Rusztowanie do malowania elewacji

Kto bierze się za całą ścianę, wnosi na górę więcej, niż zakładał przy planowaniu. Wiadro z farbą, kuweta z wałkiem, dwa albo trzy pędzle, papier ścierny, szpachelka i szmata stoją na podłodze jednocześnie i żadnej z tych rzeczy nie chce ci się znosić. Na szerokiej wersji RS52 firmy Altrex, mającej 135 centymetrów między barierkami, odstawiasz to wszystko przy jednym boku i nadal przechodzisz obok. Przy każdej kolejnej kolumnie oszczędza ci to przesuwania puszek nogą i szukania miejsca na kuwetę.

Gdy malujesz we dwoje, ta szerokość przestaje być wygodą, a staje się warunkiem. Jedna osoba prowadzi wałkiem duże pole, druga docina pędzlem ościeża i styki, a to idzie znośnie tylko wtedy, gdy da się minąć bez przewracania kuwety. Na wąskiej wersji o szerokości 75 centymetrów stoicie sobie nawzajem w drodze i czekacie na siebie przy każdym ruchu. Po takie rusztowanie sięgasz dopiero wtedy, gdy dojście do ściany po prostu nie mieści szerszej podstawy, choćby brakowało kilku centymetrów.

Przy rezerwacji rozdziel dwie rzeczy: sam wariant i wysokość zabudowy, którą zamawiasz. Rodzina RS daje się rozbudować aż do 14,2 metra wysokości roboczej i zaczyna od 4,2 metra, ale przy trzech kondygnacjach nie zamawiasz oczywiście najwyższej wieży. Ustalasz zabudowę sięgającą górnej krawędzi malowanego pola, w praktyce od 8 do 12 metrów, i tyle wystarczy. Zamawiasz zatem osobno model i osobno liczbę sekcji, a nie jeden gotowy pakiet. Wszystkie wymiary zebrano w zestawieniu wymiarów rusztowań jezdnych, warto je otworzyć przy mierzeniu ściany.

Przy malowaniu elewacji pole do obrobienia biegnie prawie zawsze aż tam, gdzie ściana się kończy: do spodu rynny, do styku z deską okapową albo do szczytu ściany kolankowej. To najwyższe pasmo wyznacza twoją wysokość, bo pas wykończony byle jak widać z chodnika od razu i przy pierwszym spojrzeniu. Przy trzech kondygnacjach wysokość robocza ląduje zwykle w przedziale między 8 a 12 metrami nad terenem. Jeśli nad ostatnimi oknami stoi jeszcze trójkątny szczyt, doliczasz go do pomiaru, zanim potwierdzisz zamówioną zabudowę rusztowania.

Rachunek jest prosty: wysokość podłogi plus mniej więcej dwa metry zasięgu daje wysokość roboczą. Przy dziesięciu metrach roboczych podłoga twojego rusztowania stoi więc gdzieś w okolicach ośmiu metrów. Przy wałkowaniu te dwa metry możesz doliczyć w całości, bo przedłużka trzonka naprawdę robi swoje, natomiast krawędzie docinane pędzlem chcesz mieć na wysokości oczu. Mierz zatem do tej krawędzi, a nie do środka pola. Zabudowę rusztowania na dziesięć metrów wysokości roboczej opisano osobno, razem z liczbą potrzebnych sekcji.

Mierz zawsze od poziomu, na którym staną koła, a nie od progu ani od tarasu. Jeśli ulica leży niżej niż ogródek od frontu, gubisz w rachunku dobre pół metra, a znajdziesz je dopiero na miejscu. Ustawienie rusztowania na styk mści się natychmiast przy ostatnim, najwyższym pasie: malujesz go z wyciągniętymi rękami, warstwa wychodzi tam cieńsza i przy drugim przejściu dokładnie widać, gdzie się wyciągałeś. Dla malowanego pola sięgającego drugiego piętra budynku weź więc raczej jedną podłogę więcej.

Ponieważ przy każdej warstwie robisz to samo kółko, nie myślisz o jednym stanowisku, tylko o ich całym szeregu. Przejdź wzdłuż ściany i podziel ją z góry na odcinki mieszczące się w długości podłogi. Na każdym z tych miejsc grunt musi być równy, a cztery stabilizatory muszą mieć jak wyjść na boki. Drzewo, wysoki żywopłot albo przybudówka stojąca akurat na granicy dwóch odcinków zmusi cię później do dołożenia jeszcze jednego ustawienia rusztowania, a więc i kolejnego kwadransa.

