Graffiti verwijderen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Aan een gevel die op de straat uitkomt is de Altrex RS51 de praktische keuze, omdat die opstelling met 75 cm breedte nog een strook trottoir overlaat voor mensen die erlangs moeten. Een bredere opstelling betekent in de binnenstad al snel dat je het hele voetpad blokkeert, en dan krijg je te maken met afzetting, vergunningen en boze buurtbewoners. Op straat wint de smalle uitvoering dus vrijwel altijd; hoe de andere modellen zich daartoe verhouden zie je bij onze rolsteigerverhuur.

Op het platform hoeft minder mee dan je zou verwachten. Werk je met een verwijderingsmiddel, dan gaat er een bus of een emmer gel mee omhoog, plus kwasten, een borstel, doeken en een spuitfles water. Werk je met licht straalwerk, dan staat het apparaat beneden en heb je boven alleen de straallans en de slang in handen. In beide gevallen wil je vooral bewegingsvrijheid langs de tag, en die haal je uit de platformlengte van 245 cm in plaats van uit extra breedte. Een smalle vloer werkt hier dus niet tegen je.

De brede RS52 van 135 cm is hier zelden nodig en vaak onhandig. Hij vraagt meer stoep, meer onderdelen om uit te laden en meer tijd om te verplaatsen, precies waar je bij een spoedklus geen zin in hebt. Alleen als er twee mensen tegelijk aan een groot vlak werken, of als er zware apparatuur op het platform moet, weegt die extra ruimte op tegen het gedoe. Twijfel je, kijk dan in het overzicht met steigermaten.

Tags blijven zelden op ooghoogte. Wie op een dak of een container heeft gestaan komt makkelijk tot vijf meter, en op een blinde zijgevel loopt een stuk soms door tot boven de eerste verdieping. Meet daarom tot de hoogste verfspat die je nog weg wilt hebben en niet tot het midden van de letters. Kom je daarmee op vier tot zes meter, dan bestel je 6 tot 8 meter werkhoogte. Op de pagina over zes meter werkhoogte zie je hoe die opbouw eruitziet.

De rekensom erachter is eenvoudig: je platformhoogte plus ruwweg twee meter reikhoogte vormt samen de werkhoogte die je opgeeft bij het reserveren. Sta je op een aflopende stoep of op een verhoogde stoeprand, dan schuift dat startpunt en dus je hele opbouw. Kijk ook of er een luifel, een reclamebord of een winkelpui in de weg zit, want daar moet je omheen en dat kost je vaak een halve meter extra hoogte. Juist die halve meter bepaalt bij het huren welke opbouw je opgeeft.

Te laag inzetten is bij graffiti vervelender dan bij ander gevelwerk. Je moet met kracht boenen of met een lans op afstand blijven, en beide lukken slecht als je op je tenen staat. Bovendien wil je juist bovenlangs ruim voorbij de laatste letter kunnen werken, omdat een harde grens tussen behandeld en onbehandeld metselwerk net zo opvalt als de tag zelf. Voor een gevel tot de eerste verdieping neem je daarom liever iets te ruim.

De standplaats is bij deze klus zelden een rustige achtertuin. Je staat aan de straatkant, op een trottoir met fietsers ernaast en voorbijgangers die er gewoon langs willen. Meet de stoep op voordat je reserveert: de opstelling van 75 cm plus de uitslag van de vier stabilisatoren moet erop passen én er moet een looppad overblijven. Blijft dat niet over, dan leid je de voetgangers om en meld je dat vooraf bij de gemeente, want dat regel je niet op de ochtend zelf.

Kijk daarna naar wat er onder je gebeurt. Een geparkeerde auto binnen spatafstand, een winkelpui met een uitstalling, een kelderlicht of een straatkolk waar spoelwater met resten in verdwijnt: het staat er allemaal precies waar je wilt werken. Leg zeil of folie neer om straalgrit en spoelwater op te vangen, en schuif de opstelling zo dat je stabilisatoren niet op een putdeksel of een losliggende tegel landen. Voor een aflopende of ongelijke bestrating helpt de uitleg over ondergrond en hoogteverschil.

Publiek hoort bij dit werk. Mensen blijven staan kijken, kinderen lopen onder de opstelling door en iemand wil altijd even vragen wat je aan het doen bent. Zet daarom de zone rond de voet af met linten of hekken, ook als je maar een uur bezig bent. Dat scheelt niet alleen ongelukken, het voorkomt ook dat er iemand tegen een staander aan fietst terwijl jij op vijf meter met een lans in je handen staat.

Eén tag op een blinde gevel is meestal een klus van een dagdeel, maar zo kort huur je zelden. Je begint namelijk met een proefstukje op een onopvallende plek om te zien hoe de ondergrond reageert, en dat moet even inwerken en drogen voordat je het resultaat kunt beoordelen. Pas daarna weet je of één behandeling volstaat. Voor een gemiddeld geval op een gevel aan de straat kom je daardoor op één tot twee huurdagen uit, en bij een groot vlak op meer.

