Gevel spuiten? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Wie een compleet geveloppervlak behandelt neemt meer mee omhoog dan bij klein spuitwerk. Rollen folie, tape, een mes, een doek, een spuitunit of bus en vaak iemand die met je meeloopt om randen af te schermen. Op de RS52 van Altrex, met zijn vloer van 135 cm, kun je dat kwijt en toch langs elkaar heen bewegen. Welke uitvoeringen er in de verhuur van rolsteigers zitten, staat met alle maten erbij in het overzicht, zodat je vooraf kunt vergelijken wat er past.

De smalle uitvoering van 75 cm neem je uitsluitend wanneer je aanvoerroute je daartoe dwingt. Bij een voorgevel aan de straat speelt dat zelden; bij een achtergevel achter een poort van een meter wel. Meet de nauwste plek op je route dus op voordat je iets vastlegt. Kun je met 135 cm langs, dan is dat verreweg de prettigste keuze om te huren: bij het spuiten van een gevel heb je voortdurend materiaal, folie en gereedschap tegelijk binnen handbereik nodig.

Houd het model en de bestelde opbouw goed uit elkaar bij het reserveren. De RS52 laat zich als type doorbouwen tot een werkhoogte van 14,2 meter en gebruikt platformen die 245 cm lang zijn, maar die maximale toren bestel je voor een woonhuis natuurlijk niet. Je legt precies zoveel opbouw vast als de bovenrand van het te spuiten vlak van je vraagt, en bij drie bouwlagen komt dat neer op 8 tot 12 meter. Wil je de uitvoeringen naast elkaar zien, dan helpt de uitleg over rolsteigermaten je verder.

Bij een gevel als geheel is het hoogste punt van het vlak leidend, en dat ligt bijna nooit waar je het op het eerste gezicht plaatst. Boven het metselwerk zit vaak nog een strook onder de goot, een pleisterrand of een driehoek van een topgevel. Neem die mee, want een spuitvlak dat een halve meter onder de bovenrand ophoudt valt vanaf de overkant meteen op. Voor drie bouwlagen kom je daarmee tussen de 8 en 12 meter uit.

Werkhoogte volgt uit de hoogte van je vloer plus ruwweg twee meter die je met je armen overbrugt. Wil je op elf meter kunnen spuiten, dan zit je platform dus rond de negen meter. Bij dit werk mag je die reikhoogte niet helemaal uitbuiten: recht voor je uit werken geeft een gelijkmatiger vlak dan omhoog gericht spuiten, waarbij de laagdikte varieert. Reken daarom aan de ruime kant. Wat een opbouw naar elf meter werkhoogte inhoudt zie je op die pagina.

Neem je startpunt op de plek waar de wielen komen te staan. Loopt de oprit af richting de weg, dan is je vertrekniveau lager dan je vanuit de voordeur inschat en mis je bovenaan net dat stukje. Kom je een halve meter tekort, dan kun je die bovenste strook alleen nog in een tweede sessie afmaken, en juist dan zie je de overgang zitten. Loopt het vlak door tot boven de tweede verdieping, bestel dan een platform extra.

Bij het spuiten van een gevel kies je je standplaatsen niet alleen op de ondergrond maar net zo goed op de windrichting. Alles wat je verstuift beweegt met de wind mee en slaat verderop neer, dus loop eerst rond de woning en kijk wat er benedenwinds staat: geparkeerde auto’s, een serre van de buren, een schuurdak, een vijver. Verplaats wat te verplaatsen valt en dek zorgvuldig af wat blijft staan, ook de ramen van de buren. Pas als dat rondje klaar is bepaal je waar de eerste opstelling van de steiger komt te staan.

De ondergrond zelf vraagt het gebruikelijke: vlak, draagkrachtig en breed genoeg om de vier stabilisatoren volledig uit te zetten. Langs een gevel zitten daarbij de bekende spelbrekers, van een uitstekende kelderingang tot een rij bloembakken en een lage muurtje rond het terras. Ruim die weg voordat de onderdelen geleverd worden, want tussendoor iets wegslepen terwijl de steiger al staat kost je een half uur dat je op een spuitdag niet hebt. Over hellend terrein gaat het artikel over een oneffen ondergrond.

Reken er ook op dat je de gevel aan de zijkanten moet kunnen aflopen. Een spuitvlak stopt zelden precies op de hoek: er zit een dagkant, een kozijnneg of een stukje zijgevel aan vast dat mee moet. Houd daar dus ruimte vrij zodat je de opstelling om de hoek kunt rijden zonder eerst een schutting los te schroeven. Staat een deel op openbaar terrein, vraag dan tijdig na wat er in jouw straat mag voordat je bezorgdag vaststaat.

Het spuiten zelf duurt kort, het klaarmaken duurt lang. Een gevel van een doorsnee tussenwoning is met een goed werkende unit in enkele uren gedekt, maar daarvoor liggen er dagen van reinigen, kale plekken bijwerken en afplakken. Ramen, deuren, de meterkastrooster, de dorpels, de regenpijp en de plint gaan allemaal onder folie en tape. Vier tot zes dagen huren is voor een complete gevel daardoor gebruikelijk, ook al staat de spuitkop maar een halve dag aan.

