Regenpijp vervangen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

De RS51 van Altrex is voor deze klus het aangewezen model: 75 cm breed en op te bouwen tussen 4,2 en 14,2 meter werkhoogte, waarvan je hier maar een stukje gebruikt. Wat de doorslag geeft is niet de breedte van het platform maar de breedte van de doorgang ernaartoe. Een afvoer hangt vaak in een steeg of achter een poortje, en daar moet jij straks met complete pijplengtes langs. Alle uitvoeringen naast elkaar zie je in het aanbod aan rolsteigers.

De brede versie van 135 cm zou je meer legruimte geven, maar bij een verticale pijp win je daar weinig mee. Je hebt geen tweede werkvlak nodig, je hebt een stabiele stand op één plek nodig. Een kamersteiger komt niet in aanmerking, want die is voor binnenwerk gemaakt en reikt niet tot de goot van een woonhuis. De eenpersoonsuitvoering laat je ook liggen: bij dit werk sta je vaak met zijn tweeën, waarbij één iemand aangeeft en de ander monteert.

Het platform van 245 cm gebruik je als opslag halverwege. Een stuk pijp, een handvol beugels, de accuboor en het gereedschap voor de aansluiting liggen daar naast elkaar terwijl jij er nog omheen kunt lopen. Bij zink leg je er bovendien je knabbelschaar en je slijpsel op; bij kunststof je lijm en je viltstift. Zonder die legruimte draag je alles in je jaszakken mee omhoog, en dat houd je bij het vervangen van een hele regenpijp geen halve dag vol.

Je hoogste punt is niet de dakrand maar de tuit onder in de gootbak, plus de bocht die daaraan vastzit. Bij twee woonlagen hangt dat punt op vier tot zes meter en hoort daar een opbouw van zes tot acht meter werkhoogte bij. Dat cijfer bestaat uit de hoogte van je vloer en de ongeveer twee meter die je staand nog boven je hoofd overbrugt. De bijbehorende stand staat beschreven bij een opbouw van acht meter.

Zorg dat je bij de tuit ook nog een stukje hoger kunt reiken dan de aansluiting zelf. Je moet er met een tang bij kunnen, de oude kit of het oude soldeer wegkrijgen en de nieuwe bocht van onderaf naar boven insteken. Sta je precies op ooghoogte met de tuit, dan lukt dat insteken niet, want je hebt bewegingsruimte boven het aansluitpunt nodig. Een halve platformhoogte extra maakt hier het verschil tussen prettig werken en wrikken.

Meet je startpunt op de plek waar de wielen straks staan. Bij een afvoer is dat vrijwel altijd het laagste stuk bestrating van het hele erf, want de tegels lopen naar de put toe af. Verschil je daardoor een halve traptrede met de rest van het terras, dan telt dat gewoon mee bij je hoogte. Twijfel je tussen twee standen bij een gevel van twee woonlagen, kies dan de bovenste, want een halve meter te weinig merk je pas als de rolsteiger er al staat.

Onderaan komt de afvoer uit boven een schrobput, een gietijzeren pot of een grondbuis in de bestrating, en dat is precies de plek waar je geen wiel en geen stabilisator wilt hebben. Bij het vervangen van een regenpijp moet je bovendien bij dat uitloopstuk kunnen, want die aansluiting vernieuw je meestal mee. Zet je opstelling daarom een halve meter naast de lijn van de pijp, zodat de voet vrij blijft en je toch recht voor de tuit uitkomt.

Kijk daarna hoe je er met materiaal langs komt. Een nieuwe pijp lever je aan in delen die je over je schouder draagt, en een poortje of een smalle steeg dwingt je die stuk voor stuk te halen. Ligt de put in een border of tussen sierklinkers, dan zakt een stabilisator daar zo weg. Een brede plank onder de poot geeft dan houvast; hoe je een scheve of losse ondergrond aanpakt, staat in deze uitleg over ondergronden.

Ruim de vaste bewoners van dat hoekje op voordat de steiger komt. Bij een afvoer zijn dat een regenton met overloop, een grindbak, een kruipruimteluik, een schutting die vlak langs de pijp loopt en soms een gasmeterkast tegen de gevel. Kijk ook omhoog: een uitbouw of een luifel die halverwege naar voren steekt bepaalt of je opstelling überhaupt tegen de gevel aan kan. Meet dat na voordat je een bezorgdatum vastlegt, want een rolsteiger die niet tegen de regenpijp aan kan staan brengt je niets.

De materiaalkeuze bepaalt hier je planning meer dan de hoogte. Kunststof gaat vlot: delen zagen, ontbramen, lijmen in een mof en doorschuiven, met beugels die je gaandeweg vastzet. Zink werkt trager, want je moet stukken op maat knippen, felsen of solderen, en zink vergeeft geen tweede poging op dezelfde naad. Voor één complete afvoer in kunststof kom je meestal met twee huurdagen uit; kies je zink voor je nieuwe regenpijp, dan reserveer je er standaard een dag bij en houd je aan het eind marge over.

