Plafond behangen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Binnenshuis kom je uit bij de RS44 van Altrex, de kamersteiger die voor dit soort werk is gebouwd. Het onderstel is laag, de delen gaan los door een binnendeur vanaf ongeveer 70 centimeter en de opbouw loopt van 3 tot 4 meter werkhoogte. Dat past bij de plafonds in woonkamers en slaapkamers en bij een hal met een verhoogd stuk erboven. Je kunt in plaats daarvan een rolsteiger huren, maar die is voor buitenwerk gemaakt en komt met zijn brede voet zelden een gang door zonder dat je deurposten beschadigt.

De vloer meet 245 centimeter in de lengte, en dat is bij deze klus geen bijzaak. Twee mensen moeten er naast elkaar op passen met een gevouwen baan tussen hen in, en er moet nog ruimte overblijven voor de emmer en de plakborstel. Op een korter platform sta je elkaar juist in de weg op het moment dat de baan half aan het plafond hangt en niemand kan loslaten. De lengte bepaalt ook hoeveel je per opstelling haalt voordat er verplaatst moet worden.

Een toren voor een enkele gebruiker valt hier af, hoe handig die verder ook is: op zo'n smalle vloer krijg je nooit twee mensen naast elkaar met een natte baan ertussen. Voor een vide, een overloop of een trapgat gelden bovendien andere maten dan voor een gewone kamer, dus meet eerst je plafondhoogte op en pas daarna zoek je het model erbij. Welke uitvoeringen er binnenshuis bruikbaar zijn staan bij elkaar op de pagina over kamersteigers voor binnenwerk.

Bij behangwerk boven je hoofd reken je andersom dan bij een gevel: je begint bij het plafond en telt terug. Je wilt met je onderarmen tegen het vlak kunnen drukken terwijl je schouders ontspannen blijven, en dat lukt als je hoofd zo'n twintig centimeter onder het plafond blijft. Voor een kamer van 2,60 meter komt de vloer daarmee laag te liggen, en voor een plafond van drie meter zet je hem op ongeveer een meter. De opbouw die je vastlegt valt dan tussen 3 en 4 meter werkhoogte.

Die werkhoogte is de platformhoogte met daarbovenop ongeveer twee meter reikhoogte, maar bij een plafond gebruik je die reikhoogte juist niet volledig. Reiken met gestrekte armen is precies wat je moet vermijden, want dan verlies je de grip op een natte baan en trekt hij scheef. Meet je kamer daarom op twee plekken: midden in de ruimte en vlak bij de wand, want in oudere huizen scheelt dat zomaar enkele centimeters en die haal je later niet meer in.

Sta je te hoog, dan stoot je met je hoofd of je schouder tegen vers behang en druk je de baan in de lijm. Sta je te laag, dan werk je met gestrekte armen en trekken je schouders al na de derde baan dicht. Bij het huren let je hier dus vooral op de standen die je onderin kunt kiezen en veel minder op het maximale bereik van het model. Kijk zo nodig bij een opbouw tot vier meter welke stand daarbij hoort.

De kamer moet leeg, en leger dan bij schilderwerk. Je rijdt de opstelling namelijk niet alleen heen en weer, je hebt er ook een behangtafel naast staan waarop de banen worden ingelijmd. Zet die tafel aan de kant waar je begint en houd de route ertussen helemaal vrij, zodat degene die de baan aangeeft niet over een stoelpoot of een uitgerolde loper hoeft te stappen. Rolt er een emmer met lijm om, dan wil je bovendien geen kast of dweil in de weg hebben staan.

Onder de wielen komt bescherming: karton, dun board of een zeil dat niet gaat schuiven. Lijm die op laminaat of parket valt en daar een uur blijft liggen laat een vlek achter, en de wielen van een steiger drukken hun gewicht op een heel klein oppervlak. Let bij het opstellen ook op de stabilisatoren, die tegen plinten en radiatoren aanlopen, en op drempels tussen twee kamers. Rij je van kamer naar kamer, breek de opbouw dan af in plaats van hem over een drempel te wrikken.

Denk tot slot aan wat er in het plafond zit. Een lamp, een rookmelder of een ophangpunt zit vrijwel altijd precies op de plek waar straks je baan komt, dus draai de lamp eruit en zet de groep uit voordat je met natte handen langs een draad strijkt. Plak het gat af, meet de plek in vanaf twee wanden en snijd hem pas open als het behang zit en droog is. Zo krijg je de kamer in een keer af.

Het plakken zelf gaat sneller dan mensen denken, het voorwerk niet. Oud behang eraf stomen, resten lijm afwassen, gaten vullen en een laag voorstrijk aanbrengen kost bij een gemiddelde woonkamer een volle dag. Daarna moet die voorstrijklaag drogen voordat er iets nats overheen mag. Pas op dag twee ligt de eerste baan tegen het plafond, en met twee man erbij is een kamer van vier bij vijf meter dan in een dagdeel gevuld, mits de banen op maat liggen.

