Plafond stucen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Binnen kies je de RS44 van Altrex, de kamersteiger die voor werk in woningen is bedoeld en waarvan de delen door een deurkozijn vanaf ruwweg 70 cm passen. Bij stucwerk telt dat dubbel, want je draagt niet alleen de steiger naar binnen maar ook zakken materiaal, een mengkuip, water en een emmer schoon spoelwater. Hoe korter de route van je mengplek naar de opstelling, hoe minder je van je verwerkingstijd verliest aan lopen. Een model dat je binnen niet eens door de gang krijgt, kost je die tijd al voordat je begint.

Een tweede reden om binnen voor dit model te kiezen is de vloer waar je op staat. Stucen doe je met kracht: je drukt de spaan tegen het vlak, je zet je schrap en je verplaatst je gewicht. Een wiebelig opstapje of een ladder is daar ongeschikt voor, terwijl een vast platform van 245 cm je de ruimte geeft om een halve pas opzij te doen zonder te kijken waar je voet landt. Welke modellen er verder klaarstaan, bekijk je bij de kamersteigers voor binnenwerk.

Moet er veel materiaal tegelijk mee omhoog, dan lijkt een breder platform aantrekkelijk, maar zo'n opstelling krijg je niet door je gang en al helemaal niet de trap op. Je kunt voor buitenwerk gerust een rolsteiger huren met meer vloeroppervlak; binnen los je het anders op. Houd de kuip klein en vul hem vaker bij vanaf de mengplek beneden, dan blijft het gewicht beheersbaar. In het verschil tussen beide types staat waarom binnenwerk om een ander onderstel vraagt.

Tel bij de hoogte van je werkvloer ongeveer twee meter reikhoogte op en je hebt de werkhoogte waarmee je moet rekenen. Bij stucwerk gebruik je die reikhoogte anders dan een schilder: je hebt niet alleen bereik nodig maar ook kracht, en kracht zet je pas met gebogen armen. Sta je te laag, dan duw je met gestrekte armen omhoog en verlies je de gelijkmatige druk op je spaan. Dat zie je meteen terug in de dikte van de laag.

Meet daarom niet alleen de afstand van de vloer tot het plafond, maar bepaal ook waar je schouders straks zitten. Bij de gangbare hoogtes van 2,60 tot 3 meter kom je uit op de opbouw van 3 tot 4 meter werkhoogte waar dit model voor gemaakt is. Zit je in een oud pand met plafonds van ruim 3 meter, kijk dan na of je nog binnen dat bereik blijft. Meet ook of er ergens een balk of een verlaagd stuk hangt waar je onderdoor moet rijden.

Een verkeerde stand kost je bij dit werk meer dan bij schilderwerk, omdat je niet even opnieuw kunt beginnen. Zodra het materiaal aantrekt ligt je laag zoals hij ligt. Bepaal de platformhoogte dus voordat je de eerste kuip mengt, en oefen een halve meter van je vlak zonder materiaal om te voelen of je genoeg kracht kwijt kunt. Sta je verkeerd, dan verstel je het platform in tien minuten; halverwege een gang lukt dat niet meer. Op de pagina over een werkhoogte van vier meter staat welke stand daarbij past.

Deze klus heeft twee plekken nodig: een mengplek en een werkplek. De mengplek wil je in dezelfde ruimte of pal ernaast hebben, met water in de buurt, een stopcontact voor de menger en een vloer die tegen spatten kan. De werkplek is de steiger zelf, en die moet daarheen kunnen rijden zonder langs de kuip te schuren. Zet de mengplek dus in een hoek waar je niet bij elke standplaats langs moet. Een kuip die middenin je rijbaan staat, verplaats je uiteindelijk vaker dan de steiger zelf.

De vloer eronder verdient aandacht, want stucwerk morst altijd. Leg zeil neer en laat dat aan de randen omhoog lopen, en houd er rekening mee dat gemorst materiaal onder een wiel opdroogt tot een harde bult. Veeg dat weg voordat je verder rijdt. Op parket of een gietvloer leg je bovendien platen onder de plekken waar je stilstaat, omdat de druk van een geladen platform anders in het oppervlak zichtbaar blijft. Dat geldt zeker bij dit werk, waar je met kuip en al bijna het dubbele weegt.

Rondom de voet moet ruimte zijn voor de stabilisatoren, en die uitslag botst binnen al snel met een radiator, een deur of een vensterbank. Loop de ruimte na terwijl hij nog leeg is en zet met tape af waar de poten komen te staan. Ga je na het plafond ook de muren aanpakken, dan vind je die volgorde terug bij het stucen van muren. De opstelling verrijd je daarna gewoon langs de wand, wat een tweede reden is om je huurperiode niet te krap te kiezen.

Het aanbrengen van een plafondvlak gaat sneller dan mensen verwachten: een kamer van normale afmetingen zet je er in een dagdeel op, mits je zonder haperen kunt doorschuiven. Wat de dagen vult is alles eromheen. Voordat je begint moet de ondergrond stofvrij en soms voorgestreken zijn, de ruimte leeg en het zeil gelegd. Achteraf moet het werk uitharden voordat je erover kunt schuren, sausen of behangen, en die tijd koop je niet af. Reken er ook op dat je de ondergrond eerst nog eens goed bekijkt op losse plekken en oude reparaties.

