Metselwerk impregneren? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor het impregneren van metselwerk aan een woonhuis werkt de RS51 van Altrex het prettigst: een rijdende steiger met een breedte van 75 cm. Dat smalle profiel telt hier dubbel, want je moet er langs de erfgrens, tussen twee huizen door of over een tuinpad mee naar de achtergevel. Het model reikt in de verhuur tot 14,2 meter, al hangt dat volledig af van het aantal opbouwdelen dat je erop zet; bij twee bouwlagen bestel je simpelweg de variant voor 6 tot 8 meter.

Wat er met je mee omhoog gaat is beperkt. Meestal is dat een lagedrukspuit met een tank van een paar liter, of een emmer met een brede kwast als je met de hand werkt. Ruimte op de vloer heb je vooral nodig om de tank neer te zetten zonder dat hij omvalt, en om je slang niet onder je voeten te krijgen. Een smalle rolsteiger volstaat daarvoor ruimschoots. De overige types staan in de verhuur van rijdende steigers.

Werk je met een grotere tank, of gaat er een tweede persoon mee die de voegen nabehandelt, dan komt de RS52 van 135 cm in beeld. Die geeft je vloer om een jerrycan buiten de looplijn neer te zetten, en dat scheelt struikelen bij het bijvullen. Het nadeel blijft dat hij door menig achterompad niet past, en dat merk je pas op de bezorgdag zelf, als de onderdelen al voor de deur liggen. Welke steiger bij welk gevelwerk hoort, wordt afgewogen in het stuk over steigerkeuze bij gevelwerk.

Bij impregneren loopt het te behandelen vlak door tot waar het metselwerk ophoudt, en dat is meestal onder de dakrand of onder de daktrim. Daar meet je naartoe, en je meet vanaf het maaiveld of het pad waarop de wielen straks rusten. Sla die laatste vijftig centimeter niet over in je berekening: een strook onbehandeld metselwerk boven in de gevel valt na de eerste regenbui op als een donkere rand die er niet meer uit gaat.

De hoogte die je bestelt bestaat uit twee delen. De vloer waarop je staat vormt het eerste deel, en daar komt ongeveer 2 meter reikhoogte bij, wat samen de werkhoogte oplevert die in je reservering komt te staan. Ga je voor 6 tot 8 meter, dan sta je op 4 tot 6 meter en kun je een strook van bijna twee meter boven je hoofd meenemen zonder je uit te rekken. Hoeveel opbouwdelen daarbij horen, kun je nakijken bij de uitleg over wat acht meter werkhoogte inhoudt.

Te krap kiezen straft zichzelf bij dit werk direct af. Kom je bovenaan net tekort, dan moet je die laatste strook in een tweede opstelling doen, en dan is de eerste laag daaronder allang weggetrokken. Op de grens tussen die twee momenten ontstaat een zichtbaar verschil in glans en kleur. Kies daarom liever een opbouwdeel meer dan te weinig. Voor een gevel over twee lagen staat het bereik uitgelegd bij werken op de tweede verdieping.

De opstelling komt pal tegen de gevel die je gaat behandelen, en dat is bij metselwerk vaak de kant waar de tuin begint. Reken op een vlakke strook die aan alle zijden breder is dan de steiger zelf, omdat de stabilisatoren schuin naar buiten wijzen. Borders, een grindpad, een verzakte tegel of een boomwortel maken die strook onbruikbaar; een wiel dat een centimeter wegzakt geeft je een opbouw die niet meer loodrecht tegen het metselwerk staat.

Kijk ook naar wat er onder je staat te wachten. Impregneermiddel dat langs de gevel naar beneden loopt komt op de border, op het terras en op de sokkel terecht, en niet elk beplant randje vindt dat prettig. Dek de strook onderaan af met folie of leg er zeil neer, en zet planten die er vlak tegenaan groeien tijdelijk opzij. Een aflopend pad breng je waterpas met platen onder de wielen; zie daarvoor de aanpak bij een ongelijke ondergrond.

Denk als laatste aan de plek voor je materiaal. De jerrycans, de tank en het vulgereedschap staan het beste vlak naast de voet, op een stuk zeil, zodat je bij het bijvullen niet met een volle kan om de stabilisatoren heen hoeft te stappen. Zet ze niet tegen de gevel aan, want dan staan ze precies waar de volgende opstelling komt en verplaats je bij elke baan opnieuw je complete werkplek. Een meter of twee uit de rijlijn is genoeg om dat te voorkomen.

Het aanbrengen zelf gaat snel, het voorwerk niet. Een gevel moet schoon en droog zijn voordat er iets in trekt, en losse voegen herstel je eerst, anders loopt het middel er dwars doorheen weg. Tel daar het proefvlak bij op dat je een dag eerder maakt om het zuiggedrag te beoordelen. Voor een woning met een voor- en een achtergevel kom je zo op twee tot drie huurdagen, waarvan er maar een echt aan het impregneren opgaat.

