Rusztowanie do wymiany ram okiennych

Do wymiany ram okiennych wynajmujesz najczęściej wąskie rusztowanie jezdne RS51. Wąska zabudowa staje tuż przy murze, dokładnie obok otworu, w który ma wejść nowa ościeżnica, i nie zabiera miejsca materiałowi. A materiału przy tej robocie podjeżdża sporo: paleta z ramami, kontener na stare drewno, czasem bus, który musi dostać się blisko elewacji. Rusztowanie postawione na środku podjazdu blokuje wtedy wszystkich naraz. Zanim zdecydujesz, obejrzyj spokojnie ofertę wynajmu rusztowań jezdnych i porównaj obie wersje, bo to jedyny moment, w którym zmiana zestawu nic cię nie kosztuje.

Wersje jezdne różni właściwie tylko szerokość zabudowy: RS51 mierzy 75 centymetrów, RS52 mierzy 135 centymetrów, a zakres od 4,2 do 14,2 metra wysokości roboczej obejmują dokładnie ten sam. Szerszy pomost daje miejsce, żeby położyć ramę płasko, kiedy druga osoba podkłada klocki, i wygodniej pracuje się na nim we trzech. Węższe rusztowanie wygrywa wszędzie tam, gdzie trzeba przejechać obok dobudówki, przez furtkę albo wąską ścieżką wzdłuż domu, a przy wymianie stolarki taką trasę pokonujesz przy każdym kolejnym otworze. Przy oknach na parterze różnica szerokości znaczy niewiele, ale przy przejeździe wzdłuż domu decyduje o wszystkim.

Zmierz więc najwęższe przejście na drodze do elewacji, zanim potwierdzisz wynajem. Jeżeli szersza wersja tam nie wejdzie, cała jej przewaga znika, bo rozbieranie i ponowne składanie rusztowania po drodze zjada więcej czasu, niż zyskujesz na górze przy jednym oknie. Przy trzech osobach przy jednym otworze albo przy poprawianiu muru wokół ościeża szeroki pomost naprawdę się przydaje i wtedy warto pogodzić się z ciaśniejszym przejazdem. Obie szerokości zestawiono obok siebie w opisie wymiarów rusztowań jezdnych. Sprawdź trasę miarką na miejscu, zanim zamówisz konkretną szerokość rusztowania.

Punktem odniesienia nie jest górna krawędź szyby, tylko nadproże nad najwyższą ościeżnicą, która idzie do wymiany. Nad samą ramą pracujesz jeszcze przy nadprożu, przy warstwie cegieł nad nim i przy spoinie, którą po osadzeniu zamykasz na powrót. Dla okna na pierwszym piętrze zwykłego domu wychodzi z tego od 6 do 8 metrów wysokości roboczej. Ta liczba to wysokość pomostu plus około dwa metry twojego własnego zasięgu, więc sam pomost rusztowania ląduje między czterema a sześcioma metrami nad gruntem.

Jeżeli ustawisz go tak, żeby ledwo sięgać do góry otworu, wynajmiesz za mało. Chcesz móc położyć podest mniej więcej na wysokości progu, bo wtedy rama stoi prosto przed tobą, a potem przełożyć go o jedno pole wyżej i wykończyć górne połączenie na wysokości oczu. Zamawiaj raczej jedno pole więcej niż mniej, bo brakujące pół metra odkrywasz dokładnie w chwili, gdy ciężka rama wisi już w otworze i nikt jej nie potrzyma dłużej. Poszczególne poziomy pokazuje strona o wysokości roboczej ośmiu metrów.

Mierz od gruntu, na którym staną koła rusztowania, a nie od progu drzwi wejściowych. Zagłębiony doświetlacz piwnicy, opadający podjazd albo ogród leżący niżej niż chodnik przesuwają punkt startu, a razem z nim całą zabudowę. Jeżeli wymieniana ościeżnica siedzi na drugim piętrze budynku, dolicz pełną kondygnację i sprawdź to na miejscu miarką. Gdy wyjdziesz za nisko, górną spoinę robisz na wyprostowanych rękach, a właśnie ona ma trzymać wodę po pierwszej porządnej ulewie. Pół metra różnicy w terenie potrafi zmienić całą zabudowę, więc ten pomiar zrób spokojnie.

Przy tej robocie stanowisko to nie samo rusztowanie. Obok niego potrzebujesz wolnego pasa na starą ościeżnicę, która zjeżdża na dół, na nową, która czeka jeszcze zapakowana, i na kontener albo przyczepę na drewno z rozbiórki. Stabilizatory rozchodzą się ukośnie i zabierają własne miejsce przy każdej nodze, więc nie liczy się sama szerokość zabudowy. Licz się z tym, że wzdłuż elewacji powstanie pas, przez który nikt nie przejdzie tak długo, jak długo pracujesz, i trzymaj go pusty już od dnia dostawy.

