Rusztowanie do prac instalacyjnych

Do prac instalacyjnych na zewnątrz wynajmujesz w większości przypadków RS52, czyli szeroką odmianę rusztowania jezdnego. Wąskie RS51 ma pomost o szerokości 75 centymetrów, szerokie RS52 mierzy w tym miejscu 135 centymetrów, a granice zabudowy mają identyczne: od 4,2 metra w dole aż po 14,2 metra u samej góry. Cała różnica leży zatem w powierzchni pod twoimi butami i to ona rozstrzyga przy tej robocie. Bęben, pudło uchwytów oraz dwie wiertarki leżą obok siebie, zamiast wędrować w bok przy każdym twoim kroku. Rozmiary zestawów zebraliśmy na stronie z rusztowaniami jezdnymi dostępnymi w wynajmie.

Bywa jednak, że przejście na tyły działki jest po prostu za wąskie na taką podstawę. Wtedy zostaje wersja wąska, przy której bęben zostaje na dole, a w górę idzie sam kabel z zapasem. Gdy prace instalacyjne toczą się wewnątrz budynku, w wysokim holu albo na klatce schodowej, sięgasz po rusztowanie pokojowe RS44: mieści się ono w otworze drzwiowym już od siedemdziesięciu centymetrów i sięga od 3 do 4 metrów. Tę różnicę rozbieramy w tekście o wyborze między jezdnym a pokojowym zestawem.

Jeżeli pracujecie w dwie osoby, szeroka powierzchnia wygrywa zawsze. Jeden przytrzymuje przewód, drugi dokręca uchwyt, a mijać się musicie bez spychania kolegi na barierkę. Podobnie działa ciężki bęben: stawiasz go na deskach, a nie wieszasz na haku przy słupku. Warto wiedzieć, że przy tym wyborze zyskujesz wyłącznie szerokość, bo długość powierzchni roboczej pozostaje w obu wersjach identyczna. Do prac instalacyjnych oznacza to jedno: kupujesz sobie miejsce na materiał, nie dodatkowy odcinek muru na jedno ustawienie rusztowania.

Najwyższym punktem przy pracach instalacyjnych rzadko bywa samo urządzenie. Zwykle jest nim górny uchwyt albo przepust wywiercony tuż nad nim, i to do niego przykładasz miarkę. Zapamiętaj przy tym prostą zależność: wysokość robocza powstaje z wysokości samego pomostu i około dwóch metrów, które dokłada twój wyciągnięty w górę zasięg. Jeśli trasa dochodzi pod krawędź dachu w domu o dwóch kondygnacjach, wypadniesz w okolicach siedmiu metrów. Do takiej roboty wynajmujesz rusztowanie złożone w przedziale od 4,2 do 7,2 metra, czyli w dolnej części możliwości tego modelu.

Mierz od miejsca, w którym rzeczywiście staną kółka, i patrz na to, co leży pod twoją trasą. Zagłębione wejście do piwnicy, ogród opadający w stronę płotu albo podjazd ze spadkiem potrafią zabrać albo dodać pół metra bez ostrzeżenia. Kiedy punkt przyłączenia siedzi na pierwszym piętrze, a przepust tuż pod ościeżnicą, doliczysz jeszcze wysokość parapetu. Co oznacza w praktyce konkretny zakres, opisujemy na stronie o siedmiu metrach wysokości roboczej, gdzie znajdziesz też typowe sytuacje przy elewacji domu jednorodzinnego.

Zbyt niski wybór mści się przy tej robocie mocniej niż przy malowaniu. Nie podjedziesz tu przedłużką: przepust wierci się prostopadle do muru, a uchwyt przykręca na wysokości oczu, inaczej całe korytko zjeżdża w bok. Kiedy zabraknie ci pół metra, linia urywa się w miejscu, którego nie da się porządnie wykończyć, i musisz kombinować z drugim ustawieniem albo dokładać dzień. Wybieraj zatem pod najwyższy punkt mocowania na trasie, a nie pod jego średnią wysokość, bo średnia nigdzie na tej ścianie nie występuje.

Stanowisko wyznacza tu linia, którą układasz, a ta prawie zawsze zaczyna się przy skrzynce licznikowej albo przy rozdzielnicy. Najczęściej wypada to na ścianie bocznej, na podjeździe albo na ścieżce obok dobudówki. Przejdź tę trasę raz z zadartą głową i policz, ile ustawień w niej siedzi. Dopiero potem wiesz, czy masz dość równego gruntu, żeby przetaczać rusztowanie od punktu do punktu, zamiast rozbierać je i składać przy każdym kolejnym uchwycie na ścianie. Ta jedna decyzja rozstrzyga o tempie całego pierwszego dnia.