Er zitten wachtmomenten in die je niet kunt versnellen. Een gel moet intrekken, een behandeld vlak moet drogen voordat je ziet wat er echt weg is, en bij koude of natte dagen werkt vrijwel elk middel trager. Ook straalwerk kent zijn eigen tempo, want je gaat er licht overheen en herhaalt liever dan dat je in één keer te diep gaat en het metselwerk openschuurt. Die tweede ronde plan je dus gewoon in je huurperiode in, samen met een half uur opruimen.

Reserveer daarom liever een dag te ruim. Na het eerste etmaal, dat tegen het normale tarief telt, kost elke volgende huurdag nog maar een fractie: er gaat 95 procent van af. Zo houd je speling voor een tweede behandeling of voor een ochtend regen, zonder dat je opnieuw moet bestellen, opnieuw moet laten leveren en opnieuw moet opbouwen op een stoep die je net had vrijgemaakt. Vuistregels per klustype vind je in dit stuk over de lengte van een huurperiode.

Een tag is vaak breder dan de 245 cm die je per opstelling voor je hebt. Dat is lastiger dan het klinkt, want je wilt een vlak liever in één doorgaande beweging behandelen. Stop je halverwege en pak je het na een verplaatsing weer op, dan loopt de inwerktijd van het eerste deel voor op het tweede en zie je die grens later terug in de kleur van het metselwerk. Verdeel het werk dus in stroken die je per opstelling volledig afmaakt.

Neem in één keer mee wat bij die strook hoort. Bij middelwerk zijn dat de gel, een kwast, een schrobber, doeken en water; bij straalwerk alleen de lans, met de slang in een royale lus langs de leuning omlaag naar het apparaat. Laat die slang nooit strak tussen gevel en opstelling lopen en leg hem niet onder een wiel, want bij het verrijden trek je hem er anders vanaf. Zet het apparaat beneden uit voordat je afdaalt.

Waar mensen zich op verkijken is het randgebied. Een schoongemaakt vlak op een verder vuile gevel valt op als een lichte vlek, dus in de praktijk werk je vaak een groter oppervlak dan alleen de letters. Dat betekent meer opstellingen dan je vooraf dacht en dus een langere huurperiode. Ga je meteen de hele muur aanpakken, plan dat dan als het reinigen van de gevel en niet als een tag wegwerken, want dat is een ander soort klus met een andere huurperiode.

Bij graffiti wil je meestal gisteren beginnen, en daar is de levertijd op ingericht. Voor spoed is 15:00 uur het scharnierpunt: reserveringen die op een werkdag daarvoor rond zijn, worden de eerstvolgende werkdag geleverd. Welke dag de bus komt en wanneer hij de set weer meeneemt, bepaal je zelf, dus je laat hem arriveren op het moment dat het in de straat het rustigst is. Wat er nog meer mogelijk is bij haast, staat in het stuk over een steiger met spoed.

Je ontvangt een complete, getelde set losse onderdelen. Op een trottoir is er weinig plek om die stapel neer te leggen, dus spreek vooraf af waar de bus mag lossen en leg de delen tegen de gevel in plaats van midden op het pad. Opbouwen is jouw taak: dat doe je met de handleiding en de instructiefilm, en op straat gaat dat sneller met twee personen die om beurten het verkeer in de gaten houden.

Zodra de gevel schoon is, breek je af en komen wij de onderdelen weer halen. Spoel eerst het straalgrit en de middelresten van de buizen en het platform, want dat spul kruipt overal in. Stapel alles op een plek waar de bus zonder gedoe naast kan stoppen, liefst niet in een laad- en losverbod. Het brengen en halen kent een vast bedrag per provincie inclusief btw; welk tarief er voor jouw adres geldt zie je bij de bezorgtarieven.

Het platform waarop je staat draagt 200 kg per vierkante meter, de belastingklasse 3 die bij EN 1004 hoort. Bij graffiti kom je daar niet snel aan, want je werkt met lichte spullen; het gewicht zit eerder beneden, in het straalapparaat en de zak granulaat. Sta je toch met twee man op één vloerdeel met emmers water erbij, tel het dan even na voordat je begint. Meer over die indeling lees je in de toelichting op de belastingklassen.

Op straat gelden de gewone regels extra streng. Blokkeer alle vier de wielen voordat je omhoogklimt, verplaats de opstelling nooit met iemand of met apparatuur erop, en stop wanneer het hard waait. Op een hellende stoep controleer je dat bovendien na elke verplaatsing opnieuw. Wind is hier een dubbel probleem: hij duwt aan de opstelling en hij neemt tegelijk de nevel van je middel of het fijne straalgrit mee naar de overkant van de straat, waar auto's en etalages staan.

Het echte risico bij deze klus loopt onder je langs. Er wandelen mensen voorbij die niet omhoogkijken, en alles wat jij laat vallen komt op het trottoir terecht. Werk daarom met afzetting, hang een zeil onder je werkvlak als je met grit werkt en houd chemisch middel weg bij spelende kinderen en honden. Draag zelf handschoenen en een bril, ook al ben je maar even bezig. De overige regels vind je terug bij veilig werken op hoogte.