstelling straks rust, meestal de overloop en een paar treden daaronder. Vanaf dat vlak recht omhoog naar de plafondplaat is het getal dat je bij het reserveren invult. Meet dat een keer echt na met een rolmaat en ga niet af op de hoogte van de verdieping.

Werkhoogte is bij ons de platformhoogte plus grofweg twee meter die je met gestrekte arm nog overbrugt. Voor een trappenhuis in een gewone woning kom je daarmee op drie tot vier meter, en dat is precies het venster van dit binnenmodel. Zit je er tussenin, kies dan de stand waarbij je het plafond met een gebogen arm kunt snijden in plaats van gestrekt. Meer over dat rekenwerk vind je bij een opbouw tot vier meter.

Te laag staan wreekt zich vooral in de snijlijn langs het plafond. Met een gestrekte arm boven je hoofd trilt de kwast, zie je de lijn niet die je trekt en wordt de rand golvend, en dat valt in een trappenhuis extra op omdat iedereen er van onderaf tegenaan kijkt. Bovendien druppelt verf van een omhooggehouden roller langs je mouw. Een stand hoger huren kost weinig en scheelt je een lijn die je anders opnieuw moet trekken, zeker in een trappenhuis dat doorloopt naar de eerste verdieping.

Zolang het plafond aan de beurt is, staat de opstelling in zijn hoogste stand pal boven het gat, met de voeten verdeeld over de overloop en de treden eronder. Zodra dat plafond klaar is, zak je terug en verplaats je hem per wandvlak. Dat verplaatsen kost telkens tijd, dus deel je het trappenhuis vooraf op in standen en teken je die op een velletje uit. Zo weet je precies hoe vaak je die dag opnieuw moet stellen.

Bescherm de trap voordat er iets omhoog gaat. Een traploper zuigt gemorste verf op en houten treden krijgen indrukken van poten en gereedschap, dus leg zeil neer en plak dat vast tot tegen de plint. Op de overloop zelf komen twee dingen te staan die je nergens anders kwijt kunt: je verfbak met de voorraad en de deuren die je later gaat schilderen. Ruim dus eerst de kasten, de wasmand en de losse spullen daar weg.

Let ook op de deuren die op de overloop uitkomen. Die draaien vaak precies open in de ruimte waar jij je opstelling wilt hebben, dus zet ze vast of licht ze van de scharnieren als je ze toch gaat schilderen. Hoe een steiger boven een open trapgat wordt neergezet en waar je op moet letten bij de ondersteuning, staat beschreven in dit stuk over opstellen boven een trapgat. Neem dat even door voordat je met de opbouw begint, het scheelt je later herstelwerk.

Een trappenhuis is klein in vierkante meters en groot in handelingen, en dat maakt de planning verraderlijk. Dag een gaat op aan opbouwen, afplakken, de wanden ontvetten en het plafond in twee lagen afwerken. Dag twee is voor de wandvlakken, opnieuw twee lagen, met droogtijd ertussen die je niet kunt versnellen. Dag drie is voor de deuren op de overloop en het bijwerken van alle randen. Vier huurdagen is daarom eerder regel dan uitzondering, zeker als er ook nog plamuurwerk bij komt kijken.

De vette strook rond leuninghoogte kost extra tijd die veel mensen vergeten. Op die hoogte hebben jaren aan handen hun sporen achtergelaten, en verf hecht daar simpelweg niet op zonder grondig ontvetten en soms een extra hechtlaag. Sla je die stap over, dan zie je binnen een paar maanden een schaduw terug over de volle lengte van de trap. Reken op een dagdeel voor alleen dat voorwerk langs de leuning, en op nog wat tijd voor het schuren van de plekken die daarna nog glimmen.

Financieel wegen die extra dagen nauwelijks. Het volle tarief geldt voor de eerste vierentwintig uur en daarna houd je op elke vervolgdag 95 procent korting, waardoor een ruime reservering vooral rust oplevert in de planning. Wie te scherp boekt, staat met een halfgeschilderd trappenhuis naar de ophaalrit te kijken terwijl er nog een laag op moet en de deuren nog liggen te wachten. Wat een gemiddelde binnenklus aan tijd vraagt, staat toegelicht in dit overzicht van huurperiodes.