Podłoże waży tu więcej niż przy krótkiej robocie, bo rusztowanie stoi kilka dni i raz po raz wraca w te same punkty. Kostka i beton zostają pod kołami takie, jakie były; miękka ziemia i świeżo przekopana rabata zapadają się przy każdej rundzie o kolejny centymetr, przez co stanowisko za każdym razem stoi inaczej. Na ścieżce z wyraźnym spadkiem wyreguluj podpory osobno dla każdej pozycji i zapisz sobie, jak były ustawione, żeby nie szukać tego drugi raz.

Pod ustawieniem zostaw miejsce na folię ochronną, bo przy farbie chodzi nie tylko o twoją wygodę. Krople lecą dalej, niż się wydaje, zwłaszcza przy wałkowaniu, a z kostki albo z lakieru sąsiedzkiego auta nie zejdą już bez śladu. Zakryj więc cokół, wszystkie parapety i bruk jeszcze przed pierwszą warstwą, a folię przesuwaj razem z konstrukcją. Jeśli rusztowanie wchodzi choćby częściowo na chodnik, zgłoś to wcześniej w gminie i uprzedź najbliższych sąsiadów, bo będą tamtędy chodzić codziennie.

Przy malowaniu elewacji nie liczysz metrów kwadratowych, tylko rundy. Jedno przejście po przeciętnej ścianie frontowej zajmuje dwóm osobom mniej więcej dzień, wliczając w to przestawianie rusztowania między kolumnami. Jeśli kładziesz podkład, warstwę pośrednią i nawierzchniową, masz z tego same trzy dni robocze, a do tego dochodzi jeszcze całe przygotowanie: zmycie ściany, szlifowanie, gruntowanie gołych miejsc, szpachlowanie ubytków i oklejanie taśmą wszystkiego, co ma zostać czyste. Malowanie elewacji rozkłada się przez to na dłużej, niż wynika z samego liczenia powierzchni.

Pięć do ośmiu dni wynajmu jest przy typowym domu uczciwym szacunkiem, a przy narożniku z dwiema ścianami rośnie dalej. Między rundami siedzi czas, którego nie da się przeskoczyć: farba ma swój okres do przemalowania, a w chłodny i wilgotny dzień po prostu go nie osiągnie. Do tego źle się maluje w pełnym słońcu na rozgrzanej ścianie i wcale nie maluje w deszczu, więc co jakiś czas tracisz pół dnia. Zostaw wtedy rusztowanie tam, gdzie stoi.

Te nadmiarowe doby ważą w rachunku niewiele. Pierwsza doba idzie po pełnej stawce, a każda następna wchodzi z dziewięćdziesięcioma pięcioma procentami zniżki, więc dwa dni zapasu na pogodę wypadają o wiele taniej niż druga rezerwacja, zaczynająca się od nowa i z kolejnym transportem. Zapas w terminie wynajmu jest tu zwyczajnie tańszy od poprawiania całego planu w biegu. Ile kosztuje dany wariant przy konkretnej wysokości, pokazuje cennik wynajmu rusztowań z podatkiem, bez pozycji dopisywanych gdzieś na samym końcu.

Podłoga mierzy dwieście czterdzieści pięć centymetrów, więc z jednego ustawienia obrabiasz pionowy pas o niecałych dwóch i pół metra szerokości. Zamknij ten pas ściany w całości, zanim przestawisz rusztowanie dalej: najpierw docinasz pędzlem wzdłuż ościeży, przy narożnikach i przy cokole, a potem prowadzisz wałkiem duże pole, dopóki krawędź jest jeszcze mokra. Wtedy styk zniknie. Kolumna przerwana w połowie odznacza się po wyschnięciu jako pionowa smuga widoczna przez całą wysokość ściany, także z drugiej strony ulicy.

Szerokość kolumn ustal przy pierwszej rundzie i trzymaj się jej do końca. Przy drugiej i trzeciej warstwie wracasz rusztowaniem w te same punkty, dzięki czemu wszystkie styki układają się na jednej pionowej linii. Poprowadź te pionowe linie tam, gdzie ściana i tak ma naturalną przerwę: przy rurze spustowej, na narożniku, przy krawędzi otworu okiennego. Ściana o dziesięciu metrach szerokości daje wtedy cztery albo pięć ustawień rusztowania, a tę liczbę mnożysz jeszcze przez liczbę planowanych warstw.