Szeroka podstawa potrzebuje przy gruncie wyraźnie więcej miejsca niż wąska, bo stabilizatory odchodzą ukośnie na zewnątrz i muszą dać się rozstawić do końca. Przy ścianie bocznej właśnie tam czekają przeszkody: skrzynka gazowa, kran ogrodowy, odpływ skroplin z klimatyzacji, rura spustowa z kolanem i krawędź zadaszenia tarasu. Zmierz ten pas jeszcze przed rezerwacją, bo rusztowanie, które utknie w połowie przejścia, kosztuje cię cały dzień roboczy, a nierzadko również dodatkową dobę wynajmu oraz kolejny przyjazd naszego kierowcy pod twój adres.

Pomyśl też o zasilaniu na dole. Przedłużacz nie może przebiegać pod kółkiem ani być napięty jak struna między murem a słupkiem, więc poprowadź go szerokim łukiem zgodnie z kierunkiem jazdy. Trzymaj przy okazji wolną drogę do skrzynki licznikowej, bo tego dnia wejdziesz tam kilka razy, żeby przełączyć obwód i zmierzyć napięcie. Zanim zamówisz rusztowanie, przejdź punkt po punkcie listę kontrolną przed wynajmem, bo połowa pozycji dotyczy właśnie podłoża, wolnego miejsca przy murze i dojazdu dla busa.

Na trasę wzdłuż jednej ściany, z kilkoma przepustami i jednym przyłączem, licz od dwóch do trzech dni. Pierwszy schodzi na montaż, wytyczenie linii i wiercenie otworów, drugi na przeciąganie oraz uchwyty, a trzeci na podłączenie, pomiary i uprzątnięcie placu. Do tego dochodzi każde przestawienie, bo szerokie rusztowanie przesuwa się wolniej niż wąskie: składasz stabilizatory, przetaczasz je kawałek, rozstawiasz od nowa i dopiero wtedy wchodzisz z powrotem na górę po swój sprzęt. Przy trzech takich przystankach robi się z tego solidna godzina.

Siedzą w tym momenty oczekiwania, które nie mają nic wspólnego z twoim tempem. Przepust wypełniony pianką albo masą musi związać, zanim go obrobisz, a ten czas leci niezależnie od ciebie. Jeżeli ktoś ma być w środku przy rozdzielnicy, pracujesz w jego kalendarzu, nie we własnym. Przy deszczu instalację elektryczną po zewnętrznej stronie zwyczajnie odkładasz na później. Weź te trzy rzeczy pod uwagę, ustalając termin, bo każda z nich potrafi przesunąć twój plan o całą dobę.

Przy takiej robocie zamawianie z zapasem naprawdę się opłaca. Pełną stawkę płacisz wyłącznie za pierwsze dwadzieścia cztery godziny, a każda kolejna doba wynajmu liczy się z rabatem sięgającym dziewięćdziesięciu pięciu procent. Margines dwóch dni kosztuje więc tyle co nic, podczas gdy druga dostawa po przeciągniętej robocie zabiera ci sporo czasu i psuje cały tydzień. Przy odbiorze technicznym ten zapas zwraca się od razu. Jak zbudowana jest stawka, pokazujemy na stronie z cenami wynajmu poszczególnych zestawów.

Z jednego ustawienia obrabiasz pas ściany długi na 245 centymetrów i przy poziomej trasie jest to twoja podstawowa miara. Rozplanuj punkty mocowania w krokach, które mieszczą się w tej długości, a nigdy nie zostawisz uchwytu wiszącego w połowie odcinka. Kiedy linia idzie pionowo w górę, cały odcinek robisz przeciwnie: z jednego stanowiska, od dołu aż pod okap. Policz wcześniej, ile razy będziesz przestawiać rusztowanie, bo ta liczba mówi o twoich dniach więcej niż metry kabla na bębnie.

Szeroka powierzchnia pozwala zabrać bęben na górę, zamiast zostawiać go pod ścianą. Oszczędzasz na ciągnięciu przewodu po ostrej krawędzi i na bieganiu w dół po zapas. Połóż go od strony barierki, z dala od otworu włazowego, i zabezpiecz przed toczeniem się przy odwijaniu. Razem z nim jadą na górę wiertarka udarowa z długim wiertłem do muru, wkrętarka, uchwyty i kołki w pojemniku, opaski zaciskowe, wąż od odkurzacza oraz miernik, którym sprawdzisz każdy odcinek przed zamknięciem.