Voor een enkele kamer kom je daarmee op twee tot drie huurdagen, en op meer zodra er een vide of een tweede ruimte bij komt. Binnen die periode laten de wachtmomenten zich niet wegstrepen: de droogtijd van de voorstrijk, de weektijd van het oude behang en het uitharden van de laatste baan. Ventileren helpt, maar tocht dwars door de ruimte juist niet, want dan trekken de naden open. Anders dan bij het schilderen van een kamer binnenshuis, dat je prima in etappes doet, wil je een plafond in een aaneengesloten sessie vol hebben.

Ruim reserveren is bij binnenwerk goedkoop. Over de eerste vierentwintig uur reken je het hele bedrag af en daarna gaat er van elke dag 95 procent van de prijs af, waardoor een marge van een dag nauwelijks op je huurprijs drukt. De kamer staat toch al leeg en de opstelling staat er al, dus haasten levert je niets op. Voor een grotere klus reken je je periode door met de uitleg over het aantal dagen.

Een ingelijmde baan vouw je op de tafel tot een harmonica en die leg je over je onderarm. Op het platform zet de een de kop van de baan vast en strijkt hem aan, terwijl de ander de rest omhoog houdt en stukje voor stukje laat vieren. Met 245 centimeter vloer onder je voeten schuif je samen zijwaarts mee zolang de baan duurt. Kom je aan het einde van de vloer, dan moet je afstappen en de opstelling verzetten, en dat is precies het moment waarop een baan scheef gaat hangen of loslaat.

Hier ligt ook het verschil met verwant werk. Bij het behangen van een hoge muur hangt de baan verticaal en helpt het eigen gewicht je om hem strak en recht te krijgen; boven je hoofd werkt datzelfde gewicht precies de andere kant op en trekt het de baan van het vlak af. En anders dan bij het schilderen van een plafond, waar je met een rol aan een steel prima alleen uit de voeten kunt, staan hier twee mensen tegelijk op dezelfde vloer met een emmer ertussen.

Plan je opstellingen daarom in de richting van de banen en niet dwars erop. Begin bij het raam, zodat de naden van het invallende licht af wijzen, en verzet telkens een baanbreedte plus een kleine marge. Wat mensen onderschatten is hoeveel er mee omhoog moet: de emmer met lijm, een brede plakborstel, een naadroller, een scherp mes met reservemesjes en een vochtige doek. Alles wat je vergeet betekent afstappen terwijl er behang aan het plafond hangt te wachten.

De set komt geteld en compleet als losse delen bij je aan de deur, niet als een opgebouwde toren. Bij binnenwerk is dat juist prettig, want zo dragen jullie de buizen en de vloerdelen stuk voor stuk naar de kamer waar ze nodig zijn. Ruim de gang alvast leeg en leg er een loper neer voor de vuile schoenen en de buizen. Wie doordeweeks nog voor 15:00 uur boekt, treft de delen de eerstvolgende werkdag bij de voordeur aan.

Je prikt zelf de dag van bezorging en die van de retour. Voor een behangklus laat je de set komen op de dag dat je de kamer leeghaalt, zodat je hem 's middags kunt opbouwen en de volgende ochtend meteen kunt voorstrijken. Monteren doe je zelf: de handleiding wijst de volgorde en er hoort een instructievideo bij die je op je telefoon meekijkt. Werk binnen op sokken of veeg de wielen schoon voor je ze de kamer in rijdt, dat scheelt poetsen achteraf.

Als de laatste baan zit, haal je de opbouw uit elkaar en rijden wij de delen weer op. Zet ze bij elkaar in de gang of buiten bij de deur en tel ze na terwijl je stapelt. Ben je in de buurt, dan mag je de set na een afspraak zonder kosten zelf meenemen op het Zeeburgerpad 89 in Amsterdam, als je auto tenminste lang genoeg is. Wat de bezorging in jouw provincie kost lees je bij de prijzen voor brengen en halen.

De vloer waarop jullie staan mag 200 kilo per vierkante meter dragen, wat als belastingklasse 3 in EN 1004 staat omschreven. Bij dit werk is dat geen overbodige informatie: twee volwassenen, een emmer lijm, een stapel banen en een tafeltje met gereedschap zitten daar sneller aan dan een schilder met een rol. Verdeel jullie gewicht daarom over de lengte van het platform en zet de emmer niet in precies dezelfde hoek waar jullie allebei staan te strijken.

De remmen gaan vast voordat de eerste voet op de opstap komt, en verplaatsen doe je nooit terwijl er iemand boven staat. Binnenshuis is dat een echte valkuil: een halve meter opschuiven lijkt te klein om voor af te dalen, zeker met een baan in je hand. Doe het toch. Controleer daarna of alle stabilisatoren weer uitstaan en of geen enkele voet op een plint of een kabelgoot rust, want dan staat de opstelling scheef zonder dat je het ziet.

De risico's van deze klus zitten in de lijm. Wat op de vloer druppelt wordt spekglad, dus leg er karton op en verwissel dat zodra het doorweekt raakt. Pak de leuning met droge handen vast, houd de opstap vrij van rondslingerend gereedschap en leun nooit over de rand om die laatste twintig centimeter mee te pakken; verzet de opstelling dan liever een keer extra. De overige afspraken staan in het overzicht met regels voor hoogte.