Vogelnesten verwijderen? Dit is de rolsteiger die je huurt.

Voor het weghalen van vogelnesten onder een dakrand pak je de RS52, de brede uitvoering van 135 cm. Dat is niet omdat je zoveel gereedschap nodig hebt, maar omdat je lang op dezelfde plek staat en daar van alles kwijt moet: een dichte zak, een emmer, een lamp, een spiegeltje aan een steel en je persoonlijke beschermingsmiddelen. Op een smal vlak ligt dat allemaal in de weg zodra je je omdraait. Beide breedtes staan naast elkaar bij het huren van een rolsteiger.

Bij dit werk sta je bovendien zelden in je eentje boven. De een haalt het nestmateriaal uit de holte, de ander houdt de zak open en geeft gereedschap aan. Met ruim een meter tussen de leuningen loop je langs elkaar zonder dat er iemand tegen een volle zak aan duwt. Het gewicht valt mee, het volume niet: een oud spreeuwennest achter een gootklos komt er in tientallen plukken uit en die wil je niet los over het vlak verspreid hebben.

Gaat het om één holte in de gevel en doe je het alleen, dan volstaat de smalle uitvoering ook, en die komt bovendien makkelijker door een poort naar de achterkant van het huis. Zodra je meters dakrand moet aflopen of met zijn tweeën werkt, is het brede model uit de verhuur de betere keuze. Wat welke maat kan, hoeveel de losse delen wegen en waar je op moet letten bij het kiezen, staat in de uitleg over de afmetingen van een rolsteiger.

Nesten zitten bijna altijd op het hoogste punt dat een vogel kan bereiken: onder de onderste rij pannen, achter een gootklos, in een open stootvoeg vlak onder de dakrand of in de spouw bij een overstek. Bij een woning van drie lagen of een huis met een forse kap zit je met de werkhoogte al gauw tussen acht en twaalf meter. Meet tot de holte waar je in moet kijken en niet tot de nok, want daar heb je bij deze klus niets te zoeken.

Reken van boven naar beneden terug. Van het punt waar je bij moet gaat ongeveer 2 meter af, want zoveel overbrug je vanaf het vlak nog met je armen; wat dan overblijft is de platformhoogte die je huurt. Zit de holte op tien meter, dan sta je op acht. Begin met meten op de grond waar je de wielen straks neerzet, dus in de tuin of op het trottoir, en niet op de drempel van je achterdeur, want die ligt bijna altijd een tree hoger.

Te krap huren is hier vervelender dan bij schilderwerk, omdat je in de holte moet kúnnen kijken. Sta je een halve meter onder de goede hoogte, dan zie je alleen de onderrand van het nest en tast je met een tang in het donker. Zo blijven er resten achter, blijft de geur hangen en zit er volgend voorjaar gewoon weer een nest. Wat drie bouwlagen in meters betekent, staat uitgewerkt bij het werken op de tweede verdieping.

Nestplaatsen zitten meestal precies daar waar de grond het minst meewerkt: boven een uitbouw, achter een serre, tussen de schuur en de erfgrens of pal aan de straatkant. Kijk daarom eerst waar de voet van de opstelling kan staan en bepaal daarna pas waar je begint. Een brede rolsteiger vraagt aan de onderkant meer ruimte dan hij zelf breed is, want de stabilisatoren staan schuin uit de voet en willen alle vier op dezelfde vaste grond rusten, ook als de tuin daar afloopt.

De ondergrond moet vlak zijn en vlak blijven. Een terras met verzakte tegels, een border met houtsnippers of een strook gras naast de schuur zakt weg zodra jullie met zijn tweeën boven staan en er ook nog zakken op het vlak liggen. Hoogteverschil tussen een verhoogd terras en het tuinpad is een tweede struikelblok, en let op wat er vlak langs de gevel hoort te staan: een regenton, een schuurdeur die naar buiten draait, een lage haag of een vastgeschroefd fietsenrek.

Denk ook aan wat er onder je vandaan komt. Bij het leeghalen van een nest valt er materiaal naar beneden, soms met een dakpan of een stuk vogelschroot erbij, dus zet de strook onder de opstelling af en vertel de buren wanneer je bezig bent. Staat de gehuurde steiger half op het trottoir, laat dan genoeg breedte over om er met een kinderwagen langs te kunnen en vraag je gemeente wat er in jouw straat is toegestaan.

Voordat je een datum vastlegt, zoek je uit of je aan deze nestplaats mag werken. Wilde vogels zijn in Nederland beschermd, een nest dat in gebruik is laat je met rust, en bij sommige soorten geldt de nestplaats het hele jaar door als beschermd, ook als er op dat moment niets in zit. Dit is geen juridisch advies: vraag het na bij je gemeente of laat een ecoloog ter plaatse beoordelen wat er in jouw situatie wel en niet kan.

Is dat duidelijk, dan valt het werk zelf mee. Eén holte leeghalen en schoonmaken kost een uur of twee. Zit er een rij vogelnesten onder de pannen, dan loop je de hele dakrand af en ben je met verzetten, uitzoeken en opruimen twee tot drie dagen bezig. Tel de ochtend van het opbouwen erbij op en zet er een dag achter om na te lopen wat je bij de eerste opstellingen hebt overgeslagen, want dat gebeurt vrijwel altijd.