Het lastige is dat die spuitdag in een droog venster moet vallen. Je hebt een dag nodig waarop het niet regent, waarop de wind meevalt en waarop de gevel niet in de volle middagzon staat te bakken. Zo een venster laat zich hooguit een paar dagen vooruit inschatten, dus je wilt met je planning kunnen schuiven zonder dat het je iets kost. Rond het afplakwerk daarom helemaal af voordat je een dag prikt, en houd het moment waarop je gaat spuiten zo lang mogelijk open in je agenda.

Precies daarom boek je hier ruim. Het volle tarief betaal je enkel over de eerste 24 uur en op elke volgende dag gaat 95 procent korting, dus twee of drie dagen speling kosten je bijna niets in verhouding tot de zekerheid die ze opleveren. Moet je opnieuw boeken omdat je venster verschoof, dan begin je weer met een volle dag en een extra transport. Over het inschatten van zo een periode gaat dit artikel over huurdagen.

Verdeel de gevel voordat je begint in vlakken en leg de volgorde vast. De gangbare route is van boven naar beneden en van de windzijde af, zodat verse nevel niet op wat je net gedaan hebt terechtkomt. Begin dus bij de topgevel of de bovenste strook, werk de volle breedte af, zak dan een niveau en herhaal dat. Een vloer van 245 cm bepaalt daarbij hoe breed elke passage is en waar je overgangen komen te liggen.

Leg de verticale overgangen bewust op plaatsen waar het oog ze niet zoekt: achter een regenpijp, precies op een hoek, langs een pilaster of tegen de zijkant van een raamopening. Werk binnen één opstelling altijd de volle hoogte af voordat je de rolsteiger doorrijdt, want een horizontale onderbreking halverwege een vlak zie je bij strijklicht altijd terug. Op een gevel van tien meter breed levert dat vier of vijf opstellingen op, en die vier of vijf momenten zijn de enige stops die je hebt.

Neem in één klim mee wat er boven nodig is: reservetape, een doek, een mes en wat afdekmateriaal om een misser snel af te schermen. Afdalen midden in een vlak kost je meer dan alleen tijd, want de rand die je achterlaat staat ondertussen te drogen en tekent zich later af. Waar mensen zich het meest op verkijken is hoeveel uren het afschermwerk opslokt in verhouding tot het spuiten. Neem je ook het spuiten van de kozijnen mee, dan verdubbelt het aantal randen dat beschermd moet worden.

Je ontvangt de rolsteiger als een complete, getelde set losse delen. Wijs op voorhand een plek aan voor die stapel, ergens buiten je spuitzone, want alles wat binnen een paar meter van de gevel ligt vangt straks nevel op. Een gesloten garage of de zijkant van het huis is beter dan de oprit pal ervoor. Reserveer je op een doordeweekse dag en is dat gelukt vóór 15:00 uur, dan mag de set er de eerstvolgende werkdag staan, precies op het moment dat jij zelf hebt opgegeven.

Het monteren blijft jouw taak. Je hebt daarbij de handleiding en een instructievideo tot je beschikking, en met twee mensen kost het opbouwen ongeveer een dagdeel werk. Bij deze klus is je bezorgdatum vooral een weersbeslissing: laat de set liefst een paar dagen vóór het verwachte spuitvenster komen, zodat je rustig kunt monteren en daarna nog alle tijd overhoudt om te reinigen en af te plakken. Geef bij het reserveren door of de bus op je oprit terecht kan, want een set die aan de straat belandt sleep je zelf naar achteren.

Als het gespoten vlak droog is breek je de steiger af, leg je alles compleet neer en nemen wij de set op je ophaaldag weer mee. Wacht met demonteren tot het echt hard is, want een buis die tegen een verse laag tikt laat een afdruk achter die je niet meer wegpoetst. Neem de platformen af voor je ze inlevert. Welk bedrag er voor het rijden naar jouw provincie geldt, vind je onder de bezorgtarieven per provincie.

Een platform van deze steigers houdt 200 kg per vierkante meter, oftewel belastingklasse 3 zoals de norm EN 1004 die vastlegt. Bij gevelspuitwerk kom je zelden in de buurt van die grens, tenzij je met twee man boven staat en een flinke voorraad materiaal meeneemt naar boven. Belangrijker is dat je de vloer overzichtelijk houdt, want rollen folie die los rondslingeren vormen hier het echte struikelgevaar. Wat die klasse inhoudt staat uitgelegd in het artikel over deze norm voor rolsteigers.

De vaste regels wijken bij dit werk niet af. Zet de wielen vast voordat de eerste persoon omhoog klimt, laat vloer en leuning leeg wanneer je de opstelling verrijdt, en kom naar beneden zodra het serieus begint te waaien. Die windgrens ligt bij spuiten lager dan bij ander gevelwerk, want al bij een stevige bries verwaait je materiaal en wordt je laagdikte onregelmatig. Controleer na elke passage langs de gevel of de vier stabilisatoren weer stevig staan en of alle remmen erop zitten voordat je opstapt.

Het gevaar dat bij deze klus hoort is het zicht. Met een masker op en een wolk voor je gezicht zie je de rand van het platform slechter dan je denkt, en een vloer waar materiaal op is neergedaald wordt bovendien glad. Leg er daarom karton of dun plastic op en wissel dat zodra het gaat glimmen. Houd bovendien de zone recht onder het platform leeg. De overige afspraken vind je bij de richtlijnen voor werken op hoogte.