Daar komt het opbouwen en afbreken van de rolsteiger nog bij, plus de tijd voor het uithakken en dichten van de oude beugelgaten. Loopt er ook aan de achterzijde een pijp, of moet de gootuitloop zelf vervangen worden omdat de oude tuit is doorgeroest, dan verdubbelt het werk zonder dat de hoogte verandert. Reken dan liever met vier huurdagen dan met drie, want een half gemonteerde regenpijp laat je niet graag een nacht boven je terras hangen, zeker niet met regen op de kaart.

Dat ruim inschatten kost je opvallend weinig. Van het tarief betaal je enkel het eerste etmaal helemaal, en op iedere dag die je daar achteraan zet gaat vijfennegentig procent korting. Een dag reserve inbouwen weegt daardoor amper door in je huurprijs, terwijl te krap boeken betekent dat je in het donker staat te lijmen. Wil je die inschatting scherper maken voordat je gaat huren, lees dan hoe je het aantal huurdagen bepaalt voor een klus als deze.

Het werk loopt van boven naar beneden langs één verticale lijn. Je hangt eerst de bocht in de goottuit en zet de bovenste beugel vast, want dat punt bepaalt waar alles eronder terechtkomt. Vanaf daar laat je een lood zakken of span je een strak koord tot op de bestrating, en langs die lijn boor je de rest. Een regenpijp die twee centimeter uit het lood hangt zie je over twee verdiepingen zo staan, en rechtzetten betekent opnieuw boren in vers metselwerk.

Verzetten doe je hier omlaag in plaats van opzij, en dat is het grote verschil met gevelwerk. Je monteert het bovenste stuk vanaf de hoogste stand, haalt daarna een platform weg en werkt het middendeel af, en de laatste meters doe je gewoon staand op de tegels. Ruim voor elke aanpassing je vloer helemaal leeg. Een los pijpdeel, een doos beugels of een blik lijm hoort niet op een rolsteiger die je gaat verlagen, hoe kort dat aanpassen ook duurt.

Neem per keer één pijpdeel mee omhoog en houd het rechtop tegen je lichaam terwijl je klimt. Bij zink werk je met handschoenen omdat de gesneden randen scherp blijven; bij kunststof telt vooral dat het lijmvlak schoon en droog is, dus poets de mof en het pijpeind af voordat je iets in elkaar drukt. Sluit onderaan af boven de put en houd daar genoeg speling, zodat je het uitloopstuk later kunt losnemen zonder de hele regenpijp te hoeven demonteren.

Je ontvangt de toren als losse onderdelen, vooraf één voor één geteld: staanders, schoren, platformen, leuningen, wielen en stabilisatoren. Leg vooraf vast waar die stapel neer mag, en houd de baan onder de afvoer helemaal leeg, want daar leg je straks je nieuwe pijplengtes op volgorde neer. Zet je de reservering op een werkdag door vóór drie uur in de middag, dan ligt de set de eerstvolgende werkdag bij je klaar, ruim op tijd om alles te sorteren.

Je bepaalt zelf op welke datum alles arriveert en op welke datum het weer weg mag. Het handigst is om de rolsteiger te laten komen op de ochtend dat ook je pijp, bochten en beugels binnen zijn, zodat je in één keer alles kunt uitleggen en sorteren. Het opzetten hoort bij jouw kant: met twee personen, de handleiding erbij en de montagevideo op je telefoon, sta je hier snel genoeg op hoogte. Wil je zelf rijden, dan kan afhalen kosteloos op afspraak aan het Zeeburgerpad in Amsterdam.

Als de nieuwe afvoer hangt, rijden wij de onderdelen weer weg. Jij demonteert, telt onderweg alles mee en zet de complete set klaar op de plek die is afgesproken. Wacht met afbreken tot je de pijp een keer hebt zien doorlopen bij een bui of een emmer water in de goot, want herstellen vanaf de grond lukt niet. Wat het brengen en weghalen in jouw provincie kost, lees je bij de vaste bezorgtarieven per regio, zodat je dat meteen in je begroting meeneemt.

Je platform valt onder EN 1004 en hoort thuis in belastingklasse 3, wat wil zeggen dat er per vierkante meter tweehonderd kilo op mag staan. Bij dit werk loopt dat sneller op dan je denkt: jij, iemand die aangeeft, een boormachine, een doos beugels en een paar meter zink erbij. Verdeel het gewicht over de vloer en zet de zware doos in het midden, niet in de hoek waar je zelf ook nog overheen leunt om te boren.

De basisafspraken veranderen niet. Zet de wielen op de rem voordat er iemand opstapt, laat niemand boven staan terwijl de toren een stukje verrijdt en houd op zodra het hard begint te waaien. Vooral dat laatste telt hier zwaar, omdat een pijplengte die je rechtop vasthoudt zich als een zeil gedraagt en je zomaar een halve stap opzij duwt. De volledige lijst met regels die op een gehuurde rolsteiger gelden, staat bij veilig werken op hoogte.

De eigen gevaren van deze klus zitten in het oude materiaal. Een zinken pijp die je opentrekt heeft randen als een mes, en een verroeste beugel breekt onverwacht af waardoor je met kracht achterover kunt slaan. Laat losgemaakte stukken zakken in plaats van ze te laten vallen, zeker als de put open ligt. Boorstof en natte bladresten uit de oude pijp maken je vloer bovendien glad; veeg dat weg voor je je omdraait met een lang stuk pijp.