Je werkvloer is 245 cm lang en dat is bij toeval bijna precies de breedte van een gemiddeld wandvlak in een trappenhuis. Je pakt dus per stand een heel vlak: eerst de snijranden met de kwast, daarna het middenstuk met de roller, en dan pas verplaatsen. Wie halverwege een vlak gaat verzetten, krijgt een zichtbare aanzet op de plek waar de natte rand is opgedroogd, en juist in strijklicht op een trap valt dat meteen op.

De banen in een trappenhuis lopen niet netjes van vloer tot plafond. Ze beginnen in de hoek bij het plafond en eindigen bij de trapboom, dus ze worden per baan korter of langer en het onderste stuk is altijd schuin. Werk daarom van boven naar beneden en houd de onderrand nat tot je bij de trapboom bent. Snij de lijn langs de boom met een smalle kwast en niet met tape, want tape volgt zo'n schuine houten rand nooit strak.

De strook op leuninghoogte pak je in dezelfde stand mee, maar met andere aandacht. Ontvet die band eerst over de hele lengte, laat hem drogen en breng dan pas je lagen aan, anders krijg je glimmende plekken die door de verf heen komen. Zorg dat je in een enkele gang naar boven alles bij je hebt, want elke keer afdalen betekent langs een natte wand naar beneden schuiven. Zet je verfbak op de vloer en niet op de rand van het hekwerk.

Er wordt een complete, getelde set losse buizen en vloerdelen bij je afgezet, meer niet. Denk vooraf na over de plek waar die stapel neerkomt, want de hal en de onderste treden heb je hard nodig als looproute naar boven. Een lege kamer beneden of de garage is een betere landingsplaats voor het materiaal. Wat op een werkdag is vastgelegd voor 15:00 uur, laden wij de eerstvolgende werkdag in en brengen wij bij je langs.

Wanneer het materiaal komt en wanneer het weer vertrekt, prik je allebei zelf. Neem als leverdag de dag voor je eerste schilderdag, zodat je in alle rust kunt opbouwen, de trap kunt afdekken en het afplakwerk kunt doen. Opbouwen staat niet in ons pakket: dat doe jij, met de handleiding erbij en de instructievideo als naslag. Voor een trappenhuis reken je daar wat langer voor dan voor een gewone kamer. De stappen staan beschreven in deze handleiding voor de opbouw.

Zodra de laatste laag droog is neem je de opstelling uit elkaar en zet je alles gestapeld op de begane grond neer; wij komen het van daar weer weghalen. Rij je liever zelf, dan kun je zonder kosten en op afspraak terecht op het adres Zeeburgerpad 89 in Amsterdam, mits de langste delen in je auto passen. Wat een rit per provincie kost, staat overzichtelijk vermeld bij de kosten van bezorgen en ophalen, inclusief btw.

Een vierkante meter van je werkvloer draagt 200 kg, wat de norm EN 1004 belastingklasse 3 noemt. Bij schilderwerk in een trappenhuis blijf je daar ver onder, ook met een tweede persoon erbij, maar dat getal zegt meer dan alleen gewicht: het hoort bij een opstelling die op alle punten is geschoord en waarvan de vloerdelen vastgezet zijn. Controleer die vergrendelingen voordat je de eerste keer boven een open gat gaat staan, en loop ze na elke verplaatsing opnieuw langs.

Zitten er wielen onder je opstelling, dan gaan die op de rem voordat iemand opstapt, en je verplaatst nooit met een persoon of met materiaal erop. In een trappenhuis is dat extra belangrijk, want de vloer waarover je verrijdt is niet vlak en niet overal even sterk. Bouw liever een keer extra opnieuw op dan dat je een gestelde opstelling met een verfbak erop een stuk opschuift langs een trede. Die paar minuten winst zijn het risico simpelweg niet waard.

Het echte gevaar hier is de val onder je. Onder de werkvloer zit geen vloer maar de halvloer, twee bouwlagen lager, en alles wat je laat vallen komt daar terecht. Zorg dat er niemand op de trap onder je loopt terwijl jij boven bezig bent, en berg je kwasten en messen op in een bak in plaats van ze los op de rand te leggen. Verf die op een trede terechtkomt maakt het hout bovendien glad. De verdere richtlijnen lees je in deze uitleg over veilig werken op hoogte.