Spouwmuur isoleren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor de opname aan een spouwmuur van twee bouwlagen pak je de RS51 van Altrex, 75 cm smal gebouwd. Je loopt bij dit onderzoek de hele gevel af en meestal ook de zij- en achterkant, dus je moet met de opstelling langs een schuurtje, door een poort en over een tuinpad kunnen. Op de pagina met rolsteigers die te huur staan zie je welke breedtes er zijn en welke bij een krappe erfgrens nog passen.

Wat je mee omhoog neemt is licht maar talrijk: een boormachine met een lange steenboor, een endoscoop, een meetlint, krijt, een spiegeltje en je telefoon voor de foto's die je later nog nodig hebt. Op een dek van 245 cm ligt dat allemaal binnen bereik zonder dat het rondslingert of onder je voeten komt. Breedte heb je niet nodig, want je staat steeds vlak tegen het metselwerk om te kijken, te meten en aan te tekenen wat er straks geboord moet worden.

Loopt er een adviseur of een tweede paar ogen met je mee, dan werkt de RS52 van 135 cm prettiger: twee mensen die tegelijk naar hetzelfde stuk voegwerk staan te kijken, hebben ruimte nodig om langs elkaar te schuiven zonder dat de camera uit het gat glijdt. Voor een opname in je eentje weegt dat niet op tegen het gemak van een smalle toren die je alleen verrolt. Hoe die maten zich verhouden staat in het overzicht met steigermaten.

Het hoogste punt van dit onderzoek ligt niet op ooghoogte maar vlak onder de dakrand, want daar komt straks de bovenste rij gaten en daar is de kans op een dichtgeslibde spouw het grootst. Voor twee bouwlagen levert dat een werkhoogte op die tussen 6 en 8 meter valt. Reken terug via de platformhoogte plus de kleine twee meter die je staand nog overbrugt, dan weet je welke opbouw je moet bestellen. De uitleg over werkhoogte zet die opbouwen naast elkaar.

Meet vanaf het niveau waarop de wielen komen te staan en houd rekening met de plint onderaan. Ligt de tuin lager dan de stoep, of staat de woning op een verhoogd talud, dan verschuift je hele reeks meethoogtes mee naar boven of naar beneden. Bij een opname wil je bovendien de aansluiting van de spouw op de dakvoet kunnen zien, en die zit een flink stuk hoger dan de bovenste steen die je vanaf het gazon nog denkt te herkennen.

Wie te laag boekt, mist precies het deel dat de meeste verrassingen bevat. Heb je de bovenste meter niet van dichtbij gehad, dan ontdek je pas tijdens het vullen dat de spouw daar versmalt of dat er in een open stootvoeg een nest zit. Op dat moment staat er een machine op je erf te wachten en kost stilstand je geld. Voor een gevel die doorloopt tot boven de eerste verdieping huur je daarom liever een trede meer dan te weinig.

Een opname loopt rond het hele huis, dus je bekijkt vooraf alle kanten van het perceel. De voorgevel staat vaak aan de stoep, de zijgevel tegen een smalle erfstrook en de achtergevel achter een tuin met een schuurtje. Zet de opstelling zo dat je er per keer een flink stuk gevel mee bestrijkt, en teken op een plattegrondje aan waar de toren achtereenvolgens komt te staan. Dat scheelt je tijdens de opname het steeds opnieuw bedenken van je route.

Wat onder de wielen ligt moet vlak zijn en draagkracht hebben. Tuingrond die na een regenweek zacht wordt, een strook grind of een verzakt tegelpad vormen geen basis om een paar meter hoog op te bouwen, dus leg daar planken of stelplaten neer. Rondom houd je ruimte vrij voor de steunpoten, die verder naar buiten reiken dan de toren zelf breed is. Zit er een aflopend maaiveld in het spel, kijk dan bij werken op een ondergrond die niet vlak ligt.

Belangrijk bij dit werk: je zet de steiger nooit vast aan de gevel die je onderzoekt. Een verankering in het buitenblad maakt precies het metselwerk kapot waarvan je wilt vaststellen of het nog waterdicht is. De toren staat vrij, op zijn eigen poten, en dat is meteen de reden dat de strook langs de gevel breder vrij moet blijven dan mensen bij het huren inschatten. Reken op ruim een meter naast de plint, ook op de smalle kant van het huis.

Een opname aan een doorsnee rijtjeswoning kost een halve tot een hele dag. In die tijd boor je op een paar hoogtes een proefgat, kijk je met de camera naar binnen, meet je de spouwbreedte, zoek je de lateien op en loop je de voegen na op scheuren en verweerde plekken. Een vrijstaand huis met vier gevels en een uitbouw vraagt al gauw een dag extra, simpelweg omdat je de toren vaker moet verzetten dan je vooraf denkt.