Podłoże waży tu więcej niż przy malowaniu, bo na pomoście ląduje realny ciężar. Kostka, beton i płyty chodnikowe zniosą go bez problemu, natomiast świeża ziemia, żwir albo dopiero co ułożony podjazd osiadają pod obciążonym rusztowaniem, a poziomica przestaje pokazywać to, co pokazywała godzinę wcześniej. Na miękkim podkładaj płyty pod koła, wypoziomuj konstrukcję wrzecionami i sprawdź ustawienie jeszcze raz, zanim zaczniesz mierzyć ościeże pod nową ramę. Poprawianie tego w trakcie osadzania kosztuje pół dnia. Pod ciężką ramą liczy się każdy milimetr osiadania, także po jednej nocy deszczu.

Pomyśl też o drodze wewnątrz mieszkania. Stara ościeżnica wychodzi zwykle do środka, a nowa wchodzi w otwór od strony pokoju, więc trasa przez wnętrze liczy się tak samo jak wolny pas na zewnątrz. Dlatego nie stawiaj wynajętego rusztowania na wprost środka otworu, tylko lekko z boku. Wtedy z pomostu podajesz i prostujesz, a rama ma jak obrócić się obok stojaka, bez szorowania o barierkę. Kolejność przygotowań zbiera lista kontrolna przed wynajmem. Przejdź ją raz przed dostawą, a nie w dniu, w którym otwierasz mur.

Na jeden otwór licz przy dwóch osobach mniej więcej cały dzień: pomiar i przygotowanie, wycięcie starej ramy, ustawienie i zakotwienie nowej, pianka oraz zamknięcie połączenia od zewnątrz. Jeżeli do wymiany idą trzy ościeżnice, zbliżasz się do trzech pełnych dni roboczych, a takich dni nie planuje się jeden za drugim bez zapasu. Zamów więc rusztowanie od dnia poprzedzającego pierwszą rozbiórkę i zostaw sobie jeszcze jeden dzień luzu na końcu okresu, bo zawsze coś wypada poza planem.

Przestoje siedzą głównie w wykończeniu. Pianka musi związać, zanim ją przytniesz, uszczelniacz potrzebuje czasu, zanim go pomalujesz, a świeżą spoinę zostawiasz w spokoju, aż zwiąże na tyle, że zniesie dotyk. Te godziny normalnie liczą się do okresu wynajmu, bo rusztowanie stoi wtedy pod oknem i czeka razem z tobą. Największym ryzykiem jest deszcz, bo otwarta elewacja i świeże połączenie nie znoszą ulewy. Dzień rozbiórki zaplanuj więc na suche okno pogodowe i trzymaj jeden dzień w rezerwie.

Te dodatkowe dni prawie nie ważą w rachunku. Pełna stawka obowiązuje wyłącznie przez pierwszą dobę, a każdy kolejny dzień wynajmu ma 95 procent rabatu. Kto rezerwuje zbyt ciasno, ryzykuje, że kurs odbioru przyjedzie, zanim ostatnie połączenie zostanie wykończone, i kończy z na wpół zamkniętą spoiną gdzieś na drabinie przystawionej do muru. Ile kosztuje sam wynajem przy danej wersji rusztowania i wysokości zabudowy, sprawdzisz w zestawieniu stawek najmu, zanim odkręcisz pierwszy wkręt. Policz to raz jeszcze przed rezerwacją, wtedy dodatkowy dzień przestaje być trudną decyzją.

Rama szerokości półtora metra z pakietem szybowym waży już kilkadziesiąt kilogramów. Takiego ciężaru nie przenosi się przez barierkę rusztowania i nie trzeba tego robić: nowa ościeżnica prawie zawsze wchodzi w otwór od strony pokoju, a ty z pomostu podajesz, prostujesz i kotwisz. Jeżeli koniecznie chcesz podać ją z zewnątrz, najpierw wyjmij szyby i podnoś pustą ramę. Bez szkła ciężar spada mniej więcej o połowę i od razu czuć to przy prowadzeniu, zwłaszcza w ostatnim metrze przed otworem.

Pomost o długości 245 centymetrów wykorzystujesz przy tej robocie głównie jako stół roboczy obok otworu. Leżą na nim klocki podporowe, kotwy, wkręty, pistolet i kawałek listwy wykończeniowej, a obok stoi druga osoba, która trzyma ramę, kiedy ty odczytujesz poziomicę i korygujesz ustawienie. Pas dokładnie naprzeciw otworu zostaw pusty, bo tamtędy rama musi się przechylić w stronę muru. Wszystko, co tam leży, leży źle akurat w najbardziej napiętym momencie całej roboty. Narzędzia trzymaj po stronie stojaka, wtedy zawsze wiesz, gdzie sięgnąć bez patrzenia pod nogi.

