Spotverlichting monteren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Bij een rij inbouwspots onder het overstek van een huis met twee woonlagen valt de keuze op de RS51, de uitvoering van Altrex die maar 75 cm over de wielen meet. Smal werkt hier in je voordeel: langs de gevel loopt vaak een border, een grindstrook of een tuinpad van amper een meter, en tussen elke spot door schuif je de toren een stukje op. Alle uitvoeringen die klaarstaan vind je bij elkaar op de pagina met rolsteigers uit de verhuur, waar smal en breed netjes naast elkaar staan.

Extra breedte levert je bij dit karwei weinig op, want je werkt binnen een cirkel van een armlengte recht boven je. Onder handbereik houd je een accuboor, een gatenzaag in de juiste diameter, een stofzuigerslang en een striptang. Meetellen doet vooral de platformlengte: 245 cm, bij een gangbare onderlinge afstand goed voor twee of drie spots uit dezelfde rij. De rest van je spullen hangt in een emmer aan de leuning, zodat de vloer vrij blijft en je zonder ergens overheen te stappen opzij kunt.

Overweeg de bredere RS52 van 135 cm pas wanneer jullie met zijn tweeën boven staan, of als een haspel, een doos armaturen en een trafo tegelijk mee omhoog moeten. De MiTower reikt tot 6,2 meter en volstaat voor een enkele spot onder een lage luifel, maar bij een overstek boven de eerste verdieping schiet die eenpersoonstoren tekort. Wat die smalle steiger wel aankan lees je bij de eenpersoons MiTower, inclusief de opbouwen die erbij horen.

Het meetpunt ligt hier niet bij de goot maar bij de onderkant van het overstek, want daar verdwijnt de spot straks in. Bij twee woonlagen kom je zo op een werkhoogte tussen 6 en 8 meter uit, met een vloer die ergens tussen vier en zes meter hangt. De vuistregel erachter is simpel: tel bij de platformhoogte de kleine twee meter op die je staand nog omhoog reikt. Welke opbouw daar precies bij past, lees je op de pagina over acht meter bereiken.

Binnen dat bereik kies je bij deze klus bewust aan de hoge kant. Iets aanraken met je vingertoppen is namelijk niet hetzelfde als een gatenzaag door een houten plaat drukken, en dat laatste vraagt gebogen armen in plaats van een gestrekte reik. Ga bij de opbouw dus uit van een vloer waarop de plafondplaat ongeveer een handbreedte boven je kruin uitkomt. Sta je te ver eronder, dan gaat de zaag zwabberen, wandelt hij uit het midden en dekt de rand van het armatuur die schade niet meer af.

Nog iets dat mensen vaak overslaan: het meetlint zakt tot op de plek waar de wielen straks rusten, en niet tot de dorpel van de achterdeur. Helt de tuin af richting de schutting, of ligt het terras juist verdiept, dan verschuift de hele opbouw mee naar beneden en kom je een tussenmaat tekort. Loopt je klus door tot boven de eerste verdieping, kies bij twijfel dan de ruimere opbouw en niet de krappe, want een halve meter marge kost je niets extra.

Een overstek springt zo een halve meter voor de gevel uit, en juist daar loopt je bovenste leuning tegenaan. Houd de toren dus een handbreedte van het metselwerk af en reik met gestrekte arm naar binnen, in plaats van hem strak tegen de muur te duwen. Let bij het uitrichten op waar de staanders komen: het is vervelend als het punt waar de spot moet komen precies achter een buis ligt en je daardoor scheef moet aanzetten of de opstelling nog een keer verplaatst.

Vlakke grond tref je onder een overstek zelden. Meestal ligt daar grind, een border, de looproute naar de achterdeur, en staat er iets tussen: een regenton, een buitenkraan, een fietsenrek of het rooster van een kruipruimte. De vier steunpoten klappen schuin naar buiten en vragen rondom meer plek dan de toren zelf inneemt, dus maak die strook leeg voordat de bezorging voor de deur staat. Voor een aflopend pad of een losliggende tegel geeft de uitleg over ondergrond die niet waterpas ligt je de oplossingen.

Parkeert er iemand onder het overstek of hangt er een zonnescherm in de weg, regel dat een dag eerder. Denk in dezelfde beweging aan de stroom: je hebt een verlengsnoer nodig dat vanaf een geaard stopcontact tot boven komt zonder strak te trekken over de leuning, en de groep van de bestaande verlichting gaat eraf voordat je de eerste ader losdraait. Plak een velletje op de meterkast als er nog anderen in huis rondlopen die niets van je plannen weten.

Ligt er al een voedingskabel in het overstek en hoef je alleen te zagen, door te lussen en af te monteren, dan krijg je zes tot acht spots op een dag klaar. Ontbreekt die kabel, moet een plaat open of vis je een draad achter een boeiboord langs, dan wordt het rustig twee dagen. Reken het aftekenen mee: die rij strak in lijn zetten kost het eerste uur van je dag, en dat uur haal je bij elk volgend gat weer terug.

