Dakbeschot vervangen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Neem hier de brede opbouw van 135 cm. Bij dakbeschot draait alles om wat er op je dek past en wat je er tijdelijk kwijt kunt: een bundel nieuwe delen, een cirkelzaag, een kist schroeven, een kruiwagenlading oude pannen die nog naar beneden moet. Op een smal dek kun je zo'n stapel nergens kwijt zonder meteen je eigen looppad te blokkeren, en dat merk je elke keer dat je erlangs moet. De brede vloer geeft je een werkzijde en een opslagzijde, en dat verschil merk je vanaf het eerste uur sloopwerk.

Er speelt nog iets mee: je staat hier bijna nooit alleen boven. Bij dit soort werk werkt de een op het dak en geeft de ander vanaf het dek aan, en die twee moeten langs elkaar kunnen. Op een vloer van 75 cm schuif je de hele dag om elkaar heen, met een plank van drie meter tussen jullie in die telkens ergens tegenaan komt. De brede maat is hier dus geen luxe maar een voorwaarde om zonder gedoe door te kunnen werken.

Alleen als de doorgang naar de achterkant het echt niet toelaat val je terug op de smalle variant van 75 cm, en dan accepteer je dat aangeven trager gaat en dat je vaker moet stapelen. Kamersteigers en de eenpersoonsuitvoering laten we bij een dakconstructie buiten beschouwing, want die zijn voor binnenwerk en voor lichte klussen gemaakt en komen niet in de buurt van deze hoogte. Wat er beschikbaar is en tot welke hoogte, kun je nakijken bij de rolsteigers die te huur staan voordat je een keuze maakt.

Het maatgevende punt is de goot of de onderste pannenrij, niet de nok. Daar leg je je materiaal neer, daar stap je over en daar begin je met slopen. Bij een woning met een kap boven twee volle verdiepingen hangt die lijn op zes tot tien meter. De hoogte die je bestelt is de werkhoogte, en dat getal ontstaat doordat je bij de hoogte van je vloer nog eens ongeveer 2 meter reikafstand optelt. Voor deze klus kom je daarmee op 8 tot 12 meter uit.

Zet het dek liever iets onder de goot dan erboven. Sta je te hoog, dan sta je met je knieën tegen de dakrand aan en kun je niets meer aangeven zonder te bukken. Sta je een halve meter te laag, dan til je elke plank omhoog terwijl je hem eigenlijk zou moeten schuiven. Meet vanaf de bestrating onder de wielen tot de onderkant van de goot, en houd er rekening mee dat een achtertuin vaak een decimeter of meer afloopt.

Een te krappe keuze wreekt zich bij dit werk dagenlang, want je verplaatst niet een paar keer maar tientallen keren materiaal. Elke centimeter die je moet overbruggen betaal je aan het eind van de week terug in vermoeide armen en een trager tempo. Kijk daarom voor het huren ook of er nog een dakkapel, een schoorsteen of een uitgebouwde erker in het spel is waar je langs of overheen moet werken. Op de pagina over werken op de tweede verdieping zie je welke hoogtes daar gangbaar zijn.

De opstelling hoort dicht bij het gedeelte van het dak waar je begint, en dat is meestal de achterkant of een zijkant. Onder je komt een berg oud materiaal terecht, dus reserveer daar ook plek voor: een container, een aanhanger of een afgezette hoek waar sloophout en gebroken pannen heen gaan. Zorg wel dat die afvoerplek niet precies onder je werkzone ligt, want naar beneden gooien terwijl er beneden iemand staat te sorteren gaat vroeg of laat een keer mis.

De ondergrond moet dit dagenlang volhouden. Een rolsteiger die de eerste ochtend nog kaarsrecht staat, kan na drie dagen zwaar sjouwwerk in een zachte berm weggezakt blijken te zijn. Kies bestrating of een verharde plek, leg zo nodig rijplaten of dikke schotten neer en kijk elke ochtend na of de vier steunpoten nog even strak tegen de grond staan. Een verschil in hoogte tussen tuin en terras vang je op zoals beschreven bij stabiliseren en verankeren van een opbouw.

Tel er ruimte bij op voor de aanvoer van nieuw hout. Delen van drie of vier meter moet je ergens neer kunnen leggen zonder dat ze in de doorloop liggen, en je wilt ze het liefst droog opslaan tot het moment dat ze omhoog gaan. Een zeil over een stapel op de oprit werkt beter dan alles tegen de gevel aan zetten. Denk ook aan de buren: een dak dat opengaat maakt lawaai en stof.

Dit is geen klus van een middag. Pannen afnemen, panlatten los, het oude beschot eruit, de sporen nakijken, nieuw materiaal aanbrengen, folie en latten terug en dan alle pannen weer op hun plek. Voor een enkel dakvlak van een rijtjeshuis staat er zomaar vier tot acht dagen huur op de kalender, en bij een hoekwoning of twee vlakken loopt dat verder op. Reken daar bovendien de dag bij op die je kwijt bent aan het opzetten en het weer afbreken van de opbouw.