Reken daarom op twee tot drie huurdagen voor een enkele kamer. Een dag om de ruimte klaar te maken en op te bouwen, een dag om te stucen en na te rijden, en een dag speling voor het geval de tweede laag pas de volgende ochtend kan. Bij meerdere kamers schuift dat ritme door en blijft de opstelling gewoon staan. Hoe lang anderen erover doen lees je in het overzicht van gebruikelijke huurperiodes, waar per soort klus een richtlijn staat.

Ruim reserveren kost je bij deze verhuur weinig. Het eerste etmaal telt tegen het hele tarief en op elke volgende dag gaat er 95 procent van de dagprijs af, dus een dag uitloop verandert je huurprijs nauwelijks. Dat is prettig, want stucwerk laat zich niet opjagen: je kunt de tweede laag niet forceren omdat de bus toevallig morgen komt. Kies je ophaaldag dus ruim na de dag waarop je het laatste vlak afwerkt, en houd er rekening mee dat afbreken en schoonmaken ook nog een uur kosten.

Een werkvloer van 245 cm geeft je per standplaats een plafondstrook van iets meer dan twee meter, en bij stucwerk bepaalt die maat je hele indeling. Verdeel het plafond in stroken die je binnen de verwerkingstijd van een kuip haalt, en houd de naad tussen twee stroken altijd nat. Sta je halverwege stil omdat je iets vergeten bent, dan trekt de rand aan en blijft die overgang na het schuren zichtbaar zodra er strijklicht op valt. Leg daarom alles klaar wat je nodig hebt voordat je de eerste kuip aanmaakt.

Doorschuiven doe je zonder lading. Haal de kuip van de werkvloer af voordat je gaat rijden, hoe verleidelijk het ook is om hem te laten staan, want een verschuivende massa boven op een rijdende opstelling is precies wat je niet wilt. Zet de wielen daarna weer vast en til de kuip terug. Werk je met zijn tweeën, dan geeft de een beneden aan en houdt de ander boven de gang erin, wat het aantal keren tillen flink terugbrengt.

Vergeet niet dat je dezelfde route een tweede keer rijdt. Als het materiaal is aangetrokken ga je nogmaals over het vlak om na te rijden en te vlakken, en die ronde kost bijna evenveel standplaatsen als het opzetten. Neem die tweede ronde mee in je inschatting van het aantal huurdagen, want in de praktijk verdubbelt hij het aantal verplaatsingen. Bij een kamer van vier bij vijf meter praat je dan al over een stuk of zestien standplaatsen. Voor het afwerken erna kijk je bij het schilderen van een plafond.

De steiger komt als complete set losse, getelde delen bij je aan huis. Wijs vooraf een plek aan waar die stapel mag liggen, ver van je mengplek vandaan, want op de dag zelf loop je daar met kuipen en zakken langs. Zet je bestelling op een werkdag vast voor 15:00 uur, dan is de levering de eerstvolgende werkdag rond. Neem hem liefst een dag eerder dan je stucdag, zodat opbouwen en klaarzetten niet in elkaar overlopen.

Het in elkaar zetten doe je zelf; wij leveren niets opgebouwd af. Een gedrukte handleiding gaat mee en de instructievideo loopt de volgorde stap voor stap door, dus met twee personen kost het je hooguit een uur werk voordat je kunt opstappen. Welke dag de delen komen en welke dag ze weer vertrekken bepaal je zelf bij het reserveren. Wie met eigen vervoer wil komen, mag de set gratis meenemen na een afspraak aan het Zeeburgerpad in Amsterdam.

Zodra je klaar bent rijden wij langs voor de delen; jij haalt de opstelling uit elkaar en legt alles compleet klaar. Doe dat wel nadat je gemorst materiaal van de buizen hebt gehaald, want opgedroogde mortel krijg je er later niet meer af. Tel tijdens het afbreken meteen na of de set compleet is, dan hoef je later niets te zoeken. Neem daar een half uur voor en zet de delen op een droge plek. Welk bedrag de bezorging naar jouw provincie kost, staat vermeld bij de tarieven voor brengen en halen.

Bij dit karwei is de belastinggrens geen theorie. Een gevulde kuip weegt zwaar, jij staat er zelf ook op en soms komt er een tweede persoon met een tweede kuip bij. Per vierkante meter werkvloer is 200 kg toegestaan, de grens van belastingklasse 3 zoals EN 1004 die hanteert. Tel je last dus een keer op voordat je alles tegelijk naar boven brengt, en zet kuip en gereedschap uit elkaar in plaats van op een punt.

Verrijden doe je met een lege werkvloer en zonder iemand erop, en de remmen zitten erop voordat je de eerste sport pakt. Bij stucwerk is dat geen formaliteit: een kuip die tijdens het rijden gaat schuiven verplaatst het zwaartepunt in een keer, en je hebt allebei je handen nodig om de opstelling te sturen. Loop na elke verplaatsing de stabilisatoren langs en druk ze weer stevig tegen de vloer, ook binnen op een gladde ondergrond.

De risico's die specifiek bij stucwerk horen zitten in het materiaal. Gemorste mortel maakt een platform spekglad en droogt op tot een randje waar je achter blijft haken, dus veeg de vloer schoon tussen twee kuipen door. Werk met een bril, want wat je omhoog drukt komt deels weer naar beneden, en spoel spatten op je huid meteen af. Houd de vloer onder de opstelling vrij van kuipen en snoeren. De algemene voorschriften staan bij elkaar bij de regels voor werken op hoogte.