Dakpannen reinigen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Bij een pannendak op twee bouwlagen kies je de RS52 van Altrex, met 135 cm vloerbreedte. Die maat is hier geen luxe: je staat voorovergebogen over de dakrand te werken, je hebt een emmer of een bak naast je voeten staan en er valt de hele dag mos en gruis op diezelfde vloer. Op een smalle vloer sta je binnen een uur in je eigen rommel en moet je vaker naar beneden om te vegen. Alle beschikbare modellen staan bij elkaar op de pagina over rolsteigers huren.

Het loont om deze klus los te zien van een algemene dakreiniging. Daarbij spuit je een compleet dakvlak in banen af en telt vooral je bereik, terwijl het bij pannen om de naden gaat: je borstelt tussen de pannen door, tilt er af en toe een op en werkt per rij. Dat vraagt om stilstaan op een stabiele vloer en niet om steeds verplaatsen. De platformlengte van 245 cm bepaalt precies hoeveel rijen je vanuit een opstelling onder handen neemt.

Ga je alleen aan de slag en is de doorgang naar de achtertuin krap, dan is de smalle RS51 van 75 cm een werkbaar alternatief, al houd je aanzienlijk minder ruimte over voor je emmer en je gereedschap. De MiTower haalt maar 6,2 meter en komt op twee bouwlagen tekort, en de RS44 kamersteiger is een binnenmodel dat door een deur van circa 70 cm past. Voor een tuin met een smal pad is dat een reële afweging. Zie het verschil in de vergelijking van steigermaten.

Op een dak waar je niet zomaar op kunt staan verschuift de vraag: hoe ver kom je vanaf je vloer het dakvlak op. Met een borstel aan een steel red je vanaf de gootrand ongeveer anderhalve tot twee meter schuin omhoog. Ligt de nok daarboven, dan huur je hoger of je deelt het dakvlak in twee stroken en zet de opstelling de tweede keer hoger. Bij twee bouwlagen zit je met beide aanpakken in de bandbreedte van 8 tot 12 meter.

Reken je bereik uit vanaf de vloer waarop je gaat staan en niet vanaf je hoofd. Bij het reserveren geef je werkhoogte op, en dat cijfer ligt ongeveer twee meter boven je platform omdat je armlengte wordt meegeteld. Zet je vloer dus op de hoogte van de rij pannen waar je bij wilt, min die twee meter, en meet de rest vanaf de grond onder de wielen. De opbouw die daarbij past zie je bij elf meter werkhoogte.

Te krap kiezen valt hier meteen op. Kom je een halve meter tekort, dan ga je toch met een knie op een pan leunen om die laatste rij te halen, en juist dat wilde je vermijden bij oude pannen. Een opbouw ruimer nemen kost je een paar frames en verder niets. Werk je aan een dak dat pas boven de derde verdieping begint, tel de extra verdiepingshoogte er dan vooraf netjes bij op en rond naar boven af.

Alles wat je van de pannen borstelt komt onder de opstelling terecht: natte mosplakken, zand, verweerde gruis en soms een scherf. Die stapel groeit sneller dan je denkt en maakt de bestrating rond de opstelling groen en glad. Kies daarom een standplaats op tegels of op de oprit die je achteraf kunt afspuiten, en leg zeil over de border, het terras en de tuinmeubels die eronder staan. Op gras loopt het vuil minder ver uit, maar daar zakken de wielen weer weg zodra er een paar buien overheen zijn gegaan.

Houd de voet vrij. De vier stabilisatoren staan schuin naar buiten en jij wilt er bovendien met een kruiwagen of een emmer langs kunnen om het vuil af te voeren. Veeg die strook een paar keer per dag aan, want zodra jij daar met natte zolen doorheen loopt neem je de troep mee de ladder op. Leg een loopplank neer zodra de strook naast de gevel modderig wordt. Hoe je de opstelling stevig neerzet op een zachte of aflopende bodem lees je in het stuk over stabiliseren.

Langs de gevel liggen bij dit werk de gewone obstakels: een regenpijp die precies bij de hoek van je opstelling zit, een schuurtje tegen de muur, een lage uitbouw of een dakraam in het onderste deel van het vlak. Ook het putje waar je het spoelwater kwijt moet telt mee, want dat wil je niet dichtstoppen met mos. Loop het rondje langs het huis voordat je de rolsteiger huurt en bepaal per zijde waar hij kan staan.

Per opstelling ben je langer bezig dan bij glad werk. Je borstelt de pan, je haalt het mos uit de naad, je spoelt na en je kijkt of er onder de aanslag geen scheur zit. Dat kost per strook van 245 cm al gauw een uur, en een gevelbrede dakrand van tien meter levert vier tot vijf opstellingen op. Voor een compleet dakvlak huur je daardoor drie tot vier dagen een rolsteiger; bij een woning met een dakkapel of met vier aparte vlakken loopt het aantal dagen verder op.

Er komt werk achteraan dat mensen vergeten in te plannen. De goot loopt vol met wat je naar beneden borstelt en moet leeg voordat de eerste flinke bui valt, en de bestrating onder de opstelling vraagt een schrobbeurt. Reken daar een dagdeel voor, en vergeet niet dat je met een kruiwagen heen en weer loopt. Komt er regen, dan is doorwerken meestal nog mogelijk, maar bij vorst of harde wind stopt het en schuift je hele planning een dag op.