De wachttijd zit vooral in het weer. Metselwerk dat gisteren nat is geworden neemt vandaag niets op, en na de behandeling wil je een periode zonder slagregen zodat het middel rustig kan wegtrekken. Vorst en volle zon op de gevel zijn allebei ongunstig, dus een grijze, droge dag is voor deze klus je beste moment. Reserveer je huurdagen daarom niet strak achter elkaar, maar met ruimte om een dag op te schuiven zodra de verwachting tegenvalt of de wind draait.

Ruim inplannen weegt licht in de kosten. Voor het eerste etmaal reken je het volle bedrag, en daarna zakt elke bijkomende huurdag met 95 procent, waardoor een dag extra wachten op droog weer nauwelijks doortelt in het totaal. Wat wel zwaar telt is een half behandelde gevel op de ochtend dat de opbouw wordt opgehaald, want die naad krijg je er niet meer uit. Hoe je een realistische periode kiest, staat beschreven in de uitleg over het aantal huurdagen.

Je vloer meet 245 cm, en die maat bepaalt hoe breed de baan is die je per opstelling behandelt. Werk zo'n baan van beneden naar boven af en houd de randen nat, zodat het volgende deel erop aansluit voordat het vorige is weggetrokken. Loop je hem van boven naar beneden, dan zakt overtollig middel over droge steen en krijg je strepen die na het drogen zichtbaar blijven. Per gevel van acht meter zijn dat drie tot vier banen.

Het zuiggedrag bepaalt hoe vaak je moet bijvullen. Op verweerd metselwerk of op oude voegen verdwijnt er veel meer in de gevel dan je van tevoren inschat, en dan sta je vaker beneden bij de jerrycan dan boven bij de gevel. Vul daarom altijd bij voordat je omhoog gaat, en neem waar het kan een volle reservekan mee die je op de vloer neerzet. Dat scheelt je per baan zomaar twee keer afdalen, en die keren tellen op over een hele gevel.

Wat mensen onderschatten is de aansluiting tussen twee opstellingen. Zet je verticale naad op een logische plek, bij een hoek, een regenpijp of een raamdag, en niet midden in een gesloten stuk metselwerk. Verzet daarna meteen en werk de volgende baan aan, in plaats van eerst te gaan schaften of gereedschap op te ruimen. Zo blijft de overgang nat, en zie je later niet meer waar de ene opstelling ophield en de volgende begon. Dat is bij een gesloten gevelvlak het verschil tussen onzichtbaar en storend.

Wat er wordt afgeleverd is een compleet getelde set losse delen: staanders, platformen, schoren en stabilisatoren. Spreek af waar die neer mogen, en kies daarvoor niet de strook langs de gevel, want daar wil je straks vrij baan hebben. Een oprit, een stuk gazon of een hoek van de tuin is daarvoor geschikter, zeker als je de delen in de juiste volgorde wilt kunnen pakken. Wie op een doordeweekse dag voor 15:00 uur reserveert, ziet de set de eerstvolgende werkdag arriveren op het adres dat is opgegeven.

De datum van aankomst en die van vertrek staan bij jou in de agenda. Bij impregneerwerk is een dag extra vooraf handig, zodat je kunt opbouwen, je proefvlak kunt zetten en de volgende ochtend meteen kunt beginnen zodra de gevel droog aanvoelt. Het opbouwen doe je zelf: de handleiding en de instructievideo lopen de volgorde stap voor stap met je na, en met twee personen kost dat een dagdeel dat je gewoon als werktijd meerekent.

Is de laatste baan gedaan, dan neem je de opbouw weer uit elkaar en leg je de delen bijeen, waarna wij ze komen ophalen. Doe dat pas wanneer het middel in de gevel is weggetrokken, want natte buizen inpakken werkt tegen je. Tel de onderdelen terwijl je afbreekt, dan kom je later niets tekort en houd je de afhandeling kort. Wat het aanrijden en weghalen per provincie kost, lees je bij de vaste bedragen voor bezorging.

Elke steiger die wij verhuren volgt EN 1004 en zit in belastingklasse 3, waarbij per vierkante meter vloer 200 kg is toegestaan. Bij impregneren blijf je daar met een tank en een persoon ruim onder, maar zodra er een tweede man en een volle jerrycan bij komen loopt het op. Wat vaker misgaat is de verdeling: zet een zware kan in het midden van de vloer en niet in een hoek tegen de leuning aan.

De basisregels veranderen niet. Rem de wielen voordat je opstapt, rijd de opbouw nooit een stukje door terwijl er gereedschap of iemand op staat, en zet na elke verplaatsing de vier stabilisatoren weer stevig neer. Waait het hard, dan stop je: bij het verstuiven van een impregneermiddel gaat de nevel met de wind mee en belandt hij op ramen, auto's en de heg van de buren in plaats van in de steen. Windstille ochtenden zijn voor dit werk simpelweg de beste uren.

Twee dingen horen specifiek bij deze klus. De vloer wordt glad zodra er middel op valt, dus veeg gemorste plekken direct op en werk met schoenen die grip houden. En de zone onder je is zelden leeg: daar staan planten, daar liggen je kannen, en af en toe loopt er iemand langs. Zet die strook af, houd hem afgedekt en leg niets op de rand van de vloer wat eraf kan rollen. De verdere afspraken staan bij de regels rond werken op hoogte.