Plafond schilderen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor plafondwerk in een woonkamer, een slaapkamer of een hal is de RS44 van Altrex het aangewezen model. Het is een kamersteiger, gebouwd om binnen te gebruiken, en het onderstel laat zich in stukken door een deuropening van zo'n 70 cm dragen. Dat klinkt als een detail tot je met een opstelling door een gang moet, langs een trapleuning schuift en op de overloop nog een hoek om wilt. De brede modellen uit het aanbod aan rolsteigers stranden bij de eerste deurpost.

Op een werkvloer van 245 cm sta je bij dit karwei zelden alleen met je rol. Er staat een bak of emmer, er ligt een reserverol, een snijkwast, een schroevendraaier voor het armatuur en een doek voor de spetters die bij een plafond nu eenmaal vallen. Dat spul wil je naast je voeten hebben, niet aan een haakje aan de leuning, want je werkt met je gezicht omhoog en zoekt niet graag blind naar beneden. Een vaste plek voor de bak scheelt je per baan een halve minuut.

Met zijn tweeën werkt het nog prettiger: de een snijdt de randen bij, de ander rolt de vlakken vol, en om beurten stapt er iemand op. Deze opstelling kan dat prima hebben, zolang jullie niet allebei tegelijk met een volle emmer van tien liter naast elkaar gaan staan. Twijfel je of dit model bij jouw kamer past of dat een gewoon verrijdbaar model handiger is, dan zet deze vergelijking van de twee types de verschillen op een rij.

Het hoogste punt van deze klus is het plafond zelf, en dat maakt het meten prettig eenduidig. In een naoorlogse woning hangt het rond 2,60 meter, in een huis uit de jaren dertig eerder op 3 meter, en boven een vide of in een omgebouwde bovenwoning nog flink hoger. Meet vanaf de kale ondergrond waar de wielen straks op rusten. Ligt er nu nog vloerbedekking die er voor het schilderen uit gaat, houd dan de toestand aan zoals die tijdens de klus zal zijn.

De regel dat je werkhoogte uitkomt op de platformhoogte plus zo'n 2 meter reiken, pakt bij een plafond anders uit dan bij een gevel. Je wilt de rol niet met gestrekte armen boven je uit duwen maar net boven je kruin houden, dus je zoekt een vloerhoogte die ongeveer een halve meter onder het te schilderen vlak eindigt. Voor de gangbare kamerhoogtes beland je daarmee in de opbouw van 3 tot 4 meter, precies het bereik waarvoor dit model gemaakt is.

Ga je te laag zitten, dan sta je te strekken, verlies je het zicht op je natte rand en dekt de laag ongelijk, iets wat je bij de volgende ronde alsnog mag herstellen. Kies je te ruim, dan rol je met een gebogen nek en merk je dat na een uur in je onderrug. Twijfel je tussen twee standen, kies dan de hogere en laat het onderste deel gewoon ongebruikt; dat kost je niets extra aan opbouwtijd. Welke platformstand bij welk bereik hoort, zie je op de pagina over vier meter werkhoogte.

Een plafond schilder je in een lege ruimte. Alles wat weg kan verhuist naar een andere kamer, de rest schuift naar het midden onder een zeil, en juist dat midden heb je nodig om te rijden. Maak daarom eerst een vrije strook van muur tot muur, want daar gaat de opstelling straks doorheen. Een kast die blijft staan bepaalt ongewild waar je moet beginnen en waar je stopt, dus loop die route een keer af voordat je ook maar iets afdekt.

Kijk daarna naar de vloer waarop alles komt te rusten. Op laminaat, parket of een gietvloer wil je geen wielsporen en geen schoor die tegen een plint schuurt, dus leg hardboard of dik karton neer op de plekken waar je stilstaat. Een drempel tussen twee vertrekken neem je niet zomaar met een opgebouwde steiger. Denk ook aan de hanglamp of de rookmelder die precies boven je pad hangt en die er beter voor de start af kan.

Aan de voet moet ruimte overblijven voor de stabilisatoren, en tussen vier muren is dat krapper dan het lijkt. Een radiator, een brede vensterbank of een deur die naar binnen draait zit al gauw in de uitslag van zo'n steun. Houd verder de deuropening vrij, want daar loop je de hele dag doorheen met bakken en rollen. Werk je daarna verder aan de wanden, dan vind je die aanpak bij het sausen van hoge muren.

Het plafond van een gemiddelde kamer rol je in een paar uur vol, maar daar blijft het niet bij. Vooraf moet je de randen snijden, gaatjes vullen, stof afnemen en de hele ruimte afdekken. Daarna volgt de wachttijd tot de laag hard genoeg is om er nog een keer overheen te gaan. Zit er een oude vlek in of ga je van donker naar wit, dan komt er een grondlaag bij en maak je drie rondes in plaats van twee.

Tel die rondes bij elkaar op en je zit op twee tot drie dagen waarin de steiger gewoon in de kamer blijft staan. Dat is meteen het praktische argument om je periode ruimer te nemen dan de rekensom suggereert: afbreken en later opnieuw in elkaar zetten kost meer moeite dan hem tussen twee lagen door laten staan. Hoe je de lengte van je periode het beste vastlegt, staat beschreven in het stuk over een dag of een week huren.