Ruim inplannen is bij deze verhuur goedkoop. Het eerste etmaal gaat tegen het volle tarief, maar op alle dagen die daarna komen zit 95 procent korting, waardoor een reservedag amper zichtbaar wordt in je uiteindelijke huurprijs. Dat maakt speling in je planning een verstandige keuze. De bedragen per model en bereik staan inclusief btw op de pagina met huurprijzen. Halverwege moeten stoppen omdat de bus voorrijdt is een stuk duurder dan die ene extra dag. Reken die schrobbeurt achteraf gewoon als een halve werkdag mee.

De vloerlengte van 245 cm is de strook die je per opstelling schoonmaakt, gemeten langs de goot. Werk die strook helemaal af tot de hoogte die je haalt voordat je verzet, want terugkomen op een half gedane strook kost je een complete verplaatsing. Begin bovenin en werk naar de goot toe, dan spoelt het losgemaakte mos niet over pannen die je net hebt gedaan. Zo houd je bovendien overzicht over welke rijen al klaar zijn en welke nog aan de beurt komen.

Leun met je gewicht op de leuning en niet op de pannen. Een verweerde pan die twintig jaar in de zon heeft gelegen barst onder een knie of een elleboog, en dan ben je van een schoonmaakklus in een reparatieklus beland. Gebruik een borstel of een lans aan een steel om verder te komen, en leg een lat of een dakladder neer wanneer je toch het vlak op moet. Houd altijd een paar losse pannen beneden klaar als reserve, dan hoef je voor een breukje niet meteen te stoppen.

Waar mensen zich op verkijken is het aantal keer verzetten. Voor een dakrand van tien meter zijn dat al vier opstellingen, en als je het vlak in twee hoogtestroken doet worden het er acht. Elke verplaatsing kost je remmen los, stabilisatoren in, rijden, uitlijnen en alles weer vastzetten, en dat loopt per dag flink op. Combineer je het werk met het schoonmaken van de dakgoot, doe dat dan per opstelling in dezelfde beweging, want dan haal je twee klussen uit een verplaatsing.

Je krijgt de steiger als een set losse onderdelen aangeleverd, compleet en geteld. Kies vooraf een plek voor die stapel die buiten de zone valt waar straks het mos naar beneden komt, dus niet pal onder de dakrand. Een oprit of een pad om de hoek van het huis is daarvoor prima. Reserveer je op een werkdag voor 15:00 uur, dan ligt alles er de eerstvolgende werkdag klaar, waardoor je een droge periode in de weersverwachting op het laatste moment nog kunt aangrijpen.

De datum van bezorging en die van het ophalen kies je zelf, en bij dit werk is de weersverwachting de doorslaggevende factor. Laat de set een dag voor je eerste borsteldag komen, dan kun je rustig opbouwen en met een volle dag beginnen. Opbouwen doe je met de meegeleverde handleiding en de instructievideo, het liefst met twee man. Houd er rekening mee dat je op de opbouwdag zelf zelden nog een hele strook pannen afkrijgt, dus tel die dag apart mee.

Ben je klaar, dan demonteer je de rolsteiger en leg je alle onderdelen bij elkaar op een plek waar de bus bij kan; wij rijden ze daarna weer weg. Spoel ze eerst af, want mos en groene aanslag hechten zich op aluminium en dat schrob je liever niet op de ophaaldag. Geef het meteen door als er onderweg een onderdeel beschadigd is geraakt. Wat de bezorging en het terughalen in jouw provincie kosten, staat inclusief btw bij het overzicht van de transportkosten, zodat je die post meteen meeneemt.

De vloer waarop je staat is volgens EN 1004 gemaakt en valt in belastingklasse 3: er mag 200 kg per vierkante meter op. Bij het schoonmaken van dakpannen ben je met jezelf, een emmer water en wat gereedschap ver onder die grens, dus daar zit het probleem niet. Let liever op waar dat gewicht staat, want een volle emmer aan de rand is lastiger tillen dan een emmer bij de ladder. De klasse zelf wordt verder uitgelegd bij de norm voor rolsteigers, samen met wat die grens praktisch betekent.

De vaste regels blijven staan: wielen op de rem zodra er iemand op klimt, verrijden alleen als de vloer leeg is en er niemand op staat, en stoppen wanneer het te hard waait. Bij dit werk komt er een eigen regel bij, namelijk vegen. Mosbrokken en nat gruis vormen op een aluminium vloer een gladdere laag dan water alleen, dus haal ze na elke rij weg in plaats van aan het eind van de dag.

Bedenk dat de norm de steiger dekt en niet het dak. De pannen naast je vloer zijn onbekend terrein en juist de verweerde exemplaren geven mee zonder waarschuwing. Ga er dus niet op zitten of knielen om die ene plek te halen; verzet liever de opstelling. Houd verder de grond eronder vrij, want een losgetrokken pan of een vallende emmer komt precies daar neer waar iemand anders staat op te ruimen. De volledige regels staan bij werken op hoogte.