Weinig klussen zijn zo weersgevoelig als deze, want zodra het beschot eruit ligt staat je huis open. Je werkt dus in blokken die je op een droge periode legt, en je dekt af zodra er buien op de radar staan. Dat afdekken en de volgende ochtend weer vrijmaken kost je telkens een uur, en dat is precies het uur waar niemand in zijn planning rekening mee houdt. Wie hier krap gaat zitten, staat op een regenachtige woensdag met folie te worstelen.

Voor je huurperiode betekent dat: neem de langste variant die je nog redelijk vindt. Je legt bij het reserveren zelf de begindatum en de einddatum vast, je mag altijd eerder inleveren en verlengen kan meestal ook nog, dus met ruim boeken verlies je weinig. Kijk voor het vastleggen hoe de modellen en hoogtes zich tot elkaar verhouden en hoe het tarief over de opeenvolgende dagen loopt, want dat staat allemaal bij elkaar op de pagina met alle huurtarieven.

Wees hier nuchter over. Vanaf het dek van 245 cm werk je comfortabel aan de onderste meter van het dakvlak: de gootaansluiting, de eerste rij panlatten, het randhout en de plaat die daar tegenaan komt. Alles wat daarboven ligt bereik je niet vanaf de vloer, hoe hoog je de opbouw ook zet. Voor het middenstuk en de nok werk je op het dak zelf, met de voorzieningen die daar nu eenmaal bij horen. De opstelling is voor dat deel je opstap en je magazijn, niet je werkplek.

Dat maakt de opstelling niet minder waardevol. Juist het aan- en afvoeren is bij dakbeschot het zware deel: een plaat van twee bij een meter krijg je van een dek prima omhoog en op een ladder niet. Je legt de nieuwe delen op de vloer klaar, iemand op het dak trekt ze naar boven, en het oude materiaal gaat dezelfde weg terug. Per stand werk je op die manier een strook van ruim twee meter breed helemaal af voordat je de opbouw verrolt.

Verzetten kost tijd, dus plan het. Ruim eerst je vloer leeg, want met een stapel hout erop mag je niet rijden, en zet daarna de steunen opnieuw uit. Bij dakbeschot verzet je minder vaak dan bij schilderwerk, maar wel met veel meer rommel om je heen: schroeven, afgebroken latjes en stukken pan liggen zo onder je wielen en dan rolt er niets meer recht. Ga je meteen ook de vervanging van de dakgoot aanpakken, houd dan een extra dag aan.

Je krijgt geen opgebouwde toren maar een verzameling frames, dekken, schoren en steunen die geteld is voordat hij de bus in gaat. Kies vooraf een vierkant stukje terrein waar die stapel mag liggen en houd dat vrij van de container en het nieuwe hout, want anders sta je halverwege de week onderdelen te zoeken tussen het sloopmateriaal. Bij een klus van een week is het bovendien slim om de bezorging een dag voor de start te laten vallen, zodat opbouwen en beginnen niet op dezelfde ochtend samenkomen.

Heb je zelf een bus of aanhanger van voldoende lengte, dan kun je de delen op afspraak zonder kosten meenemen aan het Zeeburgerpad in Amsterdam. Voor een opbouw tot twaalf meter is dat wel een flinke vracht, dus reken op meerdere ritten of laat het brengen. Bij een dakrenovatie kiezen de meesten toch voor bezorgen, simpelweg omdat je je bus die hele week nodig hebt voor hout, pannen en de ritten naar de milieustraat. Dan huren en laten brengen scheelt je twee halve dagen rijden.

Zodra de laatste pan weer ligt, halen wij de boel bij je weg. Jij haalt de opbouw uit elkaar en stapelt de delen compleet op een plek waar de bus erbij kan; loop dan gelijk de telling na. Zit alles erbij, dan is die kant van de klus meteen afgehandeld en hoef je nergens meer achteraan. In welke provincies wij rijden en welk bedrag daar geldt, staat vermeld bij de kosten voor brengen en halen.

Een dekvloer in belastingklasse 3 volgens EN 1004 draagt tweehonderd kilo per vierkante meter. Klinkt ruim, tot je bedenkt dat een bundel plaatmateriaal, een kist gereedschap en twee volwassenen daar samen zo overheen gaan. Bij dakbeschot is dat een heel reëel punt, want je gebruikt de vloer nu eenmaal als tussenopslag. Leg zware stapels tegen de staanders aan in plaats van midden op het dek, verdeel ze over de lengte en haal het oude materiaal weg voordat het nieuwe erbij komt.

De basisregels zijn niet onderhandelbaar. Wielen vast zodra iemand omhoog gaat, geen mens en geen last op de opbouw als je hem verrolt, en bij stevige wind blijf je beneden. Dat laatste geldt hier dubbel: een losse plaat of een stuk folie vangt wind als een deur die openstaat. Leg alles wat licht is onder een balkje of neem het aan het eind van de middag mee naar beneden, zodat er 's nachts niets van de vloer af kan waaien.

Het echte gevaar bij dit werk komt van boven en van onder. Boven werk je op een dak dat deels open ligt, met sporen waar je wel op mag staan en vakken waar je zeker niet op moet gaan staan. Onder loopt iemand die oude pannen sorteert. Zet daarom een zone af rond de voet, spreek af wie wanneer naar beneden gooit en gebruik een emmer of een goot voor kleine stukken. Meer hierover staat bij de regels voor werken op hoogte.