Voor de huurprijs werkt dat in je voordeel. Alleen het openingsetmaal rekenen wij tegen het hele tarief; daarna zakt elke volgende huurdag met 95 procent, waardoor een dag rust om te laten uitharden nauwelijks meetelt. Huur je krap, dan sta je met een half afgewerkt plafond te kijken naar een bus die alweer voor de deur staat. Leg je einddatum dus voorbij de dag waarop de laatste laag erop moet, niet precies erop, en houd de ochtend erna vrij voor opruimen.

Met 245 cm werkvloer onder je voeten pak je per standplaats een strook plafond van ruim twee meter. Verdeel de kamer vooraf in van die stroken en werk ze in vaste volgorde af, meestal vanaf het raam de ruimte in, zodat het strijklicht met je meeloopt en je ziet waar je gebleven bent. Snij eerst de volledige rand rondom bij met de kwast, anders sta je halverwege alsnog met twee stuks gereedschap tegelijk in je handen te schuiven.

Rollen doe je richting de natte rand. Zolang die rand nog open ligt loopt de volgende baan er onzichtbaar in over, en dat betekent dat de opstelling mee moet schuiven voordat de verf wegtrekt. Werk daarom in een kort ritme: strook vol rollen, afstappen, remmen los, een platformlengte doorschuiven, remmen vast, weer omhoog. Sta je er alleen voor, reken dan dat het doorschuiven zelf een minuut kost en stem de lengte van je banen daarop af.

Wat er mee omhoog gaat blijft beperkt: de rol met steel, een gevulde bak, de snijkwast en een doek. Bijvullen doe je beneden en niet met een emmer aan je arm op de sporten. Onderschat het aantal keren doorschuiven niet, want dat aantal vermenigvuldig je met het aantal rondes dat je maakt. Een kamer van vier bij vijf meter kost je per laag al gauw acht standplaatsen, en dat maal drie rondes maakt vierentwintig keer doorschuiven. Werk je liever met een spuit dan met een rol, kijk dan bij het spuiten van plafonds.

De steiger arriveert als een complete, getelde set losse delen. Wijs vooraf aan waar die stapel neer mag, want de kamer waarin je gaat werken is dan net leeggehaald en afgedekt en daar wil je geen buizen over je zeil slepen. De gang, de bijkeuken of een garage voldoet beter. De bestelgrens ligt op 15:00 uur: leg je het op een doordeweekse dag voor dat tijdstip vast, dan rijdt de set de eerstvolgende werkdag jouw kant op.

Monteren zit niet bij de bezorging in. Dat doe je zelf, met de bijgeleverde handleiding en de instructievideo ernaast, en samen ben je er binnen een uur doorheen. Wij komen niet bouwen en brengen ook niets in opgebouwde staat. Zowel de dag waarop de delen komen als de dag waarop ze weer vertrekken kies je zelf. Wie liever zelf rijdt en de ruimte in de auto heeft, kan de set na een afspraak kosteloos ophalen aan het Zeeburgerpad in Amsterdam.

Als de laatste laag erop zit komen wij de delen weer halen; jij hoeft ze alleen uit elkaar te nemen en compleet klaar te leggen. Wacht daarmee tot het plafond droog aanvoelt, want anders draag je buizen langs een vers vlak en zie je dat later terug in het licht. Tel tijdens het afbreken meteen na of alles er is. Wat het brengen en halen per provincie kost, vind je in het overzicht met bezorgkosten per provincie.

Op deze werkvloer mag per vierkante meter 200 kg rusten, wat binnen EN 1004 belastingklasse 3 heet. Bij plafondwerk raak je die grens niet snel, tenzij je met zijn tweeën boven staat, er een volle emmer van tien liter bij zet en ook nog een kist gereedschap meeneemt naar boven. Reken het in dat geval een keer na. Wat zo'n grens in de praktijk inhoudt, staat in de uitleg over gewicht en belasting op een steiger.

Zet de wielen vast zodra je een voet op de sport zet, en laat ze vast zolang er iemand boven is. Een binnenvloer is gladder dan een stoep, dus een ongeremde steiger schuift daar met minder aanleiding weg. De verleiding om je tijdens het rollen even een meter te laten meeduwen is bij dit werk groot, omdat je die natte rand voor wilt blijven, maar verplaatsen met een persoon of materiaal erop doe je niet. Afstappen, doorschuiven, remmen, opnieuw omhoog.

De risico's die specifiek bij een plafond horen zijn van een andere soort. Je kijkt uren achter elkaar omhoog, waardoor je evenwicht minder betrouwbaar wordt dan je zelf doorhebt, en spetters komen recht in je gezicht terecht. Draag een bril, las elk uur een korte pauze in en houd de ruimte onder de werkvloer leeg van bakken en snoeren. Zit er een armatuur los, haal dan eerst de stroom eraf. Meer daarover lees je bij een steiger binnenshuis gebruiken.