Ludzie potykają się najczęściej o wnoszenie materiału. Napoczęte wiadro, kuweta i trzonek wałka jeszcze przejdą, ale pełna puszka niesiona po drabince w obu rękach to prosta droga do kłopotów. Wciągnij ją na lince wzdłuż rusztowania albo dolewaj na górze z mniejszego naczynia i bierz na górę wyłącznie tyle, ile zużyjesz w tej jednej kolumnie. Jeśli przy okazji tego samego wynajmu robisz też bieżącą konserwację elewacji, dolicz pół godziny na każdy pas i wpisz to do liczby dni.

Rusztowanie zostawiamy u ciebie jako przeliczony komplet luźnych elementów. Wybierz wcześniej miejsce na ten stos, tak żeby nie leżał na twojej trasie malarskiej: nie przy samej ścianie i nie na tym kawałku bruku, który zamierzasz zakryć folią. Garaż, wiata albo suchy róg podjazdu nadają się do tego zdecydowanie najlepiej. Zamówienie złożone w dzień roboczy i przyjęte przed godziną 15:00 może leżeć u ciebie już następnego dnia roboczego, dokładnie w tej dacie, którą sam wskazałeś przy rezerwacji.

Składanie należy do ciebie. Dostajesz do kompletu instrukcję, a osobno czeka na ciebie film instruktażowy, i we dwie osoby stoicie na docelowej wysokości mniej więcej w pół dnia. Zaplanuj ten montaż rusztowania dzień przed pierwszą warstwą farby, bo inaczej zaczniesz malować dopiero wtedy, gdy słońce przesunie się już na twoją ścianę, a połowę roboty zrobisz w upale. Datę dostawy dobierz też do prognozy, bo ściana, której pierwszego dnia wynajmu nie da się przeszlifować, kosztuje cię od razu całą rundę malarską.

Po ostatniej warstwie rozkładasz rusztowanie na części i układasz komplet w umówionym miejscu, a my zabieramy go w ustalonym dniu. Zrób to dopiero wtedy, gdy powłoka naprawdę stwardnieje, bo inaczej odciśniesz rurą wgniecenie w świeżej farbie. Podłogi przetrzyj wilgotną szmatą, zanim je oddasz kierowcy. Kierowca przelicza wszystko jeszcze przed załadowaniem, więc warto ułożyć elementy w jednym miejscu. Kwotę za transport w twoim regionie znajdziesz przy stawkach za dowóz i odbiór kompletu, podanych wraz z podatkiem.

Podłogi zaprojektowano na dwieście kilogramów przypadających na metr kwadratowy, czyli na klasę obciążenia 3 według normy EN 1004. Przy malowaniu elewacji jest to zapas z dużym naddatkiem, nawet jeśli stoicie na górze we dwoje i macie przy sobie pełne wiadro farby. Zwróć jednak uwagę na samo rozłożenie tego ciężaru: dwie osoby razem z całym materiałem stojące przy jednej barierce to wyraźnie gorszy pomysł niż rozstawienie się po przeciwnych końcach podłogi rusztowania, choć suma kilogramów pozostaje ta sama.

Podstawowe zasady obowiązują przy tej robocie bez żadnych wyjątków. Zablokuj koła, zanim ktokolwiek wejdzie na górę, przejeżdżaj tylko wtedy, gdy nikogo na konstrukcji nie ma, zdejmij przedtem także wiadra i kuwety, a przy silniejszym wietrze po prostu zejdź. Przy tej robocie granica wiatru nie jest zresztą wyłącznie kwestią bezpieczeństwa: w podmuchach farba zasycha za szybko, a w mokrą warstwę wpadają liście i pył. Po każdym przejeździe rozstaw wszystkie cztery podpory od nowa i sprawdź poziom podłogi.

Ryzyko naprawdę typowe dla farby leży pod twoimi stopami. Rozlana kałuża albo przesiąknięta szmata robią z podłogi ślizgawkę, a orientujesz się w tym zwykle dopiero wtedy, gdy cofasz się o krok, żeby ocenić własną robotę. Zbieraj więc chlapnięcia od razu, jeszcze mokre, i trzymaj puszkę w tacce ochronnej przy barierce. Pamiętaj też o tym, co dzieje się niżej: spadający pędzel jest kłopotem, spadające wiadro poważnym zagrożeniem. Resztę zasad zbierają wytyczne dla bezpiecznej pracy na wysokości, warto je przejrzeć przed startem.