Licz jedno ustawienie rusztowania na otwór i więcej przestawiania, niż zakładasz. Podjeżdżasz pod ościeże na pomiar, stoisz tam przy osadzaniu i wracasz na uszczelnianie oraz listwy, czyli trzy razy w to samo miejsce przy jednym oknie. Przed każdym przejazdem zdejmij narzędzia z podestu, a po ustawieniu zablokuj koła i wypuść stabilizatory. Jeżeli w tym samym otworze idzie też nowe szkło, część czynności powtarza wymiana samych okien i można je spokojnie połączyć. Dzięki temu jedna zabudowa obsłuży dwa etapy roboty przy tym samym oknie.

To, co przyjeżdża z wynajmu, jest policzonym kompletem luźnych części, z którego sam składasz rusztowanie. Ustal wcześniej, gdzie ta sterta ma wylądować, i sprawdź, czy nie zajmie miejsca przeznaczonego na nową stolarkę albo na kontener, bo za chwilę potrzebujesz wszystkich trzech miejsc naraz. Jeżeli zamówienie trafi do nas w dzień roboczy przed 15:00, komplet stoi u ciebie następnego dnia roboczego, czyli spokojnie przed dniem rozbiórki, i nie tracisz na czekanie ani jednego dnia najmu. Miejsce na komplet wybierz z boku podjazdu, nie na trasie przejazdu busa.

Dzień przywozu i dzień odbioru wybierasz sam, a przy wymianie stolarki ustawiasz dostawę świadomie o dobę wcześniej. Nie chcesz otwierać elewacji wtedy, gdy rusztowanie leży jeszcze w częściach na trawie. Do składania przygotuj instrukcję i film pokazujący kolejność ram, stężeń, pomostów i barierek; dwie osoby stawiają je w pół dnia i mogą od razu sprawdzić wymiar istniejącego otworu. Dzień rozbiórki zaczynasz wtedy ze stanowiskiem stojącym już na właściwej wysokości i z gotowym pomiarem. Sam montaż zestawu wykonujesz we własnym zakresie, dlatego wpisz go do harmonogramu jako osobne zadanie.

Po zakończeniu okresu przyjeżdżamy po części, kiedy ty rozłożysz rusztowanie i ułożysz je w komplecie na jednym miejscu. Z rozbiórką poczekaj, aż uszczelniacz i spoina będą miały swoje godziny, bo rura ocierająca o świeży materiał wypycha go z powrotem i robota idzie od nowa. Licz elementy w trakcie układania, wtedy masz pewność, że komplet się zgadza. Stawki za przywóz i kurs powrotny w twoim województwie zbiera strona o kosztach dostawy zestawu. Zajrzyj tam, zanim ustalisz datę odbioru, bo kurs powrotny też wymaga terminu.

Przy wymianie stolarki nośność pomostu przestaje być liczbą z katalogu. Podest rusztowania przenosi 200 kilogramów na metr kwadratowy, bo tyle przewiduje klasa obciążenia 3 według normy EN 1004, a dwie dorosłe osoby, skrzynka narzędzi i kawałek ramy zbliżają cię do tej granicy szybciej niż jakakolwiek inna robota przy oknie. Rozłóż ciężar wzdłuż całej długości zamiast składować wszystko przy jednym stojaku i schodź z materiałem na dół, gdy przestaje być potrzebny na górze. Ciężar skupiony w jednym punkcie obciąża pomost zupełnie inaczej niż ten sam ciężar rozłożony.

Stałe zasady ważą tu więcej niż zwykle. Blokuj koła, zanim ktokolwiek wejdzie na górę, nigdy nie przejeżdżaj rusztowaniem z narzędziami ani z ludźmi na pomoście i przerywaj pracę przy silnym wietrze, zwłaszcza gdy na podeście stoi luźna rama, która łapie podmuch jak płyta. Po każdym przestawieniu sprawdź, czy wszystkie cztery stabilizatory pewnie dotykają gruntu, bo obciążonej konstrukcji stojącej krzywo nie wyczujesz, dopóki nie zaczniesz dźwigać ramy. Przy wietrznej prognozie przełóż osadzanie na kolejny dzień wynajmu i zrób w tym czasie pomiary.

Zagrożenia typowe dla tej roboty idą w dół. Spada tu nie pędzel, tylko kawałek drewna, dłuto albo odłamek szkła, a pod spodem biegnie ścieżka, którą ktoś właśnie idzie. Odgrodź strefę pod otworem taśmą lub tabliczką, także wtedy, gdy schodzisz z rusztowania tylko na chwilę. Pracuj w rękawicach, gdy w grę wchodzi szkło, i zmiataj obcięte listwy z podestu. Resztę zasad zbiera tekst o bezpiecznej pracy na wysokości. Przeczytaj je z osobą, która pracuje z tobą na górze, bo obowiązują was oboje.