In deze klus zit een wachtmoment dat je met geen mogelijkheid kunt versnellen. Of de rij klopt, of alle bundels dezelfde kant op staan en of er geen spot een tint anders brandt, zie je pas als het buiten donker is geworden. Wie de toren op dezelfde middag laat weghalen, staat later op de avond vanaf de stoep naar een scheve spot te kijken zonder iets om op te klimmen. Neem dus een avond mee in de periode dat je de steiger onder je hebt staan.

Aan de huurprijs hoeft dat weinig te veranderen. Het volle tarief loopt uitsluitend over de eerste vierentwintig uur, en wat daarna volgt gaat met 95 procent korting de rekening op, zodat een nacht langer laten staan amper meetelt. Te krap boeken is hier het echte risico, want een tweede keer opbouwen om een enkel armatuur recht te zetten kost je zomaar een halve werkdag aan de verkeerde bezigheid. Wat de verschillende modellen en opbouwen kosten staat overzichtelijk op de pagina met tarieven.

Op een vloer van 245 cm werk je meestal twee of drie spots af, afhankelijk van de hart op hart afstand die je hebt afgetekend. Maak zo een groepje helemaal af voordat je verrijdt: aftekenen, proefgaatje, zagen, kabel doorlussen, veren indrukken en klikken. Wie eerst de complete gevel rond gaat om alleen te zagen en daarna nog een ronde doet om te monteren, verdubbelt het aantal keren dat de toren van plek moet en verliest daar een half dagdeel mee.

Voordat de gatenzaag erin gaat, peil je de inbouwdiepte. Boor een gaatje van een paar millimeter, duw er een stuk stevig draad in en voel hoeveel vrije ruimte er achter de plaat zit: een gording, een laag isolatie of net de naad tussen twee platen kan roet in het eten gooien. Bedenk in datzelfde moment waar de driver komt te liggen. Die moet later terug te vinden zijn, dus leg hem bij de buitenste opening en niet halverwege boven een balk waar alleen een tweede gat je nog redt.

Doorlussen doe je altijd met speling erin. Blijft er tussen twee spots een ruime lus over, dan trekt de kabel het armatuur niet scheef in de veerklemmen, en dat scheelt gepriegel op hoogte. Zet de rij aan zodra de laatste spot vastzit, niet pas nadat de toren beneden ligt. Doe je in dezelfde periode ook nog armaturen elders langs de gevel, houd die dan op een aparte groep en controleer ze los van deze rij.

De steiger arriveert als losse onderdelen, geteld en compleet in een set bij elkaar. Bepaal van tevoren waar die stapel neer mag: onder het overstek werk je zelf, en midden op de oprit ligt hij morgenvroeg voor de auto. Een hoek van het gazon of de zijkant van het tuinpad voldoet prima, zolang niemand er langs hoeft. Rond je de bestelling af op een werkdag, en wel voor 15:00 uur, dan komt alles de volgende werkdag met de bus jouw kant op.

Op welke datum de steiger arriveert en wanneer hij weer weggaat, leg jij vast tijdens het reserveren. Bij dit karwei mag hij gerust een dag eerder komen, want opbouwen is jouw taak: met twee personen kost dat een dagdeel, geholpen door de handleiding en de video die erbij hoort. Schuif je dat door naar de zaagochtend, dan teken je af terwijl het daglicht al wegtrekt. De volgorde van onderdelen staat in de handleiding voor het opbouwen.

Ophalen doen wij; afbreken en compleet klaarzetten doe jij. Wacht met dat afbreken tot de spots een keer hebben gebrand, anders sta je een dag later met een ladder onder een armatuur dat niet meewerkt en heb je alsnog een probleem. Loop de delen na terwijl je ze uit elkaar neemt, dan mist er bij het inleveren niets. Welk vast bedrag jouw provincie kent voor halen en brengen, staat bij de kosten van bezorging per provincie.

Belastingklasse 3 uit EN 1004 hoort bij deze rolsteiger, en dat komt neer op een vloer die per vierkante meter 200 kg aankan; met een accuboor en een doos armaturen blijf je daar ver onder. Het gewicht speelt bij deze klus dus geen rol; de kracht die je zelf zet wel. Zagen boven je hoofd drukt jou omlaag en de toren van de gevel weg, dus zet de wielen vast op de rem voordat je ook maar een voet op de eerste trede plaatst.

Iemand of iets op de vloer laten staan terwijl je verrijdt gebeurt niet, en na elke verplaatsing gaan de vier steunpoten opnieuw stevig omlaag. Steekt de wind op, dan gaat het werk stil: onder een overstek merk je er weinig van, terwijl je op de bovenste vloer vol in de vlagen staat. Haal daarnaast de groep eraf voordat je bestaande bedrading opent en controleer met een spanningszoeker of er echt niets meer op staat, ook wanneer je zeker weet welke schakelaar erbij hoort.

Blijven over de twee dingen die bij spotverlichting altijd misgaan: stof en vallend gereedschap. Zaagsel uit een plafondplaat komt recht in je gezicht, dus een bril op en je mond dicht bij de laatste millimeters van de zaagsnede. Houd de grond onder je vrij van kinderen, de hond en de bezorger, want een gatenzaag die losschiet komt precies daar terecht. De overige afspraken die op een steiger gelden, staan bij de voorschriften voor werken op hoogte.