Największą niespodzianką bywa sam przepust. Od zewnątrz przechodzisz przez mur w pół minuty, a po drugiej stronie wychodzisz za szafką kuchenną, w rurę albo tuż pod listwą przypodłogową. Dla wynajmu ma to jeden skutek: przy każdym takim otworze rusztowanie musi stać dokładnie naprzeciw punktu, a nie metr obok, więc dolicz sobie kolejne przestawienie. Zaznacz je wszystkie na ścianie, zanim rozpiszesz stanowiska, wtedy z jednego ustawienia obsłużysz dwa przepusty naraz. Pięć minut namysłu oszczędza ci pół godziny przetaczania konstrukcji po podjeździe.

Szeroki zestaw przyjeżdża do ciebie jako komplet luźnych elementów, policzony jeszcze przed załadunkiem. Przy tej wersji jest to spory stos, więc wskaż z góry miejsce, w którym nikomu nie przeszkodzi: podjazd, kawałek trawnika albo ścieżkę obok dobudówki. Nie kładź go na samej trasie, bo właśnie tam będziesz stał przez najbliższe dni z drabiną i materiałem. Zamówienia złożone w dzień roboczy, zanim zegar wybije 15:00, stoją pod wskazanym adresem już następnego dnia roboczego, bez żadnych dodatkowych ustaleń z twojej strony.

Datę przyjazdu busa oraz datę powrotu ustalasz samodzielnie i przy pracach instalacyjnych dopasowujesz je do ludzi, którzy muszą być w środku. Skręcanie rusztowania należy do ciebie: my dowozimy i zabieramy elementy, natomiast nikt z nas niczego na miejscu nie montuje ani nie zostawia gotowego do wejścia. Przy szerokiej wersji na ponad siedem metrów zajmuje to we dwie osoby mniej więcej godzinę. Instrukcja i film pokazują kolejność krok po kroku, a kolejność liczy się tu bardziej niż tempo.

Za przywóz i odbiór liczymy jedną stałą kwotę dla twojej prowincji, z podatkiem w środku; ile wynosi pod twoim adresem, sprawdzisz na stronie o kosztach dowozu i odbioru zestawu. Mieszkasz blisko miasta, to odbiór własny nic nie kosztuje: po ustaleniu godziny ładujesz części pod adresem Zeeburgerpad 89, 1019 AD Amsterdam. Szeroki komplet nie wejdzie jednak do każdego busa. Po robocie zabieramy rusztowanie z powrotem: rozłożone na części i ułożone w jednym miejscu, do którego kierowca podjedzie autem.

Bęben waży więcej, niż się wydaje, a przy pracach instalacyjnych na powierzchni roboczej staje czasem jeszcze druga osoba. Dobrze więc wiedzieć, że pomost wytrzymuje 200 kilogramów na każdy metr kwadratowy, co odpowiada klasie obciążenia 3 według normy EN 1004. Mimo to policz na spokojnie: dwóch ludzi, pełny bęben, skrzynka uchwytów i wiertarka podchodzą pod tę granicę bliżej niż zestaw malarski. Rozłóż zatem ciężar po całej długości, zamiast piętrzyć wszystko w jednym rogu przy otworze włazowym. Wtedy pomost pracuje dokładnie tak, jak został policzony.

Podstawowe nawyki nie zmieniają się dlatego, że pracujesz z kablem. Hamulce na kółkach blokujesz, zanim ktokolwiek wejdzie na górę, a podczas przetaczania nikt nie zostaje na rusztowaniu; zdejmij wtedy również bęben i skrzynkę z narzędziami. Przy silniejszym wietrze przerywasz, zwłaszcza gdy wciągasz długie korytko, które łapie podmuchy jak żagiel. Po każdym przestawieniu obejdź stabilizatory, zanim złapiesz pierwszy szczebel, bo przy szerokiej podstawie to właśnie one trzymają całe rusztowanie w ryzach. Samo sprawdzenie zajmuje ci najwyżej pół minuty.

Ryzykiem właściwym dla tej roboty pozostaje napięcie. Wyłącz obwód w rozdzielnicy, powieś kartkę na wyłączniku i sam zmierz, czy punkt, przy którym pracujesz, jest naprawdę martwy, bo domownik potrafi wrócić i przywrócić zasilanie bez pytania. Aluminium przewodzi, więc trzymaj dystans od linii napowietrznej i od wspólnego przyłącza na murze. Wolna strefa pod tobą też się liczy, bo spadająca wiertarka nie jest na dole żadnym drobiazgiem. Wszystkie reguły zebraliśmy w tekście o przepisach dotyczących pracy na wysokości.