In die planning zitten wachtmomenten die niet van jou zijn. Een antwoord van de gemeente of van een ecoloog komt zelden dezelfde middag binnen, en het broedseizoen bepaalt in welke maanden je überhaupt aan de slag kunt. Blijf daarom aan de ruime kant met het aantal dagen dat je gaat huren: een dag extra weegt licht mee in de rekening, terwijl een steiger die te vroeg is opgehaald je een compleet nieuwe bezorging kost. Verder helpt de checklist voor het huren van een rolsteiger je bij het voorbereiden.

Per opstelling kom je bij ongeveer twee meter dakrand, en juist dat maakt dit een verzetklus: vogelnesten zitten verspreid en je wilt ze stuk voor stuk van dichtbij bekijken. Neem alles in één keer mee naar boven, want telkens afdalen kost meer tijd dan het leeghalen zelf. Op de lijst staan een spiegeltje aan een steel, een goede lamp, een lange tang, dichte zakken, een handborstel en een rol tape waarmee je een volle zak boven meteen afplakt.

Houd dat spiegeltje in de opening en schijn erin voordat je er iets in steekt. Je wilt weten hoe diep het gat doorloopt, of er een tweede nest achter ligt en of er nog leven in zit. Spoel de holte niet uit met de tuinslang. Water duwt het materiaal juist dieper de spouw in, maakt het houtwerk eronder nat en verspreidt precies datgene wat je wilde weghalen over een veel groter deel van de constructie, waar je later niet meer bij kunt.

Wat je eruit haalt is meer dan mos en takjes. In een oud nest zitten mijten die een nieuwe gastheer zoeken zodra je het optilt, en de ingedroogde uitwerpselen komen als stof vrij zodra je erin roert. Werk daarom met handschoenen, een stofmasker en een zak die je boven meteen dichtknoopt. Klop je kleding niet uit terwijl je nog op de vloer staat, en laat volle zakken aan een touw zakken in plaats van ze los op het vlak te zetten.

Je krijgt geen opgebouwde steiger geleverd, maar een geteld pakket losse delen dat je op locatie zelf tot een opstelling maakt. Bestellen kan tot 15:00 op een werkdag, en wat je op tijd vastlegt ligt de eerstvolgende werkdag klaar. Verder bepaal jij op welke datum de set komt en wanneer hij weer weg gaat. Bij deze klus is die vrijheid handig, want je startdag hangt af van een antwoord dat je op dat moment misschien nog niet binnen hebt.

Wijs van tevoren een plek aan waar de onderdelen mogen liggen. Ze komen op de stoep, de oprit of het pad terecht en nemen ongeveer de ruimte van een grote auto in beslag. Leg ze niet neer op de vierkante meters waar de gehuurde rolsteiger zelf moet komen te staan, anders sjouw je alles een tweede keer. Ligt jouw nestplaats achter het huis, spreek dan af dat er zo dicht mogelijk bij de poort wordt gelost, dat scheelt tientallen meters sjouwen.

Na afloop rijden wij weer voor en nemen de hele set retour; jij zet hem afgebroken en compleet klaar op dezelfde plek. Laat het weer je einddatum bepalen, want op een natte, winderige dag klim je niet met een zak vol stoffig nestmateriaal naar tien meter hoogte. Een dag opschuiven is bij dit werk verstandiger dan doorzetten, en dat regel je eenvoudig door je nieuwe ophaaldag aan ons door te geven voordat de bus al onderweg is.

Op het vlak waar je staat mag 200 kg per vierkante meter komen, de belasting die hoort bij klasse 3 binnen EN 1004. Bij deze klus haal je dat bij lange na niet: je gaat met lege zakken omhoog en met volle weer naar beneden. Het gevaar zit hier in iets anders, namelijk dat je met je hoofd en je armen ver in een holte zit en je zwaartepunt daarbij ongemerkt over de leuning schuift terwijl je aan iets zit te trekken.

Zet de wielen vast zodra je gaat klimmen en laat ze vast staan tot je weer beneden bent. Verrijden met iemand erop mag nooit, ook niet als het maar een meter naar het volgende nest is; boven voel je zo'n verplaatsing als een tik en je hebt op tien meter geen hand vrij om je vast te grijpen. Waait het stevig, dan gaat het werk niet door, want op deze hoogte staat er altijd meer wind dan beneden bij de gevel.

De risico's die bij nestverwijdering horen zijn stof, vallende brokken en gladheid. Uitwerpselen op een schuine dakpan of op je vloerdeel worden glad zodra ze nat worden, dus veeg tussendoor aan en zet je voeten bewust neer. Hek de strook eronder af, want een pluk nestmateriaal met een stuk mortel erin komt hard aan. Werk nooit boven een pad waar mensen langslopen zonder dat iemand beneden meekijkt, en zeker niet aan de straatkant zonder afzetting.