Het seizoen speelt hier mee op een manier die je bij ander gevelwerk niet hebt. Broedende vogels en verblijfplaatsen van vleermuizen bepalen wanneer je aan de spouw mag komen, en dat controleer je in dezelfde ronde. Zie je nestmateriaal of gedrag dat daarop wijst, dan schuift het vullen naar een andere periode terwijl je de opname toch al gedaan hebt. Een gevel die na een natte week nog moet drogen, verschuift om precies dezelfde reden.

Voor de huurprijs pakt het gunstig uit om opname en uitvoering aan elkaar te plakken. Het volle bedrag reken je uitsluitend over de openingsdag van vierentwintig uur; iedere volgende dag telt met 95 procent korting mee, zodat gewoon door laten lopen je bijna niets kost. Blijkt de gevel geschikt, dan staat je steiger al klaar voor het vullen van de spouw. Twee losse periodes betekenen twee keer bezorging en twee keer opbouwen, en dat valt hoe dan ook duurder uit.

Vanaf een vloer van 245 cm teken je met krijt een strook gevel af die je in een keer afhandelt. Het patroon leg je in de voeg en niet in de steen: dat vult straks netjes en het herstel valt minder op. Gebruik de lagenmaat van het metselwerk als raster, houd de rijen ongeveer op vaste afstand en teken meteen aan waar je een gat extra nodig hebt. Werk zo strook voor strook door, dan blijft het patroon over de hele gevel in lijn.

Rond openingen wijkt dat raster altijd af. Boven elk kozijn ligt een latei die de spouw onderbreekt, en aan de zijkanten van ramen en deuren zit vaak een dichte aanslag. Die vakken vragen eigen gaten, anders blijft er een koude strook over waar je later niets meer aan kunt doen. Teken ook aan waar de spouw dichtzit met mortel, want dat merkte je bij het proefgat en dat is precies het soort informatie dat je een week later kwijt bent.

Bij ieder proefgat hoort een korte controle op leven achter de muur. Zie je in een open stootvoeg veertjes, uitwerpselen of aangesleept materiaal, dan stop je met boren en zoek je eerst uit wat daar zit. Vleermuizen wringen zich door spleten van amper een centimeter en laten zich zelden zien terwijl jij op de steiger staat. Deze pagina gaat over dat oordeel; hoe je daarna gat voor gat de spouw vult, lees je op de pagina over spouwmuurisolatie plaatsen.

De steiger komt als losse onderdelen, geteld en in een complete set bij elkaar. Kies vooraf een plek waar die stapel neer kan zonder tegen de gevel aan te leunen, want daar wil je juist onbelemmerd langs kunnen kijken en straks boren. Een oprit, een stuk gazon of de berm voor het huis voldoet prima. Regel je de bestelling op een werkdag, en dan wel voor 15:00 uur, dan komen de onderdelen al op de werkdag daarna jouw kant op.

De datum waarop de set voorrijdt en die waarop hij wordt opgehaald, kies jij tijdens het reserveren. Bij een opname loont het om te laten bezorgen op de dag voor je onderzoek: opbouwen is jouw werk, kost met twee man een dagdeel en verloopt aan de hand van de meegeleverde handleiding met de bijbehorende video. Zo begin je de opnamedag met een toren die er al staat en met daglicht dat je nog helemaal voor je hebt.

Na afloop halen wij de onderdelen weer op; het afbreken en compleet klaarzetten hoort bij jou. Wacht daarmee tot je zeker weet dat je alles hebt gezien en vastgelegd, want voor een detail terugkomen betekent anders een nieuwe opbouw en een nieuwe huurdag. Tel de delen terwijl je ze losneemt, dan klopt de set precies op het moment van inleveren. Welk bedrag jouw provincie kent voor halen en brengen, vind je bij de kosten van bezorging.

Het dek is beproefd volgens EN 1004 en valt in belastingklasse 3, oftewel 200 kg op iedere vierkante meter. Met een boormachine, een camera en wat handgereedschap kom je daar bij lange na niet aan, dus de belasting is bij een opname zelden je zorg. Wat je wel voelt, is het moment waarop de lange boor door het buitenblad breekt: de machine schiet vooruit, en juist daarom staan de wielen op de rem voordat je aanzet.

Verplaatsen doe je met een leeg dek, zonder gereedschap en zonder iemand erop, en na elke verplaatsing zet je de vier steunpoten weer stevig neer. Steekt de wind op, dan stop je met werken; langs een kale gevel zonder beschutting merk je dat eerder dan in een besloten achtertuin. Houd er verder rekening mee dat je met de machine tegen het metselwerk duwt en dat die tegendruk de toren van de muur af probeert te schuiven.

Boren in baksteen geeft fijn stof dat recht in je gezicht komt als je op hoogte werkt, dus een bril en een mondkapje zijn hier geen overdaad. Laat niemand vlak onder je staan: een boor of een endoscoop die uit je hand glijdt, komt met flinke snelheid beneden aan. Welke afspraken er verder op een steiger gelden, ook wanneer je maar een uurtje inspecteert en meteen weer naar beneden gaat, staat bij de regels